Skip to main content

Full text of "ఋక్సంగ్రహః మొక్కుబడి"

See other formats










ధ్ర లస గం ఫె 
వ్‌ అయయ ఆధథు దురు భఆు(యురులు దురు తు శు అలా 

















బుక్సంగంహః 
మొకుూ-బడి. 


Dn dh 
ip 





బృవ్మాశీ)ః- అజ్ఞా డాదిబట్ల నానాయణదాసుండు 
తెలింగించెను, 


ఛో by ఫీ 


| 


(శ్రీ వేదవ్యాస ముచాక్షరణాల 
విజయనగర ము, 


1929. 


—————-——— 


AU rights Reserved. 
కా 






చెల యొక రూపాయి, 


ఆం థిధిథిత శతథా [ఢథతశఢతథశతిథిథిథు == 
nn 


ఖీ 


క! Gz 


ర'కాశ్చీ సంవత్సర శా వణకృష్ణ చత్రుర్షశీ బుభనాసర పూర( 

రాక దశఘటికోపరి మఘానక్షుత చతుర్ధచరణే పార్యతీపుర పా 

గ్షిశ్యేక యోజనదూరే సువణ౯ముఖీ నదీతీరస్టితా జాడగా) మేఒవా 
జో 9 ~ ల 

ముద్భభూవకిల, ఆా త్కాలికస్ఫుట నవగ హాస్థితిగతీ సూర్యసిద్ధాంత 


రీత్యా వక్యుమాణే నిర్తీ లే భవతః॥ 


ర వేస్థితిః ర-౧౬-౧'౦ర-=_౨౨ 
చంద స్యస్థితీః ర. ౬- 8౬ా ౨౦ 
థి 
కుజస్య స్థితః ౧-౯ = ౨౬ ౨౨ 
థి 
బుధస్యస్థితః స ౧౧. 5౭-= ౭ 
గుర్‌ స్థితిః ౭- ౧ ౫౬- 43 
శుక నతిః ౫%. ౦ =౨౮ --౨౩ 
ద్ద నెస్థితిః ౫.౨౧.౬ ౯ = ౨౪ 


రాెహపాూొకసితిః ౬-లరం౮ా = ౨ 


శకేతోక్థితి ౧౨౨౮-౮" 19 


గతిః 


0-9-49 = స్మ 
0-0-౯౬౬ 
0_0౦-_౨౮=* 30 
O-0= ౪౫- 0 
౦-౦0= రర ౦ 
ఆ nn 'ర౯ా 
0+*+0= _90= ౮ 
0౧=౦- ౨ =౧౧ 


O-0= 5 ౧౧ 


ఫోర్వతీపురమను పోలి క కార్టకక్షీజీలో తూర్పుననున్న సువ 
ణికాముఖయను నేటియుడ్డునగల యజ్ఞాడ యను నూరిలో నిప్పటి 
కజువదిమై'దేండ్ల క్రిందటి సతగుళ్లకడ నక్తురుగంటియెకు .తూఃపు 
రిక్క నెల బూది -ఇదవారముేయి పదిగడియలకు చఛాలకీబొంగు 
చుక్క. నాలవయడుగుస నేబుట్టితినట, అప్పటికి దోమ్మిదిగాముల 
యొక్క నిక్కపుటునికి నడకలు రెండుం బద్ద పలు 'లెక్కంబట్టి 
యౌోక్టింద వివరించిన తీరున నేర్చర్చంబడెను, 


ii 


వంతులతుద | కిర౫ర వంతు 


ప్రొరిడయివవ రాసిలో ౫౮-౪౯ 
క్‌ వ యునికి (లొాకనాటినడక 


చందమామ మ్రైదవరాశితో 3ఈ%౮౦ ,, ర౬౦౧౫ _, 
పుడమిపట్టి "రెండవ రాసిలో విరా , ౧౭౧౦ ,, 
నెలబుడుత యాజవరాసిలో రం౧౮౨౭ ౨౭౦౦ ,, 
'వేల్చుటొజ్జ యొన్నిదవరాసిలో ౭0౧౩ ,, కటక 
ర క్క-సియొబజ్జ యాజఆవరాసిలో ౧౭౦౩ ,, ర3౦0౯ ఎ 
పొద్దుళొడు కాజవరాసిలో 2౬౧౬౪ ౪ ౧౨౦౮, 
చెలమేపరి మేడవరాసిలో ౮౭౨9 ,, GEO 33 
తోంకచు క యొ క టవరాసిలో ౮౭౭౮౯౨ ౧౯౧ ,, 
“ఠా ధా 


ఒకనాటికి “ల్‌ంబగలు పన్నెండు రాసులనియు రాసియొక్క.౦టి 
నూటమ్మఫిమిదివేల వంతుఅనియు నేర్చాటు, 


Vizianagram, A. NARAYANA DAS, 
Principal, 
5-51-29. The Maharajah’s Music College, - 
Viaanagram. 





ముక్ళూబడి 'టూకీ వివరము, 


"పెద్ద లేర్చికూర్చిన మూండువందల నాట్లు పాబల్కు_ సర్జెము 
ee (ఎ : ౧ ఏ 
'లను 'దర్వులుగామార్చి 'యచ్చ తెలుంగు పస్దైములచేత వివరించి 
నా(డను. పాంబల్కుల యక్క_ర ముల పల్కు బడి న్వెల్లడింపవల 
సిన తగ్గు నడిమిహెచ్చురవలి నిల్క_డల మూండింటిలో పాచ్చు 
'తేగ్గుల సందగుటచేత నికువదినాలుగు మెట్టుగల "శెలుగుపిణా 
చండెమోంవి మొదటి యుక్కుతీంగె సగసమునంబల్కుట వేతను నడిమి 
'రవలికి స యనియు స కంకె నిమ్మళముగాంబల్కుట బేకంయగ్గర వలి 
శి యనియును ని స లచెండింటికంకు బిగ్గర రింగున మో్రోయుట 
పోత “హొచ్చుర వలికి రి యసియుకు గుబుకులుచయణబుడెవు. సకు 
రీ ని లు రెండును సరికొలతిన్వరుసగా మో౯దు క్రి)ందులC బల్క._వ 
'లయును. "పెద్ద లేర్బజచిన పల్కు_బడి వాొతలకట్టు పొట్టన్ని యుం 
'బాబల్కు_ల కేగాని తెలుస మొదలగు నొటుపల్కుల ఫొక్కింత 
'యు నక్క_ఆలేదూ ఎవ్వరికై ననమతోటి వాటివారికం దప్పాతలంపు 
లను నయముగాం డెలుపజాలుటకంటె నిం కేకట్టుపాట్లతోనై న 
న్లైనుగు మొదలగు నాటుమాటల మెడం గసింతయుంబని లేదు, ప్రాం 
'బల్కుులకువ లె. దెలుగువ-టి నాటుపల్కులకుంాడ. గటు పెట్‌ 
య a 
ఇర్చర్చుటకుం గతము*టున కలవాటుపడినవాశు తప్పంబాంబల్కి్లల 
eh 
కేట్లుపొట్లు నిల్పుకొ నడాలకుంటయే, పాయబల్కు. లే తలపుల 
నలడించుచున్నవో ెలిసినపెద్దలు మిక్కిలి యరుదైనప్పటికి 
NM © rae 
చాలింటి కటుపొట చెప్పున నొంతవజ కిన న్చరిగా నన్వానిం 
ళ్‌ రి వ్‌ యా 
బల్క_6గలిగినంజూలున్షప్పక మేలు చేకూరు నను నమ్మికతో c బెద్దలు 
ఆము దట్టముగా వల్లించి పిన్నలకు. జెప్పుచు నే నాటినుడియో 
యిప్పటివజుపను బాంజదువుల నన్నింటిన్సమతమ చేతనై నకొలంది 
నాయా _ పడికట్టత్‌ ౮హాడస్తాపాడుచున్నారు.. పొంబల్కులందు 
ని స కును స రి కిన్‌ పాచ్చునుగాని రి పాచ్చదు కనున నా నివి సన 
యని యొకప్పుడే ని స లుపలుసొర్టు పల్కంబడెనుగాని రి యొక్క 
mn ష్‌ 


లో 


సౌరితప్ప రిరి యని పలుమాజుంలు చెప్పబడలేదు. స ను సరిగ 
ేర్చర్చుకొనం జాలనివారుగాని యొరుల కుత్తుకతోం దమ గొంతే 
కలుపనేరనినారుగాని పాంబల్కులను _ వానికొట్టుపొటుచోొస్టునః 
బల్క_౯లేరు. డఊపిరితీసికొన టవలెనే ము ల్తెజంగులరవలులకొలను 
గుబుతుపట్టు కౌలివి యవ్వ! కైనం బుట్టుకతోనే తనంతనబ్బన లెను 
గాని నేర్చుకొనందరముకాదు. కట్టు పోట్లందప్పక సరిగా బా 
బల్కు_లంబల్క_ వేల్పుల-కే న జెదనమానిసులేవాటి. అయినప్పటి 
కెద్దియెన నొక నబ్బుక చేతంగాని 'యేపనిమైనను జరుగదు కనుక 
జెద్దలమాటలన్న మ్ముకోొని శారు చెప్పినచో స్వృన6 బీన్నలు నడువక 
తీరదు ఫో బల్బులు జగమున లనే వాటినుండి వెలయుచున్నవో 
చూ ముందల ఇెప్పందరముకాదు, దర్వులము తె జెజ్యుగుల రవలు లేర్చ 
రుకొనుటవలెనే కుతాండువడుల కొలత సరిచేసికొనుటకూడ నెవ్వరి 
వైననరముకాదు. మున్ను గ్సీరు నిప్ప గాలంలనుండి  వేబుచేసి 
యు త్తబ్బరమలగపర్చు పీలెట్లుకాదో రక చిన్నములోని వేయవ 
వంతు వేజుగందూచి చూపుట ర్యాౌట్టునలనువడదో యశ పల్కు_నకు 
"హెచ్చుతేగ్గుర వలు బేర్పర్పవలనుపడ దైన ప్పటిక్‌6 దూగ్పుమొదలగ 
వైపులకు 'గుజుకేర్పర్చుకోను తీరుగానే పనిమైనను ఇద్షలేర్చర్చి 
న సెంటి చెందలగు కట్టుపాట్టచొప్పున నమ్మోక కతోస సల్సి యెవ్యరై నన్ల 
ను బతుకున్లకుపుకొనక తీరదు. ఇరువదినొల్లు మెట్టుగల సె 
యందలి కొ-౧గం౦-౧౧-౧._౨-౧౩-౧౮ీ-౧% మెట్లరగూపునో “డలియంచు 
వరుసగాందోలు నెత్తురు, నంజుడు, కొ9న్వు, నెమరు, చమురు, విత్తు 
లను దగ్గునుండి పల్కు జాం వరలు కొ9వ్యగు పన్నెం 
డవ మెట్టునయిట్టు పల్కు_నడీపిర వలిగా సేర్పడి ౧౧-౧౦-౯ వజూ 
కన్షగ్గుచు. అక వణుకును హొచ్చుచుండును. క నుక 
మూంయతగ్హురవలులు ముజిమూోండు హెచ్చురవలులుగా నొక నడిమి 
రివలియ్‌ తనతోలాలివి నెండలోని తెల్పు రంశగేతోమర, నెమలి మెడ, ' 
బంగరు, మళ్లై కలగలువ్కు పసుపు బూడెదరంగు లేడ యిన శే 
'శవలులగుచున్నది. వేసవి యుక్క 'పెట్టుచున్న పుడు వట్టి వేళ్ళ విసన 


క్ర 


క్షు చల్లగాలి యటుకేగ్గురవతి వినావారిని జోకొట్టును. ముకిపీం చి! 
వ చ్చెడు పిల్ల గాలివ లె నడురవలియువఖ్లారించును, వేకువ వైర 
గాలివలె హెచ్చురవలిమై మజపించును. ని చవీపుట్టించును. స 
సాచ్చరించును. రి తనియించును. జగమునంవలి మానిసులెదటో 
వా లేర్పర్చుకొన్నర వలులయొక్క. యు వసులయొక్క..యు కొలయని 

తెన్నుల వేటు వేటు కాక మానదు. ఎవరి కెవరి కముఏిలో 
వారివారి పెద్దలోనర్చిన కట్టు పొట్లం తవు తవు చేకనై. నకొలందిన్లట్లి 
నమ్మిక క్షత్రో గుజీ చేసికొని వా వాగ్గబలు,_ల పల్కు_బడియంచాకి తీరనలి 
యును, ఆయాయిచోట్లయందలి మడి చల్వలంబట్ట యూ యా 
దినుసు నోటిపల్కులచొప్పున లెక్కి_ంవగా నలవికాని యిన్ని తీకుల 
వడిరెణక్క.యు రవలియొక్క_యున్తొలతలు తేలుచుండును. గనుక 
నే పొంజదువుల పల్కుబడులు వేనవేలు తెన్నులుగా నొక దాని: 
నొకటి పోలక వేజిగుచున్నవి. ెద్రలేర్చర్చిన కట్టుపాబ్లు కౌోము 
లై కొన్నట్లు విన్నలనుకొనుచున్నారు కాని నిక _కుగా నిన్న టి పద్దు. 
నేటి పొద్దుకా నేరడుగా. కనుక బెద్దల్యతోవం విన్నలునడ-వనేరరు. 

రవలింబట్టి యక్క_రములేర్పడిన పూ” బలు లెబ్లుపలోకినను మేలే! 
కాని యక్క_ర ములంబట్టి రవలియేర్చడిన తెలుస మొదలగు 
నాటుపల్ము_ లెవ్వరైన క్ష తో టి వాటవారొప్పుళొనునట్లు పల్క-సిః 
యెడల? దప్పక ముప్పు “వాటిల్లకమానదు. వాబల్కు_లందలి' 
ని మెల్లగా ౯౮ బిగ్గరగా సను నిరి లకు నడిమిగా రవలిన్సల్క_న లేను, 

రి ముతుక ని సన్నము మజియును న ని కంకె గెంతేముతుకో రి' 
కంక నంతసన్నముగాః బల్క_వలయును.  దరువుకొలతవడియనం 
బడును ౧-౨-ర-౮ా-౧౬ రూపులుగ _నెదుతీరుల రెట్టింపం 
బడిన యొక కుజుచ యక్మి_రము పల్కెనంతనే సేపు, వడి తునుక 
ను. ఈయెదురూప్తుల వడులలో నే వడితొనెన మూండువంతులకు. 
ందగ్గ కరువదితొవిస్తది వంతులకు పౌచ్చుకొకసారిగాని రెండుసార్లు 
గాని మూ:డునార్లుగాని నాల్హుసార్లుగాని చప్పుడునే యు వంతులపిర్టని 
పడని తెక్కెనవంతులతో నాయ నడుపుపని దరువనంబడున్నుఎ 


తో 
'దెర్యులన్న యు నాల్లు తెజంగలందు ౨ -రో--౭2-౯  వంతులుక లగ 
మొద టివతు చప్పుడుచేయునదెంటినర్ఫు. ౧౧ వంతులుకలిగి 
తొలివంతును మూడవవంతును వెరసి శెండునంతులు చప్పుడు 
చేయునది "రెంటదర్వు*, ౧౩ వంతులుకలిగి తొలివుతురు బదనవంకు' 
ను బం డెండవ వాతును వెరసి మూూడువంతులు చప్పుకు 
జేయునది, ముద్దరువు ౧౭ - క - ౩౨౯ వంతులు 
కలిగిన మూడు రూపులలో  వరునగా ౧-౬౮-౧౩. 
వుతుల్లాని ౧-౮౧౦-౧౭ వంతుల్లాని' ౧-౧౦-౧. ౨౫-౨౧ వంతుల్లా- 
ని వెరసి నాల్టువంతులు చప్పుడుశేయునది చౌదరునవు. మొ.త్తము పె 
'దరువులన్ని యును జవ్వుశువంతుతోోనే. ముదలికును. 3-ర--౭-౯- 
౧౧-౧౩-౧౭-౨౩-_౨౯ వంతులుకల్లి "రెట్టింపురూపులన్విడిచి లెక్కిం 
పంగా వేజువేజు రూపులుగల దర్వులన్ని యుం బదికిమించిలేవు, ఈ- 
"మొక్కుబడి పా్రంబలక్క_ పద్ధెములు ౧-_౨9-5౩-ర-౫ వడులలో 
నెద్దానిత్తోనై.న నీ జదిదర్వులలో నేదోదర్వుతో 'నేర్పర్చంబడి యాః 
యా పద్దెముల కాయావడులయరకెలతో నాయావంతూల మొత్తము. 
నెలుపు నంకెలతో నాయాదర్వ్యులు 'పేర్కొనంబడెను, ఒడలంటులు = 
చూపురూపులు- చెపివిస్థులు- నాల్క_చన్రలు- ముక్టుగబ్బు = లుల్లము 
అనెడు పదకొండుదినుసులత్‌ 6 గడలాకు మెతాల్పులను (వరుణకి, 
చల్వ చేలు. (ఉహ) వేకువ. (ఇంది), వేల్పు జండు. (అశ్వినౌ), 
కేవలు, (బృహస్ప తిల వేల్పుట్వొ. (సని తా), పోొద్దువేల్పు, 
(అన్నకి వెండి వేల్పు. (వుతెొనరుణా కవ'వేల్పులు. (నదీ% నీటి 
చెల్సు. (అదితి, ఎజుకువ, (సరమా) రాయ బారియు న నెడు పదు: 
నొకండు" వేల్పు లేలుచున్నా రీ వేల్నులునంద జిన్లానియాడి లోంబక్సు, 
'కొనుఖారి కెల్ల. డమ కోరికల చొప్పున బతుకుహోయి సనూకూరును.. 
'వేల్పులొనర్చిన మేలంమేతలల బొగకుటక న్న 'వల్పులన్లోంబక్పుకొనం 
దగు వెరవిం కెద్దియాన్లాొదు, మంచినడతకన్న _ వేల్చులన్హానియాడు. 
"తెబుంగిం "కద్దియున్లాదు. తోటిపాటివారలన్ఫంతస పర్చుటళు వింం 
చిన మంచినడత మ అెద్టియున్నేదు -'హొచ్చుతగ్గు నడిమి రవలులతో 


pia 


నంతనొల్లువ లె చెద్దియో యొక సద్దువినపడినవిమ్మట 'నేయేతఆఅంపుల: 
చీయరవలులు వెల్లడించునో యా తెన్నెజింగిన పెద్దలు కలు తెజుంగు. 
అ మోగు నుజుము తీకులంబట్టి- వాన రాక పోక అ నైల్ప(జాలినట్లు 
కడలిరొదవలె తెక్కి_౧పనలవికాని తేజుగులతో మొరయు పా 
జదువుల మోగింతకు మానిసులెట్లు నడుచుకొని మేల్చొందంగలరో' 
రాయా తేలంపుల న్యెల్లడింపంగల తీకున నొటంబల్క_-ందగునట్లక్కర 
ముల గుబుతులుపన్ని, పల్కుుబడీ కట్టుబాట్లానరించి జాతే వాతల 
నేనాటినుండియో తరతరమునొక్కపోల్కి న్యాడుకొనుచు  నెప్పటికి 
న్మాజుదల కాని చందమున. డిరమగు కట్టుపాటు దట్టము "కావించి: 
రి, మొట్టమొదటి పెద్దలు పలుతీకుల హాచ్చుతగ్టల రవలలతోం 
బల్కు_టచేతను జూచి తెలిసిఫొనందగిన చేయిమొడలగప నొడలి; 
కోదలికలచేతను దముతను తలంవుఆ నొండొరుల శైలుపుకొనుచు నా: 
నాటికి రానుళలానక్కరములు వకాటలు పల్కు_బడి వాాంతమొడ. 
అగు కట్టు బాక్తుర్పర్చుకొని పా9ంబల్కులు నాటుపల్కు_లను కెండు 
రూపుల పల్కు._లు జగ మంతటన్నేర్పుకొనసాగిన కొలంది నైలిర్ట్‌లేంటలఅ. 
తో నొకరికొకరు పిన్న పెద్దతరము న్నుళువుగాం. బెలిసి తెల్పుకొనం 
గల పఏలుకాపించుకొసనిరి, కాబట్టి యాయక్క_ర ములు వాతలు 
వల్కు_బడు 'అేర్పడక మునుపు పలుతీరుల “షాచ్చుతేగ్గు నడిమి రవళుఅ. 
చప్పుడు మొదలగు నొడలికదలిక నన్నలూతేవ్చ, చదువువా%తంపకి, 
క న్లైవ్వియున్లేవు. వల్కు_టచేత నే కోరినమేల్చేయు నను నమ్మక 
ముతా చెలిసిన తూల్లింటిెద్దలు చెవులకుంజవిపుట్టించి పల్కుటకు, 
న్వల్నించుకొనుటకున్సగు హెొచ్చరికన్సుట్టించులాగున ము వీరు రవళ్ళం: 
జల్కు...బడి కొట్టుబాశుర్సర్సిరి. జగమునందాయాయి చోట్ల, నాయా. 
యి మానిసులు వారివారికింనానచవింబట్టి. నమ్మిక కొలందా నాగ 
బల్కు... కేర్పర్చుకొని రొండారులకున్నివరించుకొని తమతమతోచిన. 
తీరుగా దమతేమ తోటిపాటివారి మంచినడువడించెా-చచదలస. తఅం; 
పుల న్వల్లడించుకొనుచుండిరి. పోయణబల్ములు తమంతం బుట్రికొనః 
సాగినచేమి లేకొరుల మప్పుబడిచే తేనలజాటున(బెటిగి చెక్క చెదళు 


జ 


కొకు. కీరుగా నిల్చిన సేసి యెట్టులెన నెద్దియో యొక నమ్మాక మూ 
కుదుర్చుకొని నిండు తేనివిన 'దుటకన్న నెవ్యరికై న న్రమకోరిన మేల్చే 
యయగల కల్టుపాటిం శెద్దియున్లాదు పాయబల్కు. లును వానిపట్కు 
బడి వివరించు పడిక ట్లన్నియు నటుండంగా నాయి యచ్చ తేలు: గ్గు 
మొక్కు.బడియొక్క_ యల్ల్తిక నాతలంపుల చవిమరగిన చదువకులన్ల 
నియింపయగలడనసి నానమ్ముకము. పాంయల్కు లం బజేరొ్మ-న్న పము 
నొక ౦కు వేల్పులంగూర్చిన దర్వులు ౯-౧-౨-౧౫౧౦౮-౧౨- -౧౮, 
౧౧-౧౨-౧౩ యామూడు రవలులందును వెల్ళడిగాం బల్క్‌నపుడు 
వరుసగా దగునట్లు నెనరు, మగటిమి, యబ్బురములు, హొయలు 
నగ వోర్ములు, "వెరయల్క_ 'యునలనలను తొమ్మిదిచవుల న్సరిగా 

వెల్లడించును. కరార కుందాలింపువ లె. బల్కు_బడిక రవలివడి దరువు 
రూపులు చవివుట్టించుట కై తొల్లింట్‌ చదువరులేర్చర్చిరి, తినతోొటి 
పాటివారిన్మంచిచేసికొని 0 యిరుగుపొరుగు గాప్పకుల్క_క మిక్కిలి 
యోర్మీగొని యిలువడి మరియాద నెన్న. డుస్తప్పక తప్పశాడక తన 
కుగలొచానితో మిగుల దన్వినందు. చెబవుడ డందికిన్మేలే కోరు 
న నెబ్టుల్తెన సివంశేయున్నొ ప్పించకుండు తగువూానిసి యొ 
కర్కటి రా మొక్కు_బడిన్సరి గాం బల్కీ వేల్పులన్లోబర్చుకొని తేన 
క ర్కె_లన్లా నసాగించుకొనంగల(డు పొంబల్కు ల జగమందెం్టదెన 

బతుకు తెకువునందు వాడికలోనినుడులతో వివరించిన పెద్దలన్లొంత 
యూత చేసికొని నాకుదోచినట్నీ మొక్కు-బడిన్నా టుమాబలు బన్ని 
న నాదుడుకు చెణుకగలవారు మన్నింతురుగాక స్ట ఏ చలంబత్రి; 
'లెక్కి_౧పనలవికాకున్న తెలుగ మొదలగు నాటుపల్కు లు “కు 
చోట్ల నోటిమాటల న్వెబ్లడింపలలటిగిన తలంఫ్రులనువా నవ 
రికై 'న నొక్కిాంతయున్షర ముకాదు, కనుక నెట్టినారితో నెట్లు మా 
టాడవలయునే కొలునుకూటములందు రచ్వచావ నులందు న్యెలయు: 
"పెద్దల నేపలు? లన్లూర్చిన వాత మెప్పించునో యాయొప్పిద మెజింగిన / 
తోల్లింటి చదువరు లేర్పర్పిన కట్టుపాట్లతోొ నాచేతనైనకొలంది నీ 
యచ్చ తలు ముతు-బడినల్లి నా(డ ప 


శ్రీ 


తన సిక్కపుతలంపుల న్లననోటిమోాటల చేతను మజీయువు 
బాంత మొదలగు సన్నలచేత నట తెట్లముగాం 'చెలుంగు మొదలగు 
నాటుపలు్కు_పాంంతల న్వెల్లడింపంగల చదువరి యొకండే నిక్కము 
గాం దన తోటిపాటివారక్‌. మేల్చేసి వాసికెళ్ళ్ణంగల తిగుమానిసి. 
జగమందు నిక;- పువడి రవళ్ళగుజు 'తఅెతీంగిన చదుసరులు మిక్కిలి 
యరుదు, పెద్ద లేర ఎర్చిన కోట్టుపాట్లంబట్టి సరిగావా9యుటగాని పలు _ 
ద)గాటి ువ్వరికర ము దై సప్పటికిం బాబల్కు_ల వపల్కుబడి 
సెట్లో కతా ప తనకు వీలయిన పడీకి శ్రుర్పర్నుకోని ఇడ్డలుంచిన 
చాగితగుటుతులంబట్టి ము త్తీరులవడి రవళ్ళ న్వెబ్లడింపక తీరదు, గాబ్రి 
బోత యొక్కు వై నకొలంది ముతుక యుస్షక్కు _వెనకొలది న్పన్న పల్కు 
న్యలువడును, _ బువ్వ యాశలిని నిరు డప్సికన్ల న్లొలగింపం గల్లునట్లు 
పాయలు _లం'జెద్దలు. చెప్పిన తీరుగా వల్లీంచి ముప్రొద్దులందు 
నూడు శీరులవడీ రనలుల గుజుతుతప్పక పల్కు. చుంటయెన్లకీడు 
'లెడలించి మేలొడలహార్పునని నమ్మిన చదువరితొంగోరిన నిశ-పు 
నిండుతేనివి కైందంగలండు. సరియైన, రవలీవడుల కట్టుబోటుత్‌( 
చాంజదువులం బల్కు నేశ్చ రి-వేల్పులన్దన యిచ్చన చ్చినట్లు తిప్ప 
కొసంగలండు, మొత్తమును సెట్టు వ 
వారిశైన న్వేల్పులు తోడుపడ్‌ మేలుజే బప మానరు. స మగటి 
మి ని నెనకును క యబ్బురముల్నెడి 3 చును, పొటవేకల గలీమి 
వాచైము వేత వేకుక యాటచేతీమైయుసురులబికము: బ'జెంవు చెందును 
ఒటేదర్వు హొయలు, 'రెంటదర్వు మగటి(మి. ముద్దషవలుక యేవ 
చవెణుపులు. చెదరువోర్శి నెనరునగవబ్బుర ములు టను 
మొ_త్తముమోూ(ద పదునొకండు పేల్పులంగూర్చిన పోయణబల్కుల 
పప న టరోళకీ యంతటన్షోమ్మిది చవులుంబల్కు_బడికి బదితీరుల 
ఎర హా రల లల రక "వడి 'రవలుల న్యల్లడింపబకడును: ప్రాం 
బల్కు-ల పల్కుబడి సరిచేసిపొమటకుం. దప్పళ పా౦ంబల్కుల చదు 
వరిపీణినాసరోకావించుకొసక తీరదు, రనలివడుల పడిక శ్లుణుగం 
జాలనిజోరు పా బలుల జోలితల పెట్టగనాడదు, ఆట పాట 


శ్‌ 


మాటల చవితెలియనివారు కూళలను "పెద్దలమాట తప్యున్నా 
'అం-ది ౨-౧౮ ఏజమెట్ల పల్కు-బడి నరుసగా సన్ననడు హాచ్చురవ 
లులంబృట్టి యే తెలుప వాఠరలందు పొొంజదుపుల చదువద్దు వాడుట 
తర్చు. ఈ మొక్కు బడియి౧దు "వేల్పులు పదునొకండు)నా సేయగ 

"ద్దువేల్పున్లొల్చి మేల న్నచాకుం. బాొంబల్కులందుం గన్న 
"పేరునకు మాణుగా బత్తుడును.మంచివాడ ని యుం చేర. నంబ జోను. 
నంజుడు 'తిండికి చరాలు కూరగాయ లకు-డేయేర్పర్చంబడెను, పోలిక 
చొల్కులు మార్చ్యంబ డెను తోటి పాటి మంచివారికి 'చుల్పేయిం 
చుటకై వేల్పుల న్వేడుకొనుటక న్న మ జేకూల పనియు న్చేర్కొ-నంబడ లే 
ద్హు నావేసిన వెన్ను నివేయిజేర్ణ వినకరియందున లెందెలుంగుష్తైముల 
కు మాజబుపేర్షును గులుతకులుంచంబటెను. నానేర్చినకొలంది నచ్చ 
“తెలుంగు న్సెజ్డల పడికట్లచొెాప్పున గూర్చంబడేను. మూంది యొక 
“బొట్టు రవలియొక్ష చిన్న వణుకును రెండుబొట్లు పెద్దవణుకును దగ్గునుండీ 
"హొచ్చుర పలిన్లల్సును. డరునుకొలత నిండించుబకుసి పెట్టుకొ నవలసిన 
కుట్రుచయక్రి రచుల మొ _త్తముచ్చైలుపు నంకెళయు నేర్పర్చంబ డెను.[పాం 
శబుల్కు-లంచు అ అనుగుబుకుగుల యక్కరము సగబాలు ముక్కున 
బుల్కుచలెను.. పోయజల్ము. పైముల యడుగుకుడి కుటుచ య 
స్మ రము రెండు కుటుచయక్కర ములకొలక లది. 

అజ్ఞాడాదిభ బ్ల లారాయణచాసుండు 


am 


చండి! 





6 
కృపాసముద)! న యోగనిదః 
అవేస్త్వ్వమే వాఖల వేదతత్వం 
జగద్దురోసంశిత దేవ తాతరో 


మొక్కు బడిస్తావించితిం | 

జక్క_గ నీవేలుమిది - జగములయొజ్ఞా 
చొక్క-పుపాా-జదువులపే | 

రక్కి_న ధాలు నిలువ్రు = నెక్క_టి గుజ్జా 


చల్వ వేల్పు ళం వర్వులు 
మాయను ఆక 
(౧) ఓుటిదర్వు, వంతులు డా వడి 3 
పాసి ససీసరీ సనీ సరీ ససససానిసా। 
యచ్చిద్ధి తేవిశోయధథ్యాప్రబీవవరుణ వతం! 
ని నిన సిన రీస సా 
ముసీముసిద్యవిద్య్భవి 


సే దోడు॥ నిన్నుందిన్నంగలొాల్వ - 'నేరనిమమ్ము! 


వున్నించునూ రేపు -. మాపవునో వేల్ప గ 


2 


2 


మొ క్కు LA) డి 
(౨) ఒంటిదర్వ వంతులు ౨ వడి ర, ఉసి ౧ 


సా రీనిసారిసి సరీ ససాసీ సారి సాససా! 
మానోబభాయవాత్న వేజీటాఇ"న స్యరీ రధః। 
సారి సి సారిసి స రీ 
మాహృణానస్య్థమన్య వే 

చేరనిమమ్ము మ - న్నించుమేపోద్దు 1 
కరారివిన్నాబతు - కుంబెంచు వేల్ప 


{3) ఒంటిదర్వు, కంతులు సి వడి ర్య ఈసి ౩ 
సరి నీసారి సీస రీ నిసాసా సీ ససారిసా। 
విమృలీకాయ తేమునోర థీ రశ్వంనసందితం! 
నిసా రి సససాససా 
గీఛిల౯ వలా రుణసీమహి 


పోయివమాకిడవచ్చి - యలసినావప్ప 


సీయడ్ష్డులాత్తుచు - నిన్బాగడెడము 
(ఈ) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి 3, ఉసి ౧ 
సి స సీ సరీ సని సరీ నిసారి సాససా। 
పరాహిమే విమన్యవఃి పతంతివస్య ఇష్ట యే! 
సనీ సరి నిసాసరీ 
వయోనవ సతీకుప 
బ్రతుకు తనివిముటు = (బరిషడునిట్లు | 
చా ap) 
మదిపిట్ట గూటికై - మఅలెడుసట్లు 


(>) ఒంటిదర్వు, వంతులు సృ వడి కా ఉసి క 


నిసారీ సీస నీ సనిసా సరి సా ససాస సా 
క డాతుత్ఫేశి)]యం నరమావనవరుణం క రొమేహా 


గ 


కు 


మొక్కు బడి, 


ని సిసారీ నిసారి సా 
మృళికా యోరుచత్షసం 
జగ మెల్ల నెణింగిన - జాణమారాజు | 
అగపడు మాశకెపు - డా మేటివేల్పు, 


(౬); ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి క్క ఉసి ౧ 


ససారి సి సరీ సానీసారీ సి సాసరీ ససా। 
లేదిత్సమానమాశా తే వేనంతానపయుచ్భృతః। 
నిసారిసాస సీ సరీ 
ధృతవ) తాయ దాశు పే. 

మరియాదిగల మంచి - మానిసి విందు 
సరిగగుడిచెదరా - జంట వేలుప్పులు 


(2) జంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి శ్ర ఉసి ౩ 


సాని సా సీసా నిస నీ సరీసాని సరి సా! 
వదాయోవీనాం పదమంతరిశ్త్హేణ షత తాం! 
సారినీసారిసీన కీ 

"వేదనావః సముదియ కః 

మిశుదెస(బెట్టలు = మెలలినజాడ | 

క నెడుం/గడపిమాల = కదలిక న్వేల్చు 


(౮) ఒంటివర్వుు వంతులు గా వడి ౩ 


సారి నీ సానిసారి నీ సా రిసానిసారిసా! 
వేడ మాసోధృ్యతవ)త ద్వాదశ ప్రజావతః।: 
సాస్‌ స రినిసారి సా 

వేదాయ ఉపజాయ తే: 


ei 


ll 
చు 


di 


ముక్కు బడి 


తెలీయునా వేల్పు పం - డించు పన్నెండు | 


నెలఅ ౨ పెచ్చు నిం - డిన నెలన్లూడ 
(౯.ఒంటిదడర్వు, వంతులు ౫ వడి రా ఇసి 3 


సాదిసారీస పాని సని సాసీ సారి సని సా! 

వేద వాతస్వవతఃని మురోఖుః౯వ్వస్వబృ్బహతః | 

సాన్‌ సా సీసా రిసా 

వేదాయే అధ్యాసతే 

కని పెట్టంజాలు. జ - గంబెలై ముజియుం | 
fen చెటీంగాెకు - న్షనయంత'వేల్చు 


(౧౦) ఖంటిదరుర్భ," వంతులు గా వడికి ఉసి 3 


ఏ సాససిసా రి సి సరిసాసీ సీ స్కా 
రాజక వతొోవరుణక ప స్త్వాం స్వా! 
చర్‌ నూన "కిస రి 
స్మాదమూజ్యాయ సుక తుకి 
వచ్చికూర్చున్నా(డు - వన్నెతోవేల్పు | 
మచ్చిక న్మా కోర్కె - మజివుజియిచ్చు 


(౧౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి 9 ఉసి ౧ 


ససీ సాసీ సా రి సాసనీసాం నిసరీ స 
అతో విశాషన్య ద్భుకొచికి తా అ భిప న 
ని సానిసా ని సారీ 

కృతానియా'చ కర 

ఎజిలౌడు న్షదువరి = యెప్పుడు న్వేల్పు [| 
ఇర ఖ్రునగామంబు ళ్‌ వింతల నెల్ల 


బీ 


ల 


(౧౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు స్మ వడి లి ఉసి ఈ 


సరినసీసారీనీ సరిస్తానీసానిసరీస నా! 
సనోవిశ్వాహాసు క్ర తురాదత్వః నుపథాకరత్‌ || 
స నిసా రీ ససాస సొ 

పిణఆయూ వి తారివత్‌ 

మంచితో”న నపుడు - మమునడ్సించు( | 
జెంచెకున్లప్పకా -. వేలుపుమిన్న్మ 


(౧౩) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ర్మ ఉసి ౨ 
సారీ సి సారినీసనీ సరిసాసాసనీ సరీ! 
ప్రిళ్ఞ ౧డ్లా9విం పారణ్యయం వరుణోవ స్త నిణిః-జం!, 
సనిసని సరీ ససా 

పరిస్పశో నిపేదిరే 

అంగుగా మూవేలు - పంగీ దొడంగె |! 

బంగరు రంగులే - పారె నల్లడల 


(౧౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ర ఉసి క 
సనస్తాసారీ సనసీసనీసాసాఠరీ నీ సరీ సా} 
నయందిప్పంతి దిప్పవోనము హ్య్వాణోజసానాం॥, 
సనీసనిసరీ సనా 
నచేవమభి మూతయః 


 ఎవనినొప్పించలే - రేపగ జైనం | 


డవులదావేల్పు నెం - తటి కీడ్యులైన 


(౧౫) ఒంటిధర్యు వంత్తులు క్కా వడి 3, ఉసి ౨ 


నిససాసాొ తినీ సఫాస రీనీసాసనీ సా} 
ఉతళభూనూను పే. పేప్వూయ శళ్న క్ర) అపోమ్య్యూ[ 


గ్‌! 


యాయి. 
వ 


= 


pn 


సీసా రి ని సనీ సా 

ఆస్థాక ము దరేప్యా 

ఎవ(డండణికి బువ్వ = యిడు నన్ని చోట్ల 1 
దకిబిమా కడువునిం -. డ నూకడు కుడుపు 


(౧౬). ఒంటిదర్వు, వంతులు సృ, వడి ర 


సరి సాసాససీ ససీ సానీ ససా రీ నీసరీ, 
పరా మేయంతిధీ తయోగావో నగవ్యూతీరను।, 
నిసా రీస నిసారి సా 

ఇచంతీరు రుచక్షసం 

ఆలుదొడ్హకువడ్‌ జం నరుగున న్లుగు | 
'వేలుపుచెసకుంద - న్విన్నాతలంపులు 


(౧౭) ఒంటిదర్వ్ను, వంతులు ౫ వడి ర్మ ఉసి _9 


సాసరీ సానసీ సనసీస రీ నీ సా సారిసా! 
సంనువోచావ హై వునయ౯తోశడు మధ్యాభృతం! 
సా రీ నిసరిసాని సా 

హూ లేవక్షద సేవపియం' 

తినుమునాతోడ నా - తిండినోవేల్ప | 
తినివిమాటాడు కొం - దము మనవువల 


య 
(౧౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ఈ వడి ఈ, ఉసి ౩3. 


పానీససీసరీసనీ సానసీ సని న నీసరీ! 
దశ౯-౦నువిశ్వదశ౯తం దథ౯ాం రథవుధిక్షమి! 
వసా రిస స సీ సరీ 


వతాజువతము గిరః 


మొక్కు బడీ, 


లపై! ఈచోటళ౮జేరితో = చేసెంచినొంను 


Pa 


వ్‌ 


చూ చితి ననుోచు జ సొగసైన వేల్పు 
(౧౯) ఒంటిదరుం, వంతులు లా వడి 3, ఉసి _9 


నిసా రీ సససా స విస కిసీ నా 8 స ససా! 
ఇమం మేవరుణళు)ధిహూొవ మద్యా చమృళయ। 
సా రిసీ స సారిసా 

త్యామవస్యురాచశే 

ఆలీంచునాపిలు = పంతియు న్లూర్ష్మి! 
వేలుపా నిన్ను నే - వేడుకొ నెదను 


(౨౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడికి 


సా సారీ న సాససని సా నిసారి సాససా। 
త్వం విన సస్య మేధిర ది వశ్చగ్నశ్చరాజసి! 
ససారినీసరీససా 
సయామనిపతిళుుధి 

ఎలమితో జగ మెల్ల - యేలెడివేల్న] 
సెలవిమ్ము మూ కెల్ల - సవమమావమాట 


(2౧) ఒంటిదరుు, వంతులు ౫% వడి ల ఉసి కై 


సరీ నిసో రి సాససీ ససారీ సాని సారి సా! 
ఉదు త్రమంముముగి నో విపాశంమధ్యమంచ్చత। 
సరీని సా రిసీసరీ 

అవాధనూనిజీవ సే 

తగమనంయగోరుమో - తలనడువుడుగు! 

చిగిసిన కోట్టుల జు న్విడిపించు వేల్చ 


ముక్కు బడి, 


(౨౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు గావడిళ, ఉసి 


నిసానిసారీ సీసారీ నిసాసీసారీ నిసానీరీ సని సొ! 

ట్తీనంక వరాదిత్యస్య స్యరాజోవిశ్వాని సౌంత్యభ్యస్తుమస్న్నీ। 

సనిసా సీ సానిసరీస నీసారి నీసారీనీ స రిపాని సా రీ! 

అతియోమందోయ జథాయ దేవఃసుకీ రింభిశ్షే వరుణస్యభూ రేః 
స్వాడ్రి॥ మచ్చరంబెజుంగని = మంచిమానిసుల! 

జగమలరించు ని = జమరుల నెల్ల! 

బలు మోసకారుల = శూరిదప్పించి! 

పోంచు దునుందు వై - ప్పుడు చల్వ వేల్చ 


(౨౩) ఒంటిదర్వు్యు వంతులు ౮ వేడి ౫ ఉసీ ౧ 


సరీని సా నిస రీసా పాసానీ రీ ససససానిసా రీ! 
తవవితే సుభ గాసస్యామ స్వాధ్యోవరుణతుష్టువాంసః 
నిసా రి సనిస షీ సారిసాసా సీస నీ ససరిసా సాసనీ సో 
ఉపాయనఉవసాంగోమతీ నామగ్న యోనజర మొ ణా అనుద్యూనొ 
టడి॥ నినుణొనియాకుచు - నెమ్మదిన్లాల్సి! 
GC nD 

మంచిపనుల్వేసి - మచ్చరముడిగి। 

బ్రరుగుపొరులకు మే - లే చేయునట్లు! 

వముము హాయి బ్రతికించు ప మాచల్యవేల్ప 


(౨౮) ఒంటిదర్యు వుతులు జ వడి ర్మ ఉ సి క 


సకీ పౌ స సనిజౌరీని శౌరీ స నిసా రీస సససెససాసా! 
లవ స్యా మవురువిర స్యశ మళన్నురుశంసస్యవరుణపణేశః। 


స్‌ 


సా రీ సాసాసససాససాసానిసారిసానీ సా రీ స సౌసా 


యూయంనవు త్రాఅది లేర దద్ధాఅ భిక్ష మధ్వంయుజ్యాయ దేవాః 
ఇడి ॥ జగమంతయున్న డ్సః = జాలద పఏ్‌వు। 


ఇుడి॥ 


బడి! 


మూకు మా పెద్దల = మరియాద నిలుపు! 

పగవారు గూడలో. = బడనిమ్యు మాకు! 

మాతప్పు మన్నించు - మము బ్రతికించు! 

సరియైన నడువడి - న్లఖనివేల్ప 

(౨౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర్క. ఉసి ౪ 

సరీసా సీసా రిససాస సీసా ని సాసారినీ సరిసాస సా సా 
పసీమా దిత్యో అసృజద్విధ-ర్హా, బుతంసింధవోవరుణన్య యంతి! 
సారీ సా నిససరి సానీ సాససీ సరీసా సని సా సరీసా 
నశ్రామ్యంతినవిముచం ల్యే లేవ యోనపప్తూర ఘుయాపరిజ్మన్‌ 
జగము నెల్లైడం గొన = సాగించు మంచి! 

బ్రతుకు తన్హ్లాలి చెడు. జూ వారల కెల్ల! 

కోరని కోరిక - ల్లురియించిహాయి! 

జరుపు డనంతట - న్లనివేల్ప 


(౨౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు దా వడి ల ఈసి ర 


ససారి సాస సనిసాని సా రిసీ సారి సాసస నిసా నిసాఠకీ। 
చిమ్నచ్చథాయరశ నామివాగబుధ్యామ తే వరుణఖామృతస్వ! 
సాసారిసానిసరి సీ సరీ నీసాసారీ్‌ సాని సరీ 
ని సని సొ 
మాతం తు చ్చేదివయత్‌ ధియం మేమూ మా_త్రాశాయ కాపసః 
పురబుతోః 
ఏప్పుము నా బీల్లు = బిగిసిన కట్టు! 

| 69 వ్‌ 
సీ కనికరమునన్‌ = వీర్చునాడప్పి! 
చేయుము తీరమునా - చేసినమేలు। 

2 


i0 


మొక్కు బడీ. 


కొొనసాగనిమ్ము నౌ = నొప్పకొలమ్ము! 

బాుదన్నీ పేరు - చల్లని'వేల్ప 

(౨౭2) ఒంటిదర్వ్య, వంతులు ౯ వడి ౮, ఉసి ౪ 

ససీ పారీ న సససనిన సీ సాసాసీ ససీ సొరి సొ 

స సాసా! 

అపోసుమ్యుతు. వరుణభియ సంమత నం మాిళ్ళతావేో ౭నుమా 

గృృభాయ। 
సారీసనీసాసరి సీనా రీ నిసాస నీ సొనిసరీ ని సార్‌ 
డా మేవవత్సాద్విముముగ్గ్యంహారానహిక్వదా రేనిమిపశ్చనే శే 


బడి! నాదిగుల్చోందు౦దు _ సన్లూర్శింబెంచు! 
J ౧ 


Ey | 


నసాకోరికలీరు. = ననరింజేరు-1 
ద ది 
సరిగ నినాలిచెదన్‌ - జల్లని వేల్వ 


(౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి క్క జేసీ ౩ 


సా రీ నిసారి సని సౌరిసిసాసారీ సీ సా రిస ససానీ సారీ! 
మానోవ శ్రర్యడం మేకల - పనళ్ళగ్యంతమునురభ్ర౧ం8| 
సా సొ రిసాస సనిసా రిసొనిససా స రీసాస సొనీసరిసా 
మాజ్యోతిషశపివసథానిగన్మవిషూమృధిశ ఢోజీవనే సేనః 
డంబము చూపు తుం - టరుల నడంచు! 

మము వెల్లి పడసీకు - మా యున్నంతై స! 

మంచినడత మస = మాకు మూయింట! 

సత మగపడుచుండు - చల్లని 'వేల్న 


(౨౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు జ్యా వడి ౮, ఉసి ౬ 


సరీ నిసా రీసస నీ సనీ సని సొనిసా రి ససాసాససాసా। 
నమిష్పు రా తేవరుఛోతనూనముతాపరంథతువిజాత బ్రోచాము! 


“ముం క్కు బడీ. 11 


సాపు ప్‌ వ. నిహౌ సారీ స సా ససా ససాని సారీ 
చే (హీకంప ంప తెనక్రి]తాన్యపాచ్యు ౩ తొనిదూళభ వ్ర) లౌని 


తండిర! బ్రదివజుకు లస్సీ ము9క్కి_తి। 


బడి॥ 


సా 


యో మేరాజన్యుజ్యోవాసఖావాస్వశే చ్నేభయంభీర చేమహా 


=] | 


మిదిగో నీకిపుడు దండ - మిశమోా(ద న్నా! 

బందుక్ళౌ సల్పుచుందుము! 

సదరున జోహారు సీకుం - జల్లని వేల్పా 
వ్‌ ఉం 


(30) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯ నడి రీ 


సిని సారీ సీసనిసారి సా నిసా సా రీసానీ స రి సౌససాసా! 
పరము నార ధముక తాం నగ సాంతాత స న్యక సన! 


సారీ నీసాస సా రి సానిసానిసౌరీ వీసారి స నిసారి పాసా 
అవ్యుష్టాఇన్ను భాయసీము పాసఆనోజీవాన్యరుణ తాసు శాథ్సి 
ఏనై ననాపె పెద్ద - లేనింగావించు!| 

నప్పుతీర్పించునా - యంతనంతయును! 

ఒకనికి చే నచ్చి ష్ష్‌ యున్నంతదనుక dl 

బరకంతయున్లేదు - (బతుకు న సుకము. 

కుడుపకు నాకొరు - ల్కూర్చినసొమ్ము!। 
నామంచిగడనచే - నన్ను మన్నించు 


(3౧) ఒంటిదర్యు, వంతులు జ్యా వడి 


రీ సానీసా శీ నీసరీ సీ సారి నిసొ సీసనీ సాని సో శీ! 
నినో వా! 
షిసానీ సా సారిససీ సరీ సీ సా సారీస సససానీ సా 
స్తేనోవాయోదిప్పతినోవృకో వాతం సంత స్థాద్వరుణ పాహ్య స్తాన్‌ 
మోటుశేనమ్ము డా - బుష్టలుమజపు! 

'తాత్తారు నడువడి - తబ్బిబ్బు మాట! 

మోసము చెడుతలం = సున్మచ్చరంబు! 

సలుపునాకున్షశ్రష - చ్బుని వేల్చ 


12 మొక్కుబడి, 

(3౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯. వడి లే ఉసి ౨ 
సాసొానిసా రీ సససాని సా రిసొ నిసాని సారినీ పా రినీ సా! 
మాహంమఘోనోవరుణవి'య స్యభూరి దాన్న ఆవిదంళూ నమా | 
పానీ సాఠీపానిస నీ సరీసా నిసా రి సాస నిసరీ నిసారీ 
మారాయోరాజన య మాదవస్థాంబృ వాద్య దేమవిద ఛసువిరాః 

బ| లేమిశెప్పుకొని వె - ల్రింబడ నీకు! 

ఇరవారి పంచల = (న్వేలాడ కక 

పొదుపుగాం గాపుర - మున్థేయ నిమ్ము! 

మరియాద తప్పక జా మన్నించు నన్ను! 

జూచుదన్నీ పేరు జు చల్లని వేల్ప 

(33) ఒంటిదరుర, వంతులు కా వడి ౪, ఉసీ ౩3 

సానీ రీ స స నిసౌనిసా ని ససా నీసా నిసారిసాసనీసా! 

ధీరాత్వస్యమహి సాజనూంపీ.వియ స్త స్తంభ రోదసిచిదుర్వీ! 

స సారి నీ సా రిపసా నిసా రీ ని సొసారీసా నీసరీని సారీ 
పినాక మృుష్వుంనును దేబ్బహంతంద్వి తా నక్షు త్రంష పథ చృభూవా 
బ॥ మేనితాల్పంతయు - మెలగు నివలన। 

హాయిగా వెజుపు ర - వంతెన లేక! 

వేజ్వేజు నిలిపితి - విన్ను మన్నులను। 

మాపు చుక్కల బవ - లలయింతు (వొద్దు! 

సీపనులన్ని యు = న్నేలెకావించు! 

జగమునాదరువగు = చల్లని వేల్చ్ప 

(35) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర, ఉసి ౫ 
బసాస రీ నీ నీ: సారినీసాని సారీ సాసరి సాసస్తాసా। 
ఉతస్వయాతే న్యాకి సంవ'దేతత్క_దాన్వం, తర్వరుణోభువాని' 

సారీ సీ స స ర సాసాస సాసనిసా రి నీసొని స రీ నిపాకీ 
కిం మేహవ్యమహృణానోజు పేతక ధామృశీక9 సునునాఅభీఖ్యం 


మొక్క బ డీ, 18 


బ॥ ఎప్పుడు నీతోడ - నేబల్కువాండ! 
నెపుడు నాచేతి కూ = డీవు కుడ్వెదవు1 
కన్ను పండువుగ ని - ననగల నెప్పుడు! 
నీవు నే నొక్క. కు - యెొన్నండుంజెదము! 
బతిమాలుకొందు ని = నృలునూల్టు నేను! 
చప్పున సెలవిమ్ము - చల్లని వేల్ప 
(3౫) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి 3, ఉసి ౩ 
నీ సాససారీ సస సనిసాసా రీసాససని స రీనిసారీ। 
పృచే తదనోవరుణదినృతూపోవమి చికితుహోవిష్పృచచ 0| 
ని నీ ససారీనిసరీ ససా.సనిసా నిసానీ సరి సా ససాసా! 
సమానమిన్న్మేకవయశ్చిదాహురయంహతుభ్య్వంవరుణోవ్చాణీ తే 
ఇక నాపయి నివల్లి - నాండవంచ్చెల్ల! 
“తెలిసినవారలు జా తల్పుచున్నారు] 
చేసితినేతప్పు ఆ సెలవిమ్ము వడిగ! 
సడలించు మిక్క_ట్లు - చల్లని వేల్ప 
(3౬) ఒంటిదర్వు, పతులు ౯ వడి ల్రి ఉసి 3౩ 
ససాకిసాససస నీసానీ సానీ సావీ సరీ సనిసరీ సా; 
కిమాగఆసవరుణ క్యే వంయత్నో తారంజిఘాంస సిసఖాయం! 


ససారీ సాసా సాససాస నీ సా రీసా నీసాసరి సాని సరిసా 
ప త స్టేవో చోదూళభస్వభావోఒవత్వానేనానమసా తురజయా 
ml ఏ్‌తప్పు వేసినా - నీవు నన్ని ట్లు! 

క్చుజుంగనివా(డ _ కట్టి కొన్చైదవు! 

తెలుపు నా'నేరము = దిద్దుము నన్ను! 

సరిగ గొాల్చెద నిన్ను - జల్లని వేల్ప! 

(32) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి కి ఉసి 9 

సరీ నీ సానిసారీ నసీ సా నిసా నిసా రె ససా ని సాకీ! 

అచదుగ్దానిషక్యాస్ఫ జాన్‌ ఒవయావయంచకృమూాతనూల్ళిః 


14 


మాసాలు 


2m! 


ము క్కు. బ ల్‌ 


సరిసాసాస నిస సీసనీ సా ని సానీసా ససానీ సరీసొ 
అవ రాజన్పశుతృపంన తొయుంసృజావత్సీంన దా మ్నో వ సిస్టం 
బితుకుతో నె యల = వడిన నాతప్వు! 
ససెరించి నాకట్లు = సడలించుమోాన్ర 
బొందిపుట్టిన 'నేర - ములు నావికాను! 
పసివానియిడం గీడు - పాటింపనేల।! 
దూడకు మెడపల్ను( - దొలంగించునట్లు। 
జార్సుమోా యిడుముడి = న్దల్లని వేల్వ 

(3౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర 
ససాసాసారీ సస నీస నీ సాస రీ నీ సొని సారిని సరీ సా! 
నసస్వోదశ్రోవరుణధు)ఈసాసు రా మన్యుర్విభీదక్‌ అ చిత్తిః! 


సాపవ్‌సా సీ స రీస ససనీ సాసారీని సాసరిసాసాస సీ సొ 


CA)! 


అ స్పిజ్యాయాన్కనీయ సఉపా రే స్వప్ప శృ నేదనృతస్యప్య) యో తొ 
పుటక ముందు తే = ప్వుల నెట్టు నేను! 
A) య 
చేసితినో యవి = చెప్ప నాతరమ[ 
వదలునా తనయంత - వచ్చిన కీడు! 
కల -నెన నావంటి = కానిమానిసికి(! 
బనికిమూలీనవోని - పెంబంత మేల! 
సదు నానేరమో - చల్లని వేల్ప 
ద య 


(3౯) చోదరువ్రుు నంతులు ౧౯ నడీ 5 


సరీ వీ సాసనీ సరీ ససాని సావీ సాని సాని సో రీసో!! 
అర ందోసోనమోొా ఘమేక రాణ్యహందేవాయభూగ్గ యె=_నాగాః 


2 


సరీ సస నిస రీ సీసానీ సొ సారీ సీ సౌ నిసరిసా ససాసో 
అచేశతయదచితో దేవో అర్యోగృక్సంరా యేక వికరోజునాతి 
ఎప్లను సీయడ్లు క లేనమ్మికొల్బు! 

బంటును నాతప్పు - పాటింపంబోకు! 


బ్రతికించు ననుమంచి - వానింగావించు! 
జరిపించు సాకోరె_ _ చల్లని"వేల్ప 
(5౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర్మ ఉసి ౧ 
ని సా ససా రీ సససాస సాసాౌ నిసాసాని సరీస సాససాసా! 
అయంసుతుభ్యంవరుణస్థణావోవ్యాది న్లోమఉిపళితళ్చిద స్పు। 
సానిసా నీస ని సో ఠీసాసాసనీ సా రీ సాని ససీ స రప 
ఫంనళ్ష్షే మేళ ముయోగేనో అస్తుయాయంపాతస్వ సిఖిిసదానః 
దబ! కలుముల నల్లన్‌( = గలిగిన చేండ | 
సిన్నుంగూర్చినపాట - నీవొలకించు! 
మూ కెప్పు నిల్వస్‌ = మామంచిగడన 
సరిగ మమ్మేలుమా - చల్లని వేల్ప 
(౮౧) చాదరువు, వంతులు _౩గ్మా వడి ౧ 
సీస సాస్‌ సరి సొసీ సనీ స నీ రీ సాన సీస రీ! 
బభుి) లేకోవిషుణకినూ నరోయువాష్ట్యాం క్తేహిర ణ్బాయం౩। 
1 మెటుగప బంగభుపేరు - మెడందాల్చ్బువాయు। 
సరిగచేచేలలో. - జల్లని వేల్ప 


Pa 


వేల్పుజేడు ౬౬. దర్యులు 


న చసొనపటుులలాలలలా 
(౧) చోదరున్రు వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసి ౧ 
సారీ నిసనీరీ నీసరీ నీ సొ రినిసారీన నిసా రనీసా! 
ఇందిన్యనుపీ ర్యాణిప్రివ్‌ చంయాని చ కార పిథ మోనివజి। 
ససీ సాని సానిసారిసానీస సీస రీ ససవీసారి సా సొ 
అవాన్న హిమన్వప స్తతర్ణ పృివక్షుణాఅభినత్సర్య'తొ నౌం 
బుడి] సలిపినాండెన్ని యో = చక్కని పనులు]! 
మునుపు వేలువు జగ - మునకు మేల్లోరి] 


16 


బ్‌ 


తండి)॥ 


యము క్కు. బ డీ, 


కొసియాడుచుందునా - గొప్పచే(తలను{! 
విడికిటన్మబ్బులు - విడిచి తోడోనం1 
గోరినట్టులు వాన = కురియించిసొండు! 
కొొండలు దొల్చి బా - గులు కెచ్చినా(డు 
(>) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు ౯, వడి ౪ 

సనీ స నీ సారిసాసాస నీ సొసారీ సీసారీ వీ రీ ససాసా 
అవహాన్స హింపర( తేలి, శియాణంతం షూస్పెవషజంసంరంంతతక్ష! 
1 a క్ర న్‌ వ EE ్ర 
వా శా్రాఇవ భేనవఃస్యంద మా నొ అంజిసమ్ముదమనజగ్ను రాపహా 
కమ్మరి చేసిన - క త్తిచేంబట్టి! 
కొొండమా(దన్గబ్బు( వ గొశ్లునా వేల్పు! 
వడిదొడ్డికావులు - పర్విడుసట్లు! 
నెగడియా నీరు ము = న్నిటికిం జే 

(3) చౌదరువ్రు వంతులు ౧౭, వడి ౩, ఉసి ౩ 
నిన్‌ స రీ సా ససానిసానీ సరీ స సాస ససౌని సార్‌! 
వృషాయ మాణో వృణీకనోమంతిక దు? సమ పిబత్సుతేస్య | 
సాసారి పాసి స రీసానిసాని స రీ సాపా ససని సాసరీ సా 
ఆసాయకంమభు వాద _త్రవజృీనువాన్నే నం (ప్రథమజామహీ నాం 
మొదటన్సుట్టన మబ్బు! 
న్న్మావలంటన్యాండిక త్రీ - మొనందునుమూ డెన్‌! 
ముదన్ర దగులు నాంబోతటు। 
కదియుచు నావేల్పు మేలు - ెతముకిమునన్‌ 

(8) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯ వడి ర, ఉసి ౧ 
సనీ సారీ ససనిసాసరీ నీ సా సీ ఫషీస రిసీ సా 
సనీ సా! 


రదర వ సంతకము వానా వానా లు సామమినాఃఫోం 
తవూాయా?ః] 


CA]! 


ష్‌. 


2) 


ము క్కు_ బడి, 1? 


సాసా రీ నిసనీ సాని సారీ నీసానీసాన్‌ 
ఆత్సూర్యంజ నయ స్హ్యాముపాసంతాదీక్నా శ త్రుంనకిలావివి కే 
అంతతోం బేక ని = వెంత యో వేల్చ]! 
యప్పు జె కజవు కా లా వ్వడగించినావు। 
ష్‌ య తే = రాత గాగింబోద్దు! 

ప స్విచ్చల - ఏడితిర్షినావు 

(౫) చెదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౨, ఉసి ౨ 

సరీనీ సా రీనిసనీ రీ నిసా సీ సాఠరీస సని సానిసారీ! 
అహన్య్భృతృఏంవృత్త 9తరంవ్యంసమిందో వజేణమహ తావ ధేన। 

సా కీ సానిసరిసానీ సని సారీ సస ససనిసారి నిసా 
స్కంధాంసీవ కులికే నొవివృక్తాహిఃశ యతఉపప్ఫక్స ప్రొ 
వడివడిం బగవారిం = బడణ౪హాల్చు వెరవు। 
వాండికైదువుచేతం - బట్టియా'వేల్ను! 
కడువాననడ్డిన - కవు చేతులను! 
'దెంచిననక్కూళ = చెబ్బునంహా లెం| 
గొమ్మలతోం గూడ = గాడ్డలివలనd 
దగి యొజగిన చెట్టు - తెజయననేల 

(౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర్క ఉసి 3 
ని నీ సారినీ సనిసొస నీ సా రి సానీసారి సని సరి స్‌సొ! 
అయో ్రేవదుర్శద ఆహి జ సే్యమహోపరంతువి బాధ మృజీవం! 
సారీసాసాని సరి సానిసాసీ సానిసా లీ ససనిసా రి సాసా 
నా తారీదస్యసమృతింవధా నాల సంరుజా నాఃపిపిమఇందళ త్రుకి 
మజీ తన్నుమించిన - మగడు బేయనుచు! 
విచ్చలవిడి విజ్ఞ - పీ.గుచునణివు! 

రికి ౧ 
జనగజెటి నాదురు గాం = చది వేల్పుమిన్న 61 
లు 
తి 


బోరున కే పిల్చి లా బుజవాప్పళించి! 
పొగరునం దాశి దె - బ్బున “శీలంగహాలె! 
నొకుల మించి యే - ళుప్పొంగిపాఅె 
య్‌ య 
(౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర్య ఉసి 3 
నిసా 8వీ సారి సనాని సాని సొ నిసొని సనిసా రీ ససాసో 
అపాద హస్తోఅప్పత న్యదింద ) మూస్యవ జగమధథిసానే "జఘాన! 
సానీసారీ స నిసా ఏసరీ సాస వీసానీ సొరిసనీ రీ సో 
జా సర Va] ui ఆ రొ 
వృష్టోవధి)ఃపఏ)తిమా బుభూ షన్సురు తావృతీ అశ యద్వ్యస్త 
బ[ మిగుల గొజ్జానూట అ మికిరేఇసనట్లు। 
తుఏిసిన కాలుసే - తేరు నొచ్చియిన॥ 
బోరాడి కజవు తెం - పున వేల్పుడెబ్బ(] 
విడుగు పొటున6 గొండ - సెల్లలాగొర గ 
(రా ఒంటిదర్వు, వంతులు డ్రా వడి జ్ర ఉసి _3 
నిసాసనీస రిని సాసరీ సీ ససీ నరీసీ సకి సీసా రీ! 
నదంనభీన్న మముయాశ యా నంమనోరుహాణాఅతియం తా పః] 
పొ రీనీ సా ర ని సాసీసరీసీ సోనీ సరీ సాస సీ సారిసాసొ 
జ శ్‌ ద్ర అ అర కరా oo నం 
యాశ్చిదర్రాత్‌ మహి నాపర్యతిష్ట త్తాసామహిపత్సుతఃశీర్చభూవ 
బ॥ కడుందూలి నిదురించు - కఅవును గడచి! 
యొడ్డులమించి ee రుప్పొంగిపా జే| 
నీటియడ్షునం బడి = నీలి గెన్వఅవు! 
జగమున కెంతేయు = నృంతిసమల శె 
(౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯ వడి ర, ఉసి ౨ 
సిసారిసా సససానీ సనీసా రీ సొ నీ సనిన రీససాసా! 
ష్‌బావ he ఎ్రకను తేంవోంఅస్వాఅవవధర్దథార। 
సాకినీ సా సరిసానీస రీనిసా ర్రీ ససానిస రీ సీ ససీసా 
శ షన 5 ద్ద ఇ జర అధు 9 
ఉత్తరాసూరధర పుతఆసిద్దాను భయెసహవత్సానభేనుకి 


బీ 


CA) 


I 


"ము క్కు జు డీ, 19 


వాడికే దున్రుగొని ఆం వడివిాటు వేల్పు! 
పడంగాోట్టి నన్నేల- పె పెవాలెం గజవు! 
దానితోనద్దాని య తల్లియు నొజుగ। 
కూ.కటివేషతోం జా pen చెట్టట్లు 
(౧౦) ఓఒంటిదర్వు, పరులు . కొ వడి రో ఉసి ౧ 
సరీసాసాసాస ససానిసా నీ సారీ | సొనీ సరి నీ సరీసా! 
అతిస్టంతీనామని వేశ నానోంకాస్రానాంము భ్యే ఇనిహితంశరీరం, 
స్‌ సారి నీసా సరిసీ సా రీ నీనాసనిసారి ని సారి సాసా 
వృత9స సనిణ్యంవి చర ౦ త్యావో దీ రంత మ ఆశ య దింద్భశ త్ఫుః 
సీటియ్టిడ్లున = నేలలో. గలిసి! 
యూరు పేనేక క్రిం - దొరగిఇెన్నిదుర। 
నూరకుండిన కి ఆఅ - వుచ్ళిన యొడలి। 
మైదాంటి యుప్పొంగి - పాతెనునీళ్లు 
(౧౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు గ౯ా వడి క్క ఉసి ౩ 
నీ సరీనీ సరి సౌసాససొనీస రీసీ సారీ నిసరీ నిసా రీ, 
జాసపల్నీరహిగనో స. నేవగావక! 
నిసా సనిస రిస నీస సారీ నీ సారినీ సా సనిసోరిసాసా 
అ పొంవీలమవీపి+తంయ డాసీద్వ్యృత్రంజఫఘన్నా అపతద్వవార 
పచ్చెపువాండిచే - బలుకొండలోయ,; 
బంచాలుపడు పాల - పసులచందమున.1 
బోతరించిన కటు - వునకుం లోంబదుచు] 
దారిలేకణ(గి క = దలకుండో సిళ్లు। 
"కాసియక్కటనవు పొ - గరు ద్రుంచి గండి! 
చేటు చియేళ ళ్లన్వెల్పు = తిరిగి పొజాచె 
(౧౨) ఒ-టిదర్వు, వంతులు కా వడి ౮ ఉసి 3౩ 
సానీ సారీ ససేనీనేరీ సనిసాసారీ నీ సరీ నీససాకి! 
ఆకో్యో వారో అభవ స్తదిందిసృ కేయ త్త్యాపిక్య హాన్రేవవకశి। 


3 


20 


LA) 


CA] 


సరి సీ సాసరిసా సా నిసాని స రీ సనీ సారిసాని 
అజయోగాఅజయఃళూరసోమమవాసృజిసర్హ వేస 
విచ్చలవిడిగం గొ) - విన పాదుక అవు! 

నీక త్రిపోటుచే - నిల్ల యున్న | 

నెగురం గొట్టుము దాని - సిటనువ లెను! 
మణజల6 బాజీించుమూ - మంచినీళ్టులను 


(౧౩) చాదరువ్ర, వంతులు ౧౭ వడి 3 
సారీ సీసా సరీ ని సారిసానిస సా సని సరిసా వీ సరీ సా; 


నా స్మెవిద్యున్న తన్యతుఃసిపెధ నయాంమిహామకిర ది హునించ। 


ఢి 
సారీ ని సారి ని సానీస రీ సీ పానిపారీ నిస సీ సరీసా 
ఇందశ్చయద్యుయు థా తేఅహిశ్చో తాపరీభ్యోమఘవావిజ్యే 
కదిసి యొండొరువేల్ను - కోజివులుపోర। 
'వేల్పుమోా:దన్విజ్ఞ - వీంగుచు. గలవు! 
“మెబుముల నుజుముల - న్పిడుగులవాన! 
కరియించి కొవ్య్యూడి - కొసకోడిపో యె 


(౧౪) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి క్క ఉసి 3 


సరీ నీ సానీ న రిసాససా స నిససారీ సీ స నీసాసరీ సా 
ఆ హయా౯తారంకమపళ్వఇంద్రవా ది య లేజఘ్న హోభీరగచ త్‌ | 


లగి 


సరిని సారి నిసానీ సరీ సానీ సాసనీసాసరి వీ సరీ సొ 
నవచయన్న వతించ సవంతీః క్యే నోనభీతోఅతరోరజాంసి 
(గ్రక్కున గఅవు ర - క్క_సుని దుం చితివి। 

నింగి నేలల రెంట = నీకెదుగ్లేదు। 

జోయిగా నీనార = లందజున్నారు। 

శేడుక నొడుమో - వేలుపుజేండ. 


(౧౫) చెెదరువ్రు వంతులు ౧౭, వడి ౩ 


సాకి నీ సా రిససాని సానీసరీ స స నీ ససీ సారి సొ సా 
ఇందోయాతో౭_వసితస్య రాజాశ మస్య చశృంగిణోవజి బాహుః]! 
సానిసా రీ స స ససాన సీసా నిసా స వీసా సనిసోకిసాసా 
సేడురాజాక్షయతిచవకాణీనామ రాన్న నేమికిపరి తొబభూవ 
బ॥| బండి యుండసన్సిగ 6 యు బట్టనకమ్మి! 
యట్టుల జగమంత - కాసరాయగుచు! 
నన్సఅన్లడు మరి - యాదగా నేలు! 
చేరుగల్లీన దొర = వేలుపుజేండు 


(౧౬) ఓంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ళీ 


సాని సారీ సాససనీసనీసా సా రీ సనీ సరినీ సాని సొ కి; 

ఇంద)సోమంసోమప లేవి బేమంమాధ్యందినంసవసంచారుయ శే! 
సీసాని సొరీ సససాస సాసాని సాని సరీనిస రీ ససాసా 
ప్రపుుథ్యాశి చేగిమనువ న్న ఎ్రణీపాస్విముచ్యా హరీ జవామాద యస్య 
Ay పట్టపగ ల్మేము - వార్చీన తేట! 

సిచారగించుము = సీగుజ్జములకు! 

మేపు కడువునిండ = మిగిలినవీప్పి! 

మము పోయి బిదికించు - మావేల్పుజేండ 


(౧౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు జ, వడి ర్మ ఉసి ౨ 


సరీ ససానీ సరిసా స సీసాసనీ సారీ సనిసా వీస రీ సా! 
గవాశీరంమంధినమిందిళు కింపిబాసోమంరరి మొ తేనుదాయ। 
సీని సనీసా రిసాసొనిసారినిసా రీ సీసా ని ససా రిసాసా 
బిహ్మాకృతామారు లేనాగణేనసజోపారు దై 9స్త ఫపదావృవస్వ 
బ| జఒప్పుగాం బదునొకం - డోడలి బందుగులు! 
నురువడి నై దుగు - రుసురు చుట్టాలు | 


22 


LM 


(al! 


ముక్కు. బడి, 


సీతోడం గూర్చుుండి హ్‌ నిన్తానియాడ।! 
వంచారగించు మో - వేలుపు. జేండ 


(౧౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర ఉసిం 


సా సీసా నీ సాసరి సీస రీసీసొ రీ సపొస నిస రీ నిసారీ! 
యే లేళుమ్మంయేకవిషిమవర్థ న్నర్పంతే ఇంద్ర) మరుతే స్తరీజుకి! 
సా దీ సనీసరిసాసాస సా నిసరీ సీసా నీ సరిసాససాసా 
మాధ్యంది నేసవనే వజిపా_స్పపిబారు దేభిిసగణఃసుంశిప 
సీకుం డో కోవచ్చి - నీపగవారి। 

వీచమడంచి నీ - వీరము పొగడు! 

బంటుల తోం బట్ట - పగలు నూయింట। 
వించారగించుమో - వేలువుజేండ 


(౧౯) చెౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩ ఉసి ౧ 


ససారీ ని సరిసా ససాని సారీ నిసారీ ని స సీ ససా శీ! 
తన్న స్వమధుమద్వివిపిఇంద9స్యశ ర్థోమరుతోయ ఆసన్‌ | 
సారీనసి సారీ నిసా నిసొరీ నీస నీ సారి సొ సానిసారీ 
లాన్‌ శ శ 
యభీర్వ త్ర స్యేషితో వివేదామర్శణోమన్య మానస్య మర్శ 
ఒడలు నడ్చించు నె = దుసురుగాకుపులు]! 

(బతుకునక డ్డమౌ - పగవానసి-బట్టి! 

పొగరూడ్చుమని నిన్ను6 = బురిగొల్ప నెదిరి। 
తుళ్లూడ్చితివి 'నేర్పు - తో వేల్పుజేండ 

(౨0) చవొదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩ ఉసి ౧ 

నిసీ సరీ ని సరిసాస నీసాసనీసా నీ సారిసానీరీ సా। 
మనువ్వదింద)ిసవ నంజుపాణఃవి బాసోమంశశ్వ తేఏీర్యాయ। 
ససాసరీ స సాసాస సీ సా రినీ స రినిసాసారీ ససాసా 
సఆవవృత్స్యహార్యశ పయః సరణ్యుభిర పోఅణా౯ాసిసవీ.శా 


A] 


వమూవంట పొగవీల్సి లా మ త్రిబ్లుపొభద్దు। 
మాయింటి విందుల - న్మురగిన నీవు! 

మాక ఆఅ వెడంభాొవ్పీ = మమ్ము మన్నించి! 
తగువాన గుకియింపం = దగు వేల్పుజేండ 


(౨౧) చౌొదరువ్తు వంతులు ౧౩8, వడి ౩ 
ని సాసారి నీ సారినీ సా సారీ ససిసా రి నీసాని సా సా! 


త్వమపోయద్ధ వృత్రంజఘన్వాం అ ఆస్వె.ఇవ పాంసృజిసత౯వాచె”। 


సరీ ససాని సరిసా నిసారిసానిసా నీ సరిసీసాసరీ సా 
శయానమింద)చర తావధ్రేనవవిివాం సంపరి బేపీర దేవం 
నీటి నలముకొని = నిదురించుకూళ!। 
కారు మబ్బు నకు మె = కింబూడలగాటి! 

వ్‌ లు 
కోరినట్ట-లు వాన = గురియించినావు; 
వేడుక న్మాకూర్శి = వేలుపుజేండ 


(౨౨) చౌదరువ్హు వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసిం 


సరీ నిసాస రిసాసీ ససారీ ని సారిసీ సనిససీ స రీ సా 
య జామఇన్న మసావృద్ధమిందంబ్బహ ంతమృహ్వమజరంయువానంు। 


KA] 


నారీనిసానిసరీ నీసరీ ని సనారిసాసని సారీ ని సారీ 
యస్యపి యే మమతుర్యజ్ఞ యస్య నరోేద సీమహిమానంమమా తే! 


మంచినడతిముప్సి జూ మాపవిందుగుడ్చి। 
యలపాయమున నుందు = వెప్పంటికై న। 
కొనియాడ. దరవు నీ - గొప్పతీసంబు। 
మా మొక్కు ౫ కొను - మూావేల్పుజేండ 


(౨౩) చౌదరువు, నంతులు ౧౭ వడి ౩ 


సౌ రీ నిసొని స రి సానిసా-రీ ని సారి సీసొసరి సానిసారీ! 
ఇంద్భస్యక రసు కృ తావురూణిన్ఫ తాని'బే చానమినంతీవి క్లే! 


24 ముక్కు బడీ 


కీ పాని ఫా రినిపాసా ని సాసా నిహానిసా రిని సరీని సారీ 
డాభార యఃపృథిపంద్యాము తేమాంజజాన సూర్యముషసంసుడ 0౦ సా 
A ఎల్ల'జేజేలు సీ కెదురాడలేక। 

నివేయుపనుల 'కెం = కేతాంగినారు! 

మిాందుకిసందుల నడి = మీన్లల మూడు! 

జగముల పేలి ఇొ - సన్లాల్సినాను! 

శేపుమాపులను స - రిగ నిల్చీనావు! 

'వెలు:గుల న్వెల్లించు - "వేలుపు వేడ 

(25) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా, వడి ౪ 


సారీ స సీసా సనిసారినీ సా సీసా సా నీ సాసరిసా నిసా రీ! 
అదో సత్యంతవత నృహిత్యంసద(|ో యజ్ఞాతోఅకిబో హాసోమం! 
సాసా రిసాస నిసరీ నిసానీసా నీ ససా రీ నిస రీ ససాసా 
నద్యానఇంద్భతేవస స్తటీజోనాహానమాసాణశరదోవరంతే 
బ[ మంచి నడండిగల - మానిసి విందు! 
"కోరి సీయంతేట = న్లుడిచెదవీవు! 
కాసంతయుస్టీడు = కావించంబోనవు! 
జగ మునకుస్మేలె - సల్పుచుంజెదవు। 
సీచారి కడ్డు రా = నేర రెవ్యారు। 
పూటలు రేపు మూ - వులు చెల లేండు! 
సీయి చ్చ చొప్పున - న్దిరుగుచునుండు 
వే జెద్ది సికన్న - 'వేలుపుజేండ 
(౨౫) చెదరువు, వంతులు ౧౭, వడి 3 
సానీసా రిససానీసరీనిసరీని సారీ సనిసారీ సా! 
త్వంసదో్యఅవిబోజాత ఇందు మదాయ సోమంపర మేవ్యోమన్‌ | 
సానీసా రీ స నిసాసారిఫానీసరీ ససానీ సొ నీసరీ సా 
యద్ధడ్యావాప్ఫధివీ అవి వేశీరథాభ వశపూర్వ్య్యశకారుధా యాః! 


మొక్కు బడి, 


య. ఆన్ని జగంబుల = కాసరాయెన! 
యాకసంబున కతి - వాదరువివు!। 
షె 
నిక్క_ము7గాం దని త సీకున్న రూపు] 
మచ్చరం "'బెబుంగని = మూసనిసీ బ్రతుకు! 
కొనసాగ 'మేల్చవము - కూర ఏదవివు! 
విజుగు తజుంగు లేని = ప పుజేండ 


(౨౬) చౌదరువ్సు వుతులు ౧౭, వడి కా ఉసి ౨ 


సీ సరీ సనిస రీ నిసారిసానీ సశీ సాసససానిసా రీ! 
టా యానమర్ల mm | 
సరీస నిస సరి నీ సనీసా సనీస రి షినీ స రీసా 
rises చ్యార్యదన్యయాస్ఫిగ్యాకి ae 
బ॥ నీటి నలమి తేగ - సీతైను మబ్బు! 

కొవ్వు దునిమి వాన - కురియిం చినావు] 

వీడికిటం బట్టితి = వి పుడమి నెల్ల! 

సీగొప్ప గొనియాడ - నేర రెవ్యారు! 

వేడ్క_ దినుసు పన్ను - వేలుపుజేండ 


(౨౭) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩ 


నీ సాస రిసాని సారి సీ సానిసాని సాని సరీ సా ని సారీ! 
యబోహి రం న నరుకు రాక! 
సీ సారిని స రిస సీ స నీసొనిసానీసారి స ని సారి సాసా 
య జ్టేనయజ్ఞ సునంక శంకా, సన్యజ్ఞ స్తే నజ్రవముహిహత్యఆవత్‌ 
2|| ae డ్డ నిను . - ల్హత్లు "పాచ్చరించు। 
మంచి నడ్వడి మాద - .మక్కువ నిష్ట! 
గొప్పవాండవు గాన్న - గోరి కాచెదవ్ర[ 
నిను నమ్ము కొన్న చా - నిన్దగునట్టు! 
త్త 


మొక్కు బ డీ, 


-వేడుకతోడ బూ - ఏించారగించి! 
వనూ+కీడు పోంగొట్టు తా మా వేల్పుజేండ 


(౨౪౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ పడి స్మ ఉసి ౬ 


నీ సాసాని సనిసా రీసానీసా సౌరీనీ సా నిసారి సాససాసా! 
యజ్ఞే నే దమవసాచ కేఅ ర్వా గానంసు మ్నాయ నవ్య సేసనృ తష?! 
సా సారీ జానా ని సానీ సా నీ సా రీని సారినిససా రినాసా 
యకిస్తోవేభిర్వావృ భేఫూ ర్వ్యేభి యో౯మధ్య మేభిరుతనూలత నేభిః 
బ॥ మంచచినడతగల - మానిసి యెల్లం 
దన _వెపునకు నిన్ను - దబ్బునలాగు! 
నేయసాడ నెంతయు = నినుగొనియాడి! 
యిరన్ర శావింతునా = యెడంద సీశెపుడ్ము 
ఇదివజకు న్పెద్ద = నిపుడికశ మేను! 
నిన్షాల్ని హాయిగొం - టిమి వేల్పుజేండ 


(౨౯) ఒంటిభర్వు, వంతులు కా వడి ర్క ఉసి 9 


నిసానిసా రీ సిసరీ నిసానీ సరీ నిసా సానీసా ని సారీ! 

వివేషయన్నాధిపణా దజూన _స్తవెపురా పాఠ్యాదింద ౧మహ్నా॥॥ 

సారినీ సాకి సీసనీస రీ సానీ సానిసా రినిసరీ ససాసా 

అంవాసోయతిసీపర ద్యధానో నా వేవయాంతముభ యేహవం తే 
బ॥ ఒడ్డులందున్నవా - రోడంగినివ ఆ] 

బరిలో దనుకు ము = న్మంబెళోడ్పడం। 

బిరువ౧క వారు ని = న్న విల్చుడుందు 

అడ్డులెవ్యియును - నన్నాపక నుని! 

పొగజెద నిన్గలం - పు పఫపొడమినపు డె! 

వెంటనే మేల్కొ_౦దు - వేలుపుజేండ 


(30) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి త్రీ ఉసి ౩ 


సారీ సా సాస నిసనీ సా నీసా రీనిసా రీ ససనీసరీ సా! 

ఆపూణో౭లఅస్యక లశ స్వాహా నే క్తేవకోశంసిసి చేవిబ ధ్యా 

సరీ ని సాసారిసానీ స రీ సాస సాని సనిససా రీ నిసా 

సముపియా ఆవన్న తంన్మదాయ ప్రద క్షీణిదిభిరోమా స ఇందం 
2|| తి త్రిలోనుండి విం - డెకు వెల్పునట్లు! 

నీపినులందు నిం - డింతు నాపాట! 

ఎంతయు బ త్తితో,- 'నేనిడు మొక్కు! 

నీవుడి నలరిం-చ - సీవేల్పుజేడ 

(3౧) వౌదరువ్సు వంతులు ౧౭, వడి కి ఉసి౧ 


సారీ సనీసా రి ససా నిసానీ సా రి సీ సనిసా రీ ససాసా; 

నత్వాగభీర [ప్రరుహూతసింధు నాలా దయ పరి వంతోవరంత । 

సీసా సరీస సనిసా స నీ సాసీ సా నిసకి నీ సారిసీ సా 
కం! vind వ్‌ ] వో సక, 

ఇక్రాసఖిభ స్టకమీక్‌'యదించాదృ శ్రంచిదరుజి గవ్యమూర్వం 

బ॥ నినుః గొండగాని ము -- న్నీ రైనలాని। 

యడ్డంజూలంది కెట్ట - యడ్ష్డంకిగాని! 

బత్తుల -కె తెప్ప - పాటున నీవు! 

"నిచ్చు నార్పితో - వేలుపుజేఃడ 

(3౨) ఒంటిదర్వు వుతులు ౯ా వడి ర్క ఉసి ౨ 


నిసాకిసాసనిసరీనిసారినిసాసనీసరినీసారి సాసా। 
శునంహు వేమమఘవానమింద్రమస్మిన రేన్చతేమంచాజసాతే | 
నిసారినీ స నీ సరినిసానీ సా రీ నీసా రిని సనీసరీ సా 
శృణ్యంతి ముగ 9నరూాతయసమతు ఎఫ్నంతంవ్న (ణే సంజితంధ నానాం 
ఒబ| వుము నెదిరించు వెరె = బలు కోంచకుదొంగ, 
కరాళపోరున "వేడు = కొందుము నిన్న! 


మమ్మును గలిపించు - మాూాహాయిమాజట! 
మాకోరికల నిడు - నూవేల్చుజేండ 
(33) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి 3 
సరినాని ససా కిని సౌరి సౌ నిసరీ ససా! సరీ సీ సా ఠీసాని స! 
ఉపనిసుత మాగహిసోమమిండ్రగవాశిరం। హరిభఖ్యాంయ స్తే స్తే స్మ యు! 
సెందోడు; తినరమ్ము నూయిఠటి - తిమ్మనంటిపుడు। 
ఇెనుళొని గుల్హుము - న్వేలుపు జేండ 
(3౪) ,ఒంటిదర్యు, వంతులు గా ఉడి ౩ ఉసి ౧ 
సకీ ని సని సా రిస సానీ సా సా రిసాని సానిసారీ సనీ సరీ! 
తేమిం దమదడ మాగహిబహి౯ స్థాంగావభిఃసుతం!కువిన్న ఏస్ఫతృష్ణవేషి! 
సెక మగడ గట్టిన - మేలైన పాలు! 
తాగుము కడుపు నిం = డన్వేల్పు జేడ 
(3౫) ఒంటిదర్వు వంతులు ౯, వడి 3, 
సారివీపాససీ ససారీ ససనిసానిసా। 
ఇంద్ర మిశ్లాగిరో మనూచ్చ్భాగురి పి తాల్రతః। 
పిస నీసారిసాససా 
ఆవృ కేసోమపీత యే 
ww మాయింటికినమ్ము _ మైశ మున్హావ। 
హోంతు ముర ము వ్‌ = న్మావేల్పుజేండ 
(3౬) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు సో వడి ర, ఉసి ౧ 
సానీ సారీ స నీసనీ సౌ లీనిస రి సాస నా! 
wes తయేన్తోమెరిహహవావు హే! 
సీసారీ నిససీ స శీ 
ఉ కేభికనిదాగమత్‌ 
పె! విచ్చేయు మాయింటి - విందాళగింప! 
ముచ్చటన్లొంటి నొ = పున మేల్పు జేడ 


QR క్షి 
లీ 


ws 
రడ 


fal 


|| 


లి 


sr 


ము క్కు A) డీ par 


(32) ఒంటిదర్వు, నంతులు ౫, వడి, ర ఉసి 3 
సానిసారీ ని సాని సొసారిసాస ససాససా। 
ఇంద్రసోమాఃసు తాల మే తొన్షధిప్వుశ తకం తో। 

నిసరీసాసనాొ సనా 
జర చేవాజినీవసో 
ఒనరించినావు మే - ల్లోప్పుగా నీవు; 
తినీవిగా( బాల్దాావ( - దగు వేల్చుజేండ 

(3౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ఈ వడి లా ఉసిం 
సీసా సారీ ససానిసా సొ రీస సని సారిసా। 
విజ్మాహి ఆత్వ్వాధనండయంవా జేవుదధృవ౨క వే! 
సరీ సానీస రీ ససా 
అభా తేసుమ్నమామహే 
పగవారి నెల్లన్లు - బవరంబులోనం! 
బొగరూడ్తి డ్చియిడుము సొ - మ్ములు వేల్పు జేండ' 

(3౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ౫ 
నీస రీ నిసరీ సనీస రీ ససాససాససా। 
ఇమమింద)గ వోశీరంయ వాశిరంచనకిపిబ| 
నీస్నానీ సరిసాని సా 
ఆగ త్యావృమబఖిఃసుతం 
పాలతో డన్చిండ్‌ - వంటచేసితిమి! 
కోలం మా యింట మే = లొ_ని వేల్పు జేడ 

(రం) ఒంటేదర్వు, వంతులు ౫, వడి త్రో 
సౌసారీ నీ సనీనీ ఏ సారీ సా సా ససీస రీ! 
తుభ్యేదందంస్వట కే సోమంచోదావింపీక యే! 
వ్‌ స్ట సాస నాని స్మా 
వవరారంతు తే హృది 


ని0 


“oh 


fg 


వేడుక కన్నిన్ను6€ జాం - విం-చినపాలు! 

ఆడించు మత్తుగా జూ న్నటువేల్చుజేండ 

(౮౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి 33 ఉసి ౧ 
సా నిసారి సీసరీ సీ సరీ సస సాస సా। 
'క్యాంసుతస్య వీత యే పత్ని మిండోవావామ ౩ మా 
నినిసారీ ససీస రీ 
కుశికాసోఅవస్య నకి 
హాయిగా నినుబిల్తు - మారగింపులకు। 
బూయెడ చెనరుంచు = మా వేల్పు టేజడ 

(౨) 'ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫2 వడి ర్మ ఉసి ౩ 
సరిసాని స సారి నిసాసా రీ సాససాస సా! 
నకిరిందత్వదు త్తరో నజ్యాయాం అ_స్పివ్ఫృత్రహాన్‌ | 
సరినీ సాస నీ సా 
నకి"కేనాయథాతష్టం 
కబిువునడంచి మే - ల్కా.వించు స్‌కు; 
సరిలేండెవండుసరా - సరివేల్పుజే(డ। 

(౮3) ఒంటిజరుు, వంతులు ౫ వడి జ్ర 
కీ సా సీసరి నీ న నిసారీ నీసా రిసాస సా! 
సతాం కేఅనుకృష్ణ యోవి శ్వాచ క్రేవవావృతు!ః। 
సీసా ని సౌ రిసాని నా 
సతామహో(,' అ సిళశ్రూతః 
నిక్కపునూనిసు జం ల్నిను వెంబటజింతుం | 
పిక్కయుండబు బండి - వలెవేల్పుజేండ 

(౮౮) ఒంటివర్వు, వంతులు కా వడి 9 


సారీ నిసానిసా రీ నీసారిసాసభ స సా 


విక్వేచచేదనా త్వాదే వాసబ్రందియు యుధుః। 


P a! 


మొక్కు బడి, ప్రే 


స సనీసా నిసా రిసా 
యదహోాన క్రమాతిర।ః 
పగచారిన ందణీ లా నృరిమార్వ్పునిన్న॥ 
బొగణడు కొ నిద మెల్ల - పుడు వేల్పుజేండ 

(5౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు సృ వడి ఈ డిసి ౩ 
సాస్‌ సరీ నిసారీ నీసాసార్‌ నిసారి సా 
రు ల 0కు త్చాయ యుధి ఏతే! 
దిస్‌ నర మనోర్‌ 
ముబూయజ్రంద్భ సూర్యం 
నినుగొల్పుఒక్తు ని - నైలిపించినావు। 
కొనిపోద్దూదువు - క్కున వేల్పుజేండ 

(ర౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి 3 


సారినీసా రిసానిసాసానీ సరీ నిసాని సా! 

wr bss బుఘాయతో వి ఖం, అయుధ్య్వవక వత్‌ | 
సరి నసననిసా సరీ 

ల రహాన్‌ 


సె! ఎక్క_టిన్చై వచేల _ శెప్పదోడ్స్నడు చు! 


లీ 


రక్క_సులన్షుంంచ ప రావేల్సు జేడ 
{ర ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు కా వడి ౩, ఉసి ౧ 


సానీ సనారీ నిసస రసాసాని సా డీ! 
wl o| 
సా నీ సరీనిసారిసొ 

పాఏవఃశ చీభిరేకశం 

నినుంగొల్బుచున్న మ్లూ - నిసులలాజేంచు! 
చానటి వేండిన్‌డులి - చిన వేల్పు తేడ 


| 


[| 


నా 


ఇంుుక్కు బడి 


(౮౮) ఒంటిదతు, వంతులు ౫% వడి ర ఉసి ౫ 

నసా ని సౌరిసాస నీ స రిసాసాని సారిసా! 

కిమా దుతాసివృతగిహన్మఘవన్గన్యుమ త్తమః। 

నాసా ని సాని పూ లీసా 

అతాావాదాను వమూతిరః 

వముజీయును సీయల్క_ - మానవేమింక। 

చెజువురక్కసులం దుం - చినవేల్నుజేడ 
(5౯) చాదరువ్రు వంతులు _౨౩, వడి ౨ 

సీసాసానిసనీస . సారి నిసాని సా రీ! 

ఏత ద్ధదుతేపిర్య్మ ముంద) చక ఇల్‌ నాన్యం! 

ననీ నారీస నీస సీసరీ స సి సరీ నిసా! 

(ప్రీ యంయద్దు వారా ణాయువంన ధీ దుకాహాతేరందివః 

మగవాడు నికంెకు - మజికలంజెవండు! 

తెగ నేసితసరసం = చెన్వేల్పు జేండ 

(౫0) ఒంటిదర్వు, వంతులు కొ వడి ౩,'ళటఉసి ౧౫ 

నిసాకీ సా సని సరీ ని సౌరి సీ సరీ సా! 

దొప సృృద్దాదుహితర ౩మహో న్మహీాయా నూూనాం|! 

నిసా రిసా ని సారిస్తా 

ఉపోసమింద్భసంపిణక్‌ 

మిక్కిలి కూళయ = మిటందోం జెంచు! 

ర క్క_సన్దు్ర)ంచిత" - రా వేల్పుజేండ 

(౫౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు స్మ వడి ర, ఉసి _౩ 

సనీ సా సరిసాసనీసా రీ నీ సరి సీ స డీ! 

అపోపాఅనసఃసరత్సంపిష్టాదహబిభ్యు హీ! 

ససారి సీసషి స రీ 

నియ త్పీంశి నభ డ్య ఉన 


Pat 
a 


జ 


"స 
మా 


తేనబండి నీవు చిం - దరవేసినంత 
చెంనటిరక్కె_సపజు - చెన్వేల్సు et | 
(2౨) ఒంటిదర్వు, “వంతులు ౫, వడి ర్మ ఉసి ౨ 
నీసరీ నీ సరీ సనీ స ర్రీసానీ స నీ సా! 
వతద స్యాఅనణ యేసుస సంపిష్టంచి వాత్యా। 
నిసారిపాససీ సరీ 
జసారసీంపరావతః 
చెక్కల నీటు - ల్పెన్సంజఖండి | 
రక్కెాస యేమయ్యె - రా వేల్చుజేండ 

(౫3) ఒంటిదర్యు వంతులు ౫ వడి ఈ ఉసి ౩ 
నిససారీ స సీరీ ససానీ సాస సీస రీ। 
ఉలేసింధ్రుంవి చాల్యంవితస్థానామధిక్షమి। 
సరీసాసాస సీ స ద్‌ - 

పరిస్థాఇంద)మాయ యా 
వలసినప్పుడు కాలు - వలసీరునించి। 
కలిమిమై బెంతు జ - గము వేల్పు వేడ 

(౫ర) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯ వడి ౩ 

నిససారీ స సాని సా స రీ సౌ నిససారిసా! 
తథు కు న్లస్వభృమ్ము యాపమృక్షోఅభి వేదనం! 


hr 


CARING 


సని సరీస సానిసా 
సురోయదస్య సంపిణక్‌ 
కూఖళరక్క_సీ కోట = కొమ్మలుగూల్ని! 
యేలుచుందువు మంచి = యెద వేల్పు జేండ 
(౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫, వడి ౮ ఉసి ౩ 
నిససీ సారీ సనిసారి ని సాసారి నీ సరీ! 
ఉతదా సంకాలితరంబృ్బవాత! పర్వ ఆాదథధి! 

చ్‌ 


[2 


ము క్కు బు డొ 


సరీ సాసా ని సారిసా 
అవాహాన్నింద్భశంబరం 
రం ౧ 
మటిమలాడిన = మగ వేల్పు తేడ 
ఈ" ౧౧ 


(౫౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు క్యా వడి కో 


నిస నీసారి సీస రీ నిసా రీ సనిసారిసా। 
ఉతచాసస్యవర్చిసకసహస్వాణిశ తావద్ధీః। 
సనిసా రీనిసారిసా 

అధిపంచపిఫింరివ 

కూశరక్క_సిజేని అ కాొావ్వ్యూడ్చి నావు! 
ఆలములోనం జ - య్యన వేల్పు తేడ 
(౫౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౨%, వడి ర్క ఉసి ఈ 
నిసాసాస్‌స సీ స సీ సరీ సాసా నిసారిసా! 
ఉతత్యంపుత్ర మగు) 8పరావ్చ క్షంశతక్సతుః! 
పీసాసా ని సారిసొ 

ఉ్రైష్వింద) ఆభజత్‌ 

కురుల మేలున్లోరె - యొంటిఃబస్తున్న। 
హేరువరిన్లాపాడి - తివి వేల్పు జేడ 


(ఎలా) రెంటదర్వు, వంతులు ౧౧, వడి ౩, ఉసి ౫ 
బిసాసా సీ ససీ స రీ సానీ సా నీ సనీసరీ। 

ఉత త్యాతుర్వవాయదూలఅస్నాతా రాశ చీ పతిః; 
సారీ నీసా రినాస సా 

ఇందో 9విద్వాం. అపారయ జ్‌. 

పొరపొటునన్చిరి - పోయినవాని! 

మరియాద( గాచితి - మతి వేల్పు తేడ 


fy 


ఎమ్మ 
ml 
లా 


“చుం క్కు. ణా గ్‌, 


(౫౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫, వక్‌ ర్మ ఉసి 3 
ఇజనాసా స్‌న సొరి: విన 8. "సాన 'వివర్‌! 
ఉక త్యా సద్య్భఆ ర్యాసర యోరి౨ద9 పారతః 
సారీ సీస రిసాససా 
అర్హాచితుర థావథిః 
ఇరుగుపొరుగువారి - నిడువుల న్సెట్టు! 
మొజుటుల: జక్కా_డు - మోొవేల్పుజేడ 

(౬౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ర్క ఉసి ౩ 
ససీ సారిని సారినీ సానసీ సారిసాససా। 
అను ద్వాజహి తా నయోం౭_ధంకో9ణం చవృత్ళహాక్‌ | 
ససారీ నీ స సారిసా 
కొంపగాంచనికుంటి - గుపడ్డివోర లకు! 
సింపుగాంగ నుగాళ్ళ ష్ష్‌ నిడు వేల్పు జేండ 

(౬౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి 3 ఉసి ౧ 
నిసరీసీసరిసానిసాసానీ రీ సా! 
న తేమశ్శన్నంయిళా నాంపు'రా మందో) వ్యాస్యత్‌ | 
సరీ సాసాస నీ సరీ 
దివోదాసాయ దాశు షే 
కణజికు రక్క_సిదొర = కలిమిలంకించి! 
చెబమంచివారి వు = నిన వేల్చు తేడ 


(౬-౨) "రంటదర్వు, వంతులు ౧౧ వడి క, ఉసి 3 
సారీ ససా నిసొరిసానిసా రీ సీ సీ స కీ॥ 
అస్వాపయ ద్దభీతయేసహ సాొతొంకతంవా ైైః। 

సి సాసీ సారీ నీ స రీ 
ఇఅాసానామిందో) మాయ యా 


సేం 


fal 


ము క్కు అ డి. 


నినుగొల్ను వుంచిమా - విసినెదిదించూ!। 
“ఇనుమూ(కల నడంచు = వేలుపు జేండ 


(౬౨) ఒంటిదరుర, వంతులు 2, వడి ర, ఈసి ౨ 
పస వసారినాన సొ స: సి సరీ ప సారిసా। 
సఖుదుతా సివృత హా _న్ల ఎవమౌ నఇంద 9గోష కి] 
వానాహోార. “పసనాని సొ 
య స్తావ్‌ వ్యొనిచిచ్చు పే. 
కలి వెడలబావి ము - కృ_్డులనుమాపి। 
సొరి మంచివారి కి = చ్చిన వేల్చుజేండ 
(౬౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు స్మ వడి ఈ, ఉసి 3 
నిససీసానరీ నిసా రిసీసా రీని సారీ! 
ఉతనూనంయదిందియంక రి ప్యూ ఇందం వొంస్వం | 
ముస చ సిసనా తా 
ద్యానకీవ్లదావింనత్‌_ 

SE - మరియాద చెవు! 

ముసుడెంపం గలడు క ఏమ్మణ వేల్పు జేండ 

(=) ఒంటిదర్వు, సంకు ౭2, వడి లా ఉసి ౧ 
నీ సారీ సా ససొససానీసారి సాసాని సా! 
వామంవామంతఆదురేేవ్‌ దదాత్వర్య్వమూ। 

సీ నానీ సానీ సాసరీ నీ సానీసాసర్‌ ససా 
వామంపూ పావాముంభ గోవామం బేవ!కరూళతీ 
నినుంగొల్ను జాలిగుం - ఆజెలకు జేజేలు! 
పొనరింత్తు మేబ్బగ - మున వేల్పు జేడ 

(౬౬) ఒంటిదర్వ్యు, సంతులు రి వడి ౪ 

సాని సారీ ససానిసా సిసారి నీ సారినీ సా రిసాన సా 
వజ మేకోభిభర్తిహ _స్హఆహితం కేనవృ తాణిజిన్ను తే! 


మొక్కు బడి. 


వైదువుచేంబట్టి - కఅవు రక్కసుని। 


శ్వుడ్‌్‌॥ 


ఇడి! 


భో(దోలుజోదు - వేల్పుల జే(డా కండె 


ఆవు. వేకువరాణి ప్రా దర్వులు, — 


(౧) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి ౩, ఉసి 3 


నిస నీ సారిసననీ రీ సా స ససాససా! 
సవావా మేననఉహావ్యుచ్భాదుహితర్ష వశ! 
నిసా నీ సారిసని సారిసాసససీ సా రీనిసా రసా 
సహద్యుమ్నే నబ్బహా తావిభావరి రాయా బేవిదాస్వతీ 
"ఆలివిమోజంగవమారకు. = 'జెల్లవాటించు! 
పగటి వెలుగు దొలం - బరవీ యెల్లవుకు![ 
పాడిపంటలక ల్లి యా ప్రబలించుమిోవు! 
వింటి కూరివింబిడ్డ = వేకువరాణి 
(>) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౮, వడి ౫, ఉసి ౩ 
సారీ సనీసారిసాసాస ని ససీ సా రీస సానిసారిసా 
అ పూర సుర స్తవే! 
సరీససీ-సరిసా నీసరి సనీసానిసారీనిసార్‌ 
ఉదిరయపితిమా నూనృతాఉవళ్ళ్చొద రాధ నుఘోనాం 
గుజ్జము లావులు - కోరిన సిరులు; 
కమ్మతొవులహాయి - గావీచు గాలి! 

రాచకీవిన్నాకు = రప్పించుమెపుడు! 
వేకుకొందుము నిన్నా మ = వేకవరాణి 
(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క ఇన స ఉసి రి 


నిసానీ సా నీసా ని సనీసానీసాస క్‌ సా] 
ఉవాసోపాఉచ్భాచ్చను దేవీజీరార థా నాం! 


§8 


LA} 


భు! 


GAY | 


మొక్క బడీ, 


సా రీసా నీ సరిసాససానిసారి నీ సాసారి సీస రీ 
యేఅస్యాఆ చర్‌ ణేషుదథి రేసము దనక వన్యవః 
వెలయించితివి తొల్లి - వేడుక మోటు! 
నెన్నియోలేబొిద్దు - లిప్పంటివ లెను! 
తరడములోడలు - హాయి నడ్సిలివి। 
విన్ను మన్న లరించు - వేకువరాణి 


(౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క వడి ౫, ఉసి 3 


నస్‌ సా సీపు ఫో ర నువ్‌, సిన రీ సి సొర న్‌ సరీ! 
ఉపోయే తేపియా మేషుయుంజ కేమనోదోనాయ సూర యః! 
సాసా నిసాసా రిసాసషీ సారి స నీ సౌరి ససాసనిసా 
అతొహతత్క_ణ్వవ పాంక ణ్వత మోనావముగ గ ళాతిన్ఫణాం 
పేదసాదల నెల్లం - బెంచినతల్లి! 

ముజ్జగముల మెప్పు - వొందినయవ్ము। 

'మేనితోల్పుల నెల్ల - మేల్కొల్పు వేల్ప! 

వెంచేయు బంగారు - వేకువరాణి 


(౫4) ఒంటిదర్వు, వంతులు ఓ వడి ర, ఉసిం 


సానీ సా రీసనీ సాని సా రీసాస సానిసా। 
ఆఘాయాషేవ నూనుయుక౯ పాయా తిపి భుంజతీ | 
నిస రీ సీస రిసానీసరీసనిసారీస స సనీస రీ 
జర యందీవృజనంపద్య దీయతఉ జృాతయతిపక్షి ౧% 
పూటపూ-టకుంచాయ - ముంబొడిగించి; 
వాసిగాశబీట్టలం _ (బె కగీరించి, 

మేలైన యిల్లాలు - మెలయగ చందమున! 
"వేంచేయు బంగారు - వేకువరాణి 


A) 


ణా 


ణక 


(౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క వడి ౫% ఉసి ౭ 
నసా నిసనిసరి సిసా. స రీనిసాససి సా రసా! 
వియాసృజతిస మనంవ్యల్థ, ధినరిపదంన వేత ది తీ] 
స ని సరీసాసానిసా రినాసన్‌ రీ సానానసాససా 
వయానకిపే.ప ప్రీవాంసఆస లేవ్యు హవాజినీవతి 

౬ వి లు 
జగమునకు న్మర్న - వాయ వేసెదవు! 
ఎగిరించెదవుమింటి - కెల్లపిట్టలను। 
మెలంకువన్పనివాండ - మేలుకొల్పెదవు! 
'వేడుక ల్పమకూర్సు ఇ "వేకువ రాణి 

(62) ఒంటిదర్వు, వంతులు 2 వడి ర్క ఉసి ౩ 
సీనారీ ససనీసనీసారీనీ సరి సీసరీ; 
వహోయు _కృపరావతఃసూ ర్యన్య్వాదయ సాదధి। 
నినాసరీ సానిసనీసానిసోస రీ నిససారి సొ 
శతంర ఛేభి"సుభగో పాఇయంవియా స్యభిమా ముపాన్‌ 
పోొదుకొన్నన్మును - ముందుగాంబాడమి! 

ద a 
యెలవారలకోర్కు_ - లీడిసిరుల్మీతి। 

య jy 
గ్రక్కు_న ఏచ్చేసెం - గన్ను పండువ్రుగ। 
వేయికీల్బండ్లతో - వేకువరాణి 

(౮) ఒంటిదర్వు) వంతులు ర్క వడి ౫ ఉసి ౧ 
సారిసాసా సాసా నిసారి నీసనీసారీ స సాస నీ సకీ। 

a న్‌, 5, జ 
విశ్వమస్యానానామచక్ష సేజగజ్ఞో తిమృ్యణోతి నూ నీ 
సనీసా రీని సోరీ సని సానిసనిసా రీ ని ససిస రీ 
అపద్వేహోమఘోేనీడుపి తాదివఉపాఉ చ్చద వసి) ధః 
కలీ వికుప్పొంగి జ - గం బెల్ల వొక్క] 

sf) 
నిడువములడంచిమే - లేపెంచి సిరుల]! 
దూం౭పచాక సముకూం = తురు మునుము౨ద। 
విచ్చేసె బంగారు = వేకువరాణ 


40 


జ 


ల 


(AY 


ము క్కు. A) డి, 


(౯ ఒంటిదర్వు, వంతులు ౭, వడి ౪ 
నసిసొరి స వి సరీ సి సా కిన శసాసనా! 
ఉషఆభాహిభానునాచం జేణదుపాతది౯వ!। 
సీస రీ సీసా నీ సానీ సారిసాసీ సా నీసరీససా 
అవహంతభూయకా స్మృభ్యంసాభ గంవ్యుచ్చంతిదివిష్టిషు 
మూాకుం గల్ఫుల నిడు - మో నేపునూపు! 
చలం వెలుగయాక సముక న్న బెడ్డ। 
ఎడపుచీశటిని హో = యింబవల్లడపు| 
వెలలేని బంగారు  వేకువరాణి 
(౧౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు ఈ, వడి ౫ ఉసి ౪ 
సారీ ని సాసా రి నీసారినీ సొస స సీ స రిసా ససా। 
విశ(స్యహి పాణనంజీవనం క్వేవియదుచ సిసూనరి। 
సానీ స రీసస ని సారిసాససాని సరీ సా సనీ సరీ 
సానోర శ్లేనబ్బవాతావిభావరిళ్ఫుధిచి కామ ఘే వావం 
కదలిక యూూావిరి = కలుగు నిన్నుండి।| 
చెల్వుగా జగమున. = జీ(శటిం చావి। 
'వెలు(గుచుందువుగాన - బిజవిజు రమ్ము! 
వింతసిరుల కాణి - వేవవరాణి 

{౧౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర వడి ల్రక్‌సి ౧ 
సనీసానీససానిసానీ సానారి నీ సరీ! 
ఉహోవాజంహివంస్వయ శ్చితో౦9 మూనుకే.జనే। 
సాసారిసనిసరీసానిసా సనిసారీ నిసానిసారి సా 
'తేనావవాసుకృతోఅధ్వ రాం ఉపయ త్వాగ్భృణంతివహ్నయ॥ 
"వేడుక స్పగువాని = వించారగించి; 
సరిగం గోరిన మేలొ - సంగుము నీవు; 
మరియాడమోాణని = మానిసియెల్లం] 
జెంపందు నిన్లొల్సి = వేకవరాణి। 


4౧౨) ఒంటిదర్వు, వ:త్రులు ల వడి ౫, ఉసి ౪ 


సారీ నీసా సారిని సారిసాస సీ సరీసా స వీసా! 
వి శ్వాన్రేవాం. అవహానోమపీత యేంఇతరిక్షాదువస్త ఏం 
సాసారి నీ సానిసా రీ సనీస, సనీసారీ నిసార్‌ 
సాస్మాసు ధాగోమద శ్వావదుక్ట్య a3 ముపోవాజంసుపీర్య3 
ఖుడ్‌॥ గుజ్ఞము లాొవులు = న్లోరిన గొప్పు! 
చదువు తనివికొన - 'సాగించుమిావు! 
వేల్పుల నెల్ల మూ - విండారగింప1 
విఅబీజన్లోవైమ్ము - "వేకువరాణి 
(౧౩) ఒంట్తొదర్వు, వంతులు 2 వడి రీ 
సాస్‌ సరీసాసిస నీ స రినిసా సరీ ససా। 
య స్యారుళంతో ర్చ యకిప తజ దాఅద్భృశుతే। 
సార్‌ నిసా సీస రీ సాని సారిసని సారిసానిసా రీ 
నానోరయింవిశ్వవారంసు పే యల 
ఇబ} వన్నెవాసులు గొప్ప - బతుకు స సుకంబు! 
కోర నికోరిక = ల్లురి యించువపికావు! 
పగ-చీంటులం బటా = పంచల(దటిమి! 
'వేంచేయు బంగారు = వేకవరాణి 
(౧౪) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర, వడి ౫ ఉసి _9 
సానీసా సాస రినీ సారి నీనరీస నీ సౌ కీసానసా1 
ల క | 
సానీసా రీ నిసరిసాని సానిసారీ సీ సారిసీ స క్రీ 
సొనస్తోమా?, అభిగ్ఫణీపం రాధసో మశ కేేణతో చిషా! 
ఇక "పెద్దలు ఫూాగిశిని - న్నిల్పిరిత ల్లి; 
శోరికలీజేర్చు - కొనుటకింటింట! 
6 


42 


"il 


ము మ్మ బడ్‌. 


వేడుక నామన = విన్లూడవినుము। 

వేంచేయు మిచటికో - వేకువరాణి 

(౧౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు శ్ర వడి ర్మ ఆసి ౧ 
ననీ స సీస నీ సీ సాహా దీని సరి నిసా! 
న కారం ఈ 

సరీ సాస సాసని నాని స నీసాస దీనిసారి నీసరీ 

పనోయ చృతాదవృక ంప్పథుఛ గ౭పు బేవిగోమతీరి పః 
"తల తెలవాణ నెం - తే యాకసమున। 

రెండు గుమ్మములు ఆత - తీచి వచ్చినావు। 
గొప్పయిల్లాలు రో _ రన్న వేడుకలు] 
సంపారణజేయుమో - వేకువరాణి 


(౧౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర, వడి స్య ఉసి ౧ 
సాఠీనసీ సొ రి ని సౌనీసరీ ససాస సిసా సస రీ నిసా! 
సంనో రాయాబ్బహ తాతిశ్వ ఫేశ సామిమిశ్ర్యూస మిళాభి రా! 
సానీ సారిసాని నరీ సాస ని సౌసా రీసా ససాసనా 
సంద్యు మ్మే నవిశ్వతురోపోముహీసంవా _జె ర్వాజినీవ త్రి 


బ1 ఎల్లవ న్నెలయావు - లెన్నిన సిరులు; 


కోరిన కూడు చె = కొ_నుమంచిపేరు! 
పగవారల నెల్చు జా బలీిమిమాకిమ్ము] 
వెలలేని బంగారు = వేకువరాణి 


(౧౭) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు 3, వడి స్కో ఉసి ౧ 
స రీ సీసా నిసారిస నిసారీ సా నిసా సరీ! 
ఉపోభ చిభిరాగహిదివశ్చిదోొచనాదధి। 
సరీ స నిసారి నిసలీసా సీ ణశరీని సొ 
నహాంత్వరు ణప్సవ ఉప త్వాసోవినోగ్భహం' 


ళు! 


Poy 


నే 


చక 


ముక్క బడ్‌. 48 


మరికభూదగలమంచి = మానిసియింట! 
నెల్బనియాలు ప్ప జ కిచ్చుండావిడిది! 
మేల్పేయు చున్నింటి = మోంద వెలుంగు! 
"పెంపారనిచ్చేయు - వేకువరాణి 


(౧౮) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి కా ఉని 3 
నిసా రిసాని సాసనీ సన సీ సారీ సనీసా! 
స CT gol 

థ్‌ 
సాకీ నీిసరిని నసపీ నా సి సరి ససానసో 
"లేనా సుశవ సంజనంపోవాద్యదుహితేర్షివః రి 
పాడిగల్లినయింటి జు పట్టున ఏడిది;। 
వేడుక నృల్పుమో వ చేపవరాణి 


(౧౯ ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి ౩, ఉసి ౩ 


సరీ సాసాసనీన రీ ని సాస రీస సాససా। 
వయశ్చి త్రేపతతిణోద్విపశ్చతుష్పదర్టుని! 
సనీసారీనిసాసరినిపాసారీనీసకీ 
ఉపఃప్రారన్న ప్రో ర నుదివోఅంలేభ ఫ్ట్‌స్సేరి 
ఎల్లమై తొెలక్పల న చేస్తు చెందించు! 
వెల్లసిరుల ఠాణి - వేకువరాణి 

(20) ముద్దరుపు, వంతులు ౧5 వడి 5 
స సాసీస సీస నీసారి నీ సారిసా నిసా! 
వ్యుచ్చంతీపిర శ్నిభిర్యిశ్వమా భాసిరోచనం। ' 
సా సారి శౌస సీ స రీ నీసాసానీ ససౌా ససొ 
'తొంత్యామువర పనూయ వోగీర్శి కిక గాషఆహు షత 
లల్రజగంబు ని = న్నే మెచ్చుకొంజ్బు! 
చెల్లన నీ సీసొమ్ము = వేకువరాణి 


44 


మొ క్కు (A) ణః 
(౨౧) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి 9, ఉసి ౧ 


పీ సారీ సాసాస నిసాని సారిని పారిసాసనిసారీ సనీ సా! 


ద్యు చ్యామా సంబృహతీవ్య లేనబుతావరీ మరుణప్పుంవి భాతీం 


త 
(a 
కీసాసి స నీకి నీ సరీ నీ స నిసారీ సాని పరీససాసా 
"జేవీముషసంస్వ రావ హంతీంపితివి ప్రాసోమలిభికరం కే 


బడి] మరియాద తప్పక - మంచితేరెక్కి 


చెంగావికోక కు - చ్చిళ్లుజీ రాడ! 
ఫెొద్దువేలుపు ఫాందు - పొనరించునీకు। 
“వేయి చేహారులో ౬ వేఫవరాణి 


(౨౨) ఒంటిదర్వు, జంతులు ౯ వడీ ర, ఉసి ౧ 


సీసాసరీ సాని సాసీ సరీ సొనిసా నిసారీ నిసా నీ పా రీ! 
ఏపాజనందర కౌ బోధయంతీసుగాన్పథ కక్రణ సతీ యాత్య శ) 


సి సీని సారి నిసారీన సీసాసీ సారీ సానీ పా సీ సాకీ 
బృహద)థాబృహతీవిశ్వమిన్వో సూజ్యోతియ౯ చృత్య శే) అహ్మం! 


ol 


జ 


'మేనితాల్పుల నెల్ల - మేలుకొల్సించి! 
తగునట్లుడారినం ఆ దతీక గపర్చి! 

పొద్దు వేలుపును సీ - ముందుంచిపగలు! 
విచ్చేయు "తే"రెక్కి_ = చేకువరాణి 


(—3) ఒంటిదర్వు, వంతులు రా వడిభ్మ ఉసి ౨ 


పీసాసా రిసనిసారీ స నీ సారీసాసాని స సారీ స సీసా 
ఏపాగోభిరరుత్తోభియు౯ా నా ప్రధంతీరయిమప్రాయుచ కే)। 
నిసాసరీ సాస నిసా రి నీసాసరీ ని సౌనీస రీ సీ సరీ సౌ 
పథోరదంతీనువి తాయ జేవీపురుష్టుతావిశ్యవారావిభాలి 
తొగరు దూడల. బూన్ని - ల్లో కోడం బొదలి! 

తీరమైన సిరిగూరు = తెకువగ పరి! 


“| 


చల్లని కొతత్‌ ఇ జగ మెల్టంబొగడ! 
వేంచేయు తేరిక్కి ఆం వేకువరాణి 


(౨౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి క్క, ఉసి ౩ 


సి సా రీసాసససానిసా రీ సాసాసా నీ సాసీ రీ నిసారీ 
ఏపూ వ్యేనిభ pu sa షు ఫో సాతన్యుంపుర స్తా త్‌ 
నిసా ని సానీ సారీ సనీ సారి సానిసానిససరీ స సాసా 
బుతేస్యపంధామ న్వేతిసాధుపిజా నతీవనదిశోమినాతి 

జగ ముసకున్నేలు - సమకూర్ప(దూార్చు! 

తెనరు సువ్చాణి ము - త్యెపు జవ్వనమున। 
మునుపొద్దువెల్చు కా - వురమునరింప! 
విచ్చేయుచుంట్‌వా - వేకువ రాణి 


(౨౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర గీసి ౨ 


సీసాసీ సాససీ రీ సనీ సా సా రీనీ సర్‌ సాసాపా 
నీపాశు భాినతన్యోవిడానో భ్రే ర్‌ sis యీ నోఅస్తాల్‌ 


ని సాసీ సారిసానీస రీ ని సానినారినిసాసా ని సోల్‌ 
౨పబ్వేపో బాధమా నాతమాంస్యు పాదివోదుహి తాజ్యోతిపాగాత్‌ 


ఒబ| పులుగడిగిన ము_్తె - పుండాలు మెజటయ | 


నాక సపుంగూయతు - రాతానమాడి! 
పొడకట్టు కన్నండు - వుగందూర్పునందు]! 
ఏదలించుచీశటి = న్వేకువరాణి 


(౨౬) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు కా వడి ర ఉసి ౨ 


సీసారి నీసారి ని సాగిసాసా సా రీ నవీ సా సరిసాసీసారీ 
ఏపాప్ఫితీ చీదుహి తాదివోన్యాన్యోపేవభ దా నిరిణీ తేఅప్పక 


సని సానీ సనీసారీ నిసనీసా రీస నిసానీ సరీ సా 
హా ఇషకతీదాశు సేవా ర్యాణిపునజ్యో౯ాతిర్యు వ తిపూర్వధాక ః 


(aS 


ల అగపర్చ్నునీలేంత - మదువ మోము! 
సుంతబంగరు మేల్ము  సుంగడలించి! 
పూంటంబూంటన్లూరు - పునజగ వుఅర | 
విచ్చేయునింతగా ఇ, నకువరాణే 


(౨౭) ఒంటిదరు(, వంతులు కా వడి ౪ 


స రిసససా స నిసాస సా నీసారీ సీనారి నిసారీనిసా రీ 

ఉపోరురుచేయువతిన౯ల యో సావిశ్యంజీవంపిసువంతిచ రా మై 
సరి వీసా చిససీసొా రి సానీ సనీ సా విసారిసానీస రీ సొ 
ఆభాదగ్నిః *సమి'భేమానుపూణామక జ్యో౭౯ాతి ఛభాళ౯ాధభమా నొతమూాంస్లి 

బ॥ జగమునకుబితుకు - జాడచూవించి! 
కటిక వీశటి నలు - గడలయబోందోలి!। 
మగనిచంగటయనలు.. - మగువయట్లలరు! 
" వినుమూనికముచెంత - వెకువరాణి 


(25) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౭ 


సారి సనీసానీస సీ సరీ నీ సవీ సా నీసారిసానీసదీ సా 

Was రభ శదస్తాడ్రక ద్వా లిశ్రరీకక్రముై ఉత్‌ 
క త్త రీససాసీ సరీ సీ సానీనా రీ సనాసా 

హీర ణ్యవ కాడా సుదృశీక సందృగ్గ వాంవూా తొ నేత్యిహ్మో మరో చి 


బక మొగముముందుగ జగ = మున కగపర్సి! 
పలుచని వెలుయగపవ = ల్వన్వన్నె మాజి! 
వింత పల్కులంజెవి = విందుకాసించి!। 
విచ్చేసెబంగారు = "వేకశ రాణి 


(౨౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి రృజిసి ౧ 


సి సాన్‌, సారీ నిస నీ్‌సర్‌ సాసీపా స రీ సానిన రనిసా శీ 
"చేనా నాంచశ్ర్వఃసుభగాన హాంతీ శ్వేతంనయం తీసుద సక మళ go 
వి నారిసొప-సిసని.రీ. సానీనా ర సొనానిసస్‌ భరి. సా 
ఉ సాఅద శిళర శ్చిఖివ్య౯ కాచి ఆ )మఘావిశ్వమనుప్రుభూతా 
చలువ తెమ్మర పాట - జగము మేల్కొ_ల్సి! 
బత్రుకులకున్వింత - వన్ని యంపెట్టి। 

వ్వెగుజ్ఞము పొద్దు జ వేబ్నునెక్కి_ంచి! 

వే_చసబంగారు - వేకువరాణి 


ణి! 


(30) ఒంటిదరుర, వంతులు ౯ వడి ర, ఉసి 3౩ 


సారినానా సీ సానిసారి నానీ సా సారీ నిసరి సాససాసా 
ఆంతివామాదూ రేఅమితిము చోవీ౯ంగవ్యూతిమభ యంకృథిన; 

నీ స నీ సా నినారినీ సరీ ససీననిసారీ సనిసా రి సాసా 

'యూవయ ్వేష ఆభ రావ సూ నివోదయ రాధోగ్భణ కేమఘోని 

బ! ఉండుము మాకడ = నో సికిమూట। 

వూపగవారల = న్నాకుదవ్వుంచు, 

మా వెజపులనూన్ను = ముముపహోయింబెంచు! 

“వెల లేనిబంగారు = వేకువ రాణి 


(3౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు జ్యా వడి ల ఉసిం 


విసాసా రీ సాన్‌ సనసీస నీన రీ సాసాసనిసౌరీనిసా దీ 
అన్నేశే పేభిభానుభివిాభాహ్యుపో దేవిప్రు తిరంతీన ఆయుః 
సరీ స నీ సరిసాసాససానీసా ని సారీ నీన రిసాని సారీ 
ఇషంచనోదధతీవిశ్వ వా లేగో మద శ్వావదథవచ్చ రాధీ 


నానా 


లె! ఆలరించుమాబితు - కన్నికోరికలు!. 
వెలయించి నూజేంక్లు జు వకున రోత 


(3౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర ఉసి 3 


నారీ ససాసస సానీస నీ స రీ ససా సానిసనీన రీసా 
యాం త్వాదివోదుహితర్వధకలయంత్యుప. నరా రః 
సాహా రిపానిససీ సా నిసారీ నీ సా రీసానసీ సనీసరీ సొ 
సాస్మాసు ధార యిమృహ్యంబ్బృహంతేంయూ యంపాతిస్వ చ్లీభికిసదానో 
సె! ఇలు వేల్పు సీవు మా - శెల్లప్లు కనుక! 
'వెఅయించుమాకల్లి - వేపవరాణి 


(౧) ఒంటివర్వు, వంతులు ౯ వడి ౮, ఉసి ౨ 


సారీ సా సానీస రినీస రీ సీసారీ ససా నీ సరీ సిపారీ 


EE కేరళా వయమ్యః౭౯ భ్రియెవవాతేః 
సా సారి సాస సనిసారిసీ సా రీనీ సరీ సీ స నీ సరీసా 


యావభ ౯గాయవిమదాయజాయాం సేనాజువాన్యూహతూర ఛేన 


బడి॥ వానజల్లునాలి - ప్రబలించునట్లు! 
మంచిమానిసి తన - మరియాదెంచు! 
వెరవునంజక్కాని - వేల్పు వెజ్జులకు(। 
దగినపొగ డ్ర నెం - తయు వివరింతు; 
ఆలునుగలమేటి - యరద మెక్కించి! 


తెచ్చిరాక వలు సశ = దిరి మూక నణంచి 


ణు! 


సార్‌ 


(2) ఒ-టిదర్వు, వంతులు ౯, వడి 3 


పఎనిసారి ససాని సా రినాసా నినా కి జాన్‌ పసి సాాసానా! 
ప్‌ళుు కృఫిరాశు"పే హెమభి ర్వాజేవానాంవా పూతిళ్చకఖ శక డానా। 
సాసా రినాసాసాసా నినారి సీనా నిసార్‌ ని సకికఇసానా 
తేజా BREE ఖ్‌ సమాజాయము స్వపిధ#ే=: గాయ 


చేకలయెకిమోని - సెలవు మన్నించి! 
కనలార మిరు చ- క్కంగ నెక్కినట్టి! 
వేసడ మొకగంతు - వేసివేవేల! 
పగఅకుం బొగ "షె - బవరమునందు 


(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯, వడి ళీ, ఉసి 2 


సనసీసరీ స సాససీ సొనిసా ససారీసనిసా సరి సా! 


తుగో వ స స య. ఆ వాసా! 


| 


సరీ ససానీ సరీ సి సరీససాససాసీసాని సరీ ససాసా 
తమూ హాథ్గుర్నా భిరాత్మన్యతీభిరంతరి క్షపు"ది రపోద కాఖిః 
బలివి నూవిరియడం = బచాసినయపుడు! 

విసనారి తేనసొమ్మ లా విడనాడునట్టు! 

పంపెమోబత్తుండు - పగవారికడకు। 

దన "సె పెద్దకొడుకు సం - దంవమునందుంబోర 61 
మునింగీనయాడల లా ముష్పుతవ్చించిం] 

జంత్ఫేపు నావపై - సరగున నతేని। 

గాపాడనారు చ - క్క_ని కవలార 


(౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫, ఉసి ౭ 


సీసా న నీసిస రీనీసరీనీ సారీసా వీ సరీ ససాసనీ సా 
తిస్ఫఃక్షుప స్తీరహాతివృ జద్భిర్నా సత్యా భుజ 'ఏిమూహథుపతి-గ్లై5| 


అఖాజనేే 


ల్‌0 


ననీ సానిసొ రీ సీ సారి సీసాని సొసరీ నిసరీ సీసరీ సా 

సముద్ర స్యధన్వ న్నార్షషస్య పాశేత్సిభీర ఖై శ తపద్భికిస మళ నై? 
బక అజేసి గుజ్జము - అమరు నూజేసి! 

యుఎడల ప బం - శూబినేలపయిం 

గడలియొ కన ముప్ప - గల్లురేల్న డికి। 

త జ్పెచ్చినారు బ్ర - త్తునిం గవలార 


(౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯, వడి ర 

ని సీనీ నిసా సినాససానా ససానీ సారీస నిసారి నీ నా| 

అనారంభి' కో తదపీర యేభామనొస్థా నేఅగం భ కోసముదేి। 
నరీ ససాసీ సరీ నీ సనారీ నిసారీ నీ సారి సాసాని సారీ 
యదశ్వినాడావాథక్ళుజ్యుమస్తంశ తార త్ళాంనావ నూతేస్థివాంసు 
బ॥ ఆదరువెద్దియు - నైన లేకున్న! 

నడిమికడదియందు = నావనువంద। 

'తడ్తతోగడివి యిం - టికి. బదిలముగ। 

బత్తునిం 'దెచ్చిరి = వడింగగవలార 

(౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ౪౫ ఉసి 3 

సరీ స సానిసరీ సీ ససారి ని సారీ ని సానిసాసీ సా! 

Sod Cau దిత్స్వసి 
సాకి సీ సాసరిసీసారీ సానీ సా నీసాసనినాసారీ నీ సొ 
త డ్యాం చాత్సంమహికీే న్యంఘా తై దవా జీసద మిద్ధవ్యోఅర్యకి 
బ॥ పగవారలం బటా = పంచలువేసి! 

జగడములో గెల్పు + సవుకూర్చు మేటి! 

'వెల్లగుజ్జంబును - వేడుకమోాణి! 

మిముంగొల్బు నతేనికి = మోరిచ్చినారు! 

'మెప్పునకున్షగు - మామంచింయావి; 

కలకాలమలరు = చక్కని కవలార 


(5 ఒ టిదర్వు, వంతులు గా వడి ౮, ఉసి ౨ 
నినా కనా సనిసార్‌ ని సారి నీసారిసాసససనీ సీ సా! 
యువంనరాస్తువ తేపజం యాయక శ్రీవ తేఅర దతేంపురంధిం! 
నీ నీ నిసా ని నానారీ ని సారీ నిసానీ సా కిసొససీ సరీ సా 
కారోతరాచ్చ పాదశ్వస్యవృవ్ల శతం పంభాం అసించతంసు రాయా: 
ట॥| జగమంతయు నెజుంగల. = జూలీన తెలి! 
మిముంగొల్చ్బువానసికి యు మీరిచ్చినారు! 
సిడ్జాలాగున్న కే - జీజెక్క_నుండి! 
తీపీకి నూణుబిం - చెల పానక కమ్ము! 
కడుమంచి నేలు = చకి గాని కవలార 
(౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర్క ఉసి ౨ 
నిసానీసా నీ సరి సాససాసా సని స సీసా రిసాసా ససానా! 
టన మ ఇ మతీమూవ న్హమస్మాఆధత్త 01 
ని సానీనారి సానిసారిసానిసా రీ స నీసారి ససా సీసా 
బుబీసే సెలత్రిమశ్వి నావన్‌తమున్ని న్యభుఃస సర్వగ జంస్వస్పి 
ఇ} మంచువలన నగ్ని = వుంట చల్లార్చి 
కుంగిన బత్తున - ఈం బువ్వ పెట్టి! 
చేరం బిలిచి యెల్ల - సిరులిచ్చి యతని! | 
గాపాడినారు చ = క్క_ని కవల్లార 


(౯) ఒంటిదర్వు. వంతులు ౫% వడిసి ఉసి ౭ 
సరీ నిసారీ సాసా ససాసా సీ సొ రీ సాసాస సానీ సరీ సా! 
బరావతంనాసతా ను దేథాముచ్చాబుధ్నంచక 9 రు వ్రష్శా బారం! 
సనినానీసనీ సరీ సనీ సానిసారీ ని సారి ససారిసాసా 
క్షరన్నాపోనపాయనాయ రాయేసహసాయతృవ్య తేగోతమస్య 
ఇ॥ మిగులడప్పిన్తాన్న ఇ మోజత్తునిక డం 
దలకిిందుగానూయి ఆః తృవ్విరిపారు! 


శ్‌2 


మొక్కు బడి, 


వైకుబ్చి యేజయి - పాటువానీరు, 

దగద్‌ర్చి యెల్ల పం - టలను బండిం వె! 
కొనియాడ. దరవు మో - గో'ప్పమేల్ప్సన లు; 
కడు జూణలైన చ - క్కని కవలార 


(౧౦) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి ౩, ఉసి ౨ 


నినిసరీ పాసా నీ ససీసా సా రీ ససా సీ సరినీసరి సా 
జుజుర కోనా సత్యోతవవింంప్రాముంచతం దాపిమివచ్వవా నాత్‌ | 


2 


సారిససాస నిసాసా రీ సీసాసాస రిస స ససానిసారీ 
(వాతిర తంజహిత స్యాయుర్ష స్ర దిత్స్పతిముక్కణుతేంక నీనాం 
చొక్కాయి విప్పిన జా వొస్పున మూరు! 
మిము*గొల్పు బత్తుని జా మెయిగమ్ముకొొన్న | 
ముసలితనం బెల్లం అ బోంగొట్టినారు! 

అక్క- అగాకున్న = యాతని (బ్రతుకు! 

హాయిగా బెంచినా = తనికి మణుల! 

జవ్యనంబిచ్చి లే - భవరాండ మగని] 

గావించినారు చ - క్క_ని కవలార 


(౧౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ౮ ఉసి 3 
సారీ ససీ సానీ*సారీ సాసానిసా రీ సానీ సది సా! 
తద్వాంన రాళంస్యం రాధ్యంచాభిష్టి మన్నా సత్యా వ రాధం! 


సానీసా రీనిసనిసౌరిసౌని సారీ నిసా నీసపీసా గ్రిసాసొ 
య ద్విద్వాంసానిధిమివాపగూళ్ళముద్దర ) ొదూపథుర్వంద నాయ 
జబ! పగవారు నూత - మోబత్తుని దోయ cl 


బై క జప్పునం దీసీ = బృతికించినారు! 
అన్నిట నెటిజడాణ = లై న మోానేర్చు; 
పొగ డెద మేను వే - ల్పుల వెజ్జులారా 


as 


Al 


లన త ఆలి ధ్యా ర్వణనో 'వామకర నార 


తలప్‌సి బుక సి తనికి స 
ముగముంచి యతని చే = రును లాగ్‌ వజుల| , 
నాతని తలవాని - కతుకు మోసుళ్లువు! 
ఒకులకు లేదని - యుజుములవాన! 
మజ్బులన్లరియించు - వమూాడ్క- జాటింత్రు! 

క గా 
వూట వాటలనంద - మొ కవలార 

(౧౩) చౌదరున్ర, వంతులు ౧౭ వడి ౩ 


శ. రీ నసానాసాసా పనా ఏ “పిసోస్తా రస sa 


ql 


అజేవావీన్నా సత్యాక రావాంమహే పియా మన్నురుభుజాపుర ?ధః| 


ని సాసాసా రి సససాసనీ పకన రన సోపు ప్రో Doren 
శుితంతచాగసురివవ వధ్రిమత్యాహిరణ్యహాస్త మశ్వినా వద త్తం 
వగతోడ నొక యూబ = వాని ఇంత్తాము। 
కొడుకునకై "వేడు - కొనియెను మిమ్ము! 

సెద్దవారిలమాట - పిన్న విన్నట్లు! 

ఆ చెల్వ మొజ్ల మూ = రాలించి యామె! 

మగని దబ్బున నిండు - మగవానింజేసి! 

కననిచ్చినారు చ - క్కని కొడుకుల మ! 

మేలే యం గల నేర్చు - మిోాతోోడయబుశ్లుం] 
గమ్మతావులంజిమ్ము - కవ వెజ్ఞులార 

(౧౮) చౌదరువు, వంతులు ౧2 వడి ౩, ఉసి ౩ 
పీసా సరీనిసా రి సానిసారీ ని సారిసాసాసాసా సా ససా। 
ఆన్నావృక స్యవలి౯ాకావభీ కే యువంన రా నాసత్య్యాము ముక్షై ౨! 


ల్‌4 


చ. 


మొక్కు బడీ, 


నిసా నిసారి సససా ని సాని స రసా సస స ససానిసారీ 
ఉతోకవింపురుభుజాయువంహకృప మాణ మాకృ్కయుతంవి చశ్తే 
పిల్లినోటన్టిక్కు. - పిచ్చుక న్లాచి! 
సుట్టుగుడ్డకిం బొల = పుగంగ న్నులిచ్చి! 
పొగడొందు నేరుపు - పుళ్లు మోాతోడ।! 
కలకాలముండు చ - క్క_ని కవలార 

(౧౫) ఒంటిదర్వు: వంతులు ౯, వడి ర 
విసా ని ససాసిసారీ: ససీస నీ సాస్‌సాసిసరిసాసో 'సా| 
చరితింహివేరివాచే దిపర్ల మాజాభేలస్యపరితక్మ్యాయాం]। 


పీసా సాసీ సారి సానీస రీ సీసరీని సాసారి నీసారి సాసా 
సదో్యోజంఘామా యసీంవిశ్చలా మైధ నేహి తే సతః" వేపిళ్యధత్తం 


బ| పగవారు తనకాలు - పడంగొట్టినపుడు। 


బుమువేడుళొనియును = మిోబత్తురాలు! 
ఉప్క_కాలామెకొ - క్కు_మ్మడినతికి। 
యని గెలీపించిరా = రా కవలార 

(౧౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ౪ 
నిసానీసానీ రీ సాససీ సనీసా నీ సానిసా సొ రిసాషా! 
కతంమేషపాన్వు కేచక్షుదానమృజాశ పంతంపి తొంధం చకార | 
సారీ సీసా రీసాసా నిసొనిసారీసాసాసా సససాసనీ సా 
తస్మాజ శీనాసత్యావిచక్ష ఆధత్త ందసాభిమజావనర్వన్‌ 


బ॥ ఫొరపడి చూపు గో _ ల్పోయి సుంతైన। 


నడుగిడంజాలక - యడలుచుమిమ్ము! 
అతిమాలుకొొన్న మో - బత్తునకెలమం] 
గనులిచ్చినారు చ - కని కవలార 

(౧౭) ఒంటిదర్వుః వంతులు కా వడి ౪ 


సానీ సరీ సనిసాసారీ ని సారీ సాసానిసారి సీ సరీ సో! 
ఆవాంరథందుహీతాసూర స్టస్యకా ప్నే౯వాతి న్రదర్వ తౌ యంతీ। 


ముక్కు బడీ. క్‌ 


సాకి వీసాసారి సాసా ననీ సొ నర్‌ నిసా రీసాసా ససాసా 

నజేంచేవాఆనంమనంంతపహ, ద్ని *సముశి 9యానాస త్నాసచే ఇి 
బు! _ చిన కస న ARES ) ఇ 

ముందుగా మిోాగుజ్ఞ - ముస్మీజనిచ్చి| 

అందజువేల్పులౌ - ననంబొద్దుక న్న | 

కవగూడినారు చ = క్క_ని కవలార 


(౧౮) చేెదరున్ర, వుఎతులు, ౧౭, వడి 3 


ససరీ నీ సరీ సాసాస నీసా నిసారి సాసాసనసనీ సరీ సా। 
యడ యాతందివోదానాయ వతికార,ర దా జాయాశ్వనాహయం తొ 
క్‌సరి సాన సనిసొస రీ సా స నిసారిసానిసారీసనీసా 
శేవదువాహసచనోర థోవాంవృవభ శ్పశింళు మార శ్చృయుక్తా 
బ॥ మంచినడువడి నే = మటజుంబోక విమ్ము61 
గానియాడుచున్న మా = కరార్చిబత్తునకు; 
పులి మేశ లన్హతి( = బూనిచి బండి! 
తెచ్చిరి కల్లి నెం - తేతన్వితీఅ। 
కమ్మునితావులు - గల కవలార 


(౧౯) ఒంటిడర్వు, వంతులు కా వడి ర ఉసి3 


నిసారీనీసారినీస సా రీ నిసారీ సాసాసీ న రీ సా} 
ర యింసుక్షతింస్వపత్య మాయుఃసుపీర్యం నాస త్యావ వాంతా! 
సాసీసా సీ సరి నిసానిసా సీ ససా రీ సీ సా సరిసాససా సా 
ఆజహ్నావీంసమన సోపవా_జెస్రిరాపాన్నా భాగందధతీమయాతం 
ప డబ్బుమైలావు బి = డ్లలు గొప్పబ్బతుకు 

మరియాచ తగు కూడు - మంచివారలకు(! 

గురియించు చుండుండీ*= కోరికద్‌ట! 

ముప్పొద్దులందు వే - ల్సుల వెజ్జులార 


ర్‌ర 


ఖు 


1 


ముక్కు బడీ. 


(౦) చౌదరువు, వుతులు ౧౭ వడి 3 
సకిసాసాసాని సా వీస రి సానిసానీసా రి సా సనీ సరీ సా! 
పరివిస్తంజాహుషంవిశ్వతఃసీంసు గేభిర్న కృమూూహథూర జొ భిః। 
ననీ స రీ సాసానీ స రీనిససారి సా ససని సారి సా సా 
విభిందునానాసత్యార 'ఖేనవిపర్వ తా. అజరయూఅయాతేం 
పగవారివేం జిక్కు_ - బత్తునివిధారు। 
అడ్డులే కెచ్చటి లా కై నంబోంజాలు। 
మజ లేరు చెక్కించి _ మాపటినడుమం! 
గాపూడినారు చ - క్కని కవలార 

(౨౧) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వకి 3౩ 
నారీనీ సారీ సాసనీ సరీ ని సరిసాస సా నిసరీ నిసా రీ! 
నక స్యావన్తోరావతింర ణాయవశ మశ్వినాసనయేసహాసాి। 
సరిస సానీ స సీ సారి సానాససీ సరిసాసస సీ సరీ సొ 
నిర హతందుచ్చునా ఇంద )వం తాప్పధుశ )వసోవృషణావ రాతీః 
మిము/గొాల్పు నతనికి = మిోారెచ్చి సారు! 
తనివితీజినక లి లు తప్పకేపూంట! 
పగవారినందణు - నృ్సరిమార్సి నారు! 
కలకాలవులరు చ - క్క_ని కవలార 


(>=) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి క ఉసి ౧ 


నిసారిససా సీ సా రీ నిసాసావీసానీ సారీ సనీ సారినీసా! 
శరస్యచిదార్చత్క. స్యావ కాదాసీచాదుచ్చా చక9భుఃపాత వేవాః। 


న. 


నిస రీ సాసాసా వీ సరీనీసరి ససౌ సీ రీ సాససీ సా 
శయ వేచిన్నాస త్యాశ చచీభక్టనురయేస్త ర్యంపిప్యభుగా౯ం 
వడిదప్పిగొన్న మీ - బత్తునిమోల , 

చెప్పించినారు మో - దికి భావిసీరు! 

పొదుగు త్రవడు మొద - వుల చనుమొనల! 


గోరినట్టులు పొలు = గురియించినారు! 


తండి 


క్ట 


టబ 


కుం క్క ణి డి, 57 


'మేటియా చెవంై న - మీపావు చేత, 

లోశ్లుల్లం దీజ్బు వే - లుపు వెజ్జులార 

౨౩ చౌదరున్చ, వంతులు ౧౭ వడి 9, ఉసి ౩. 

నినీ నిసా రినిసారీ ని సౌరి స సా నిసారీ సానీ సరీసా! 

అవస్య లేస్తు ప న స 1. 

నిసా సనీస రినిసారి నా ససానీ రీ ససనసీసారి సాసొ 

పళుంసనష్ట మివదర్శ నాయవిష్థాప్వందద థుర్విశ్వ కాయ 

చెప్పున దప్పిన కొడుకున్‌ | 

జప్పున మార ప్పగించి, - నారుమిమున్దా। 

మెప్పించు బత్తునకు మది! 

యుప్పొంగన్టగము పోగడ - నో కవలార 

(౨౮) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసీ ౩ 

సనిసా సీ సరిసాసి సీసా సరిసాసాసనిససీ సా సా! 

దశ వ న తః। 

సారి సానీ స ని సనీస రీ ని సారీ సనీ సారి సనాని సాకీ 

విపు తంరేభముదనిపివృక్త పను నేం 

తాళ్లగోట్ట(బడి నూ = తనో యంబడిన 

మిోాకూర్మిబత్తుయు - మీము వేడినంత। 

చెబ్బున నతేని మీ - వికిం దీసినారు! 

కడువుంచి నేలు చ - కని కనలోర 

(౨౫) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసి ౧ 

స సీసారీ సా ససాససా సనీ ససరీ సా ని సరీ నిసార్‌! 

మవ వ్య పతన న ంసుగవఃసుపీరః 

a నిసాసీ స సా నిసా రినిసారిని సా రీ ససాసా 
పే తపశ్యన్న శ్ను వస్టఘ౯షమాయుర _స్తమి వేజ్ఞరిమాణంజగ మ్యాం 

pens మీాగొప్ప = పొగడితి నేను! 


ర్‌ద్రి 


మొక్కు బడీ 


కోరనిళోరిక = ల్తుకియించి నన్ను! 
వంబేండు హాయిగా = బఉతికించవలయు; 
మొక్కెద మోకు = "వేల్పుల "వెజ్జులార 
(౨౬) చెదరువు, వంతులు ౧౭ వడి 9, ఉసి ౩ 
సారీనీ స సారనిసారి సాసీసొ రీ ని సనిసారి సీసా! 
తావామద్య కావపరంహోా వే మోచ్చం త్యాముపసివహ్నిరు నైః 
సారీ నీ సరిసీసా రీనీసా నిసాసరీ సాని సా రిసాసా 
నాసతా కువాచిత్సం తావ యోళాదివోనషాతొసుదా స్తరాయ 
2 'వేవవన్సిల్పెడ జ న్వించారగింప! 
మేలు కాపించెడు = మిము చేడు శేపు! 
ఎన్నంటి'కై నం జే. శుజబుంగనిమింటి। 
మునిమనుమండు) వే - ల్పుల వెజులొర 
(౨౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర్మ ఉసి ౩ 
పీసా సీ సరి ససాసాొ ససానీ సానిసారి ససీ సాసరీసో। 
అస్మేఊోషువృవణామాద యేథాముత్పణీహా౯ాతమూర్భ్యామదం కా! 
నిసాసీసారీస సాసనీసాసారీసనీసరీ సానిసారీ 
శంతం మేఅచ్‌ న, భిర్మతీనా మేష్టాన రాని చేత రా చక కే చీ కాకీ 
బక] ఆకతాయలపొగ = రిడంచు.డీిమోరు। 
మామనవాలించి - మాపు కేసులను! 
కోరని కోర్కెలు - నురియించు నేర్చు! 
గల వెజ్జులార చ - క్కని కవలార 
(౨౮) ఒంటిడర్వ్య వంతులు ౯్కా వడి ర, ఉసీ 3 
నిసారీ సొసని న రీససీ సాసాకీసాససిసానీ సారీ! 
నింయేపూషన్నిమకృ లేవ జేవాన్తాస త్యావహతంం సూర్యాయ 
సీసా రీ సొససిసా సీస సీ సా ని సాసీ సానిసరిసోని సా రీ 
వచ్యం తేవాంక కహాఅప్పుజా తాయు గాజూ శ్లేవవరుణస్యభూ శే ః 


బ్బ 


మొక్కు బడి, వో 


బత్తులొనర్పు మే = ల్బనులడ్డు లేక 

కోల సూటిన్మీరు - కొనసాగనిచ్చి 
గొప్పమెప్పున్లూణ - గొందు మున్ముందు] 
కలకాల వములరు చ క గాని కవలార 


(2౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర ఉసి 9 


సీసాసారీ సొసానీసరీనీ సారీ స సాసానసి సారి నీ సా! 


ఆ స్మేసా వాంమాధ్యీ రాతిర స్తుస్తోమంహినోతం మాన్య స్వ కారోక। 


సనిసారీ సనీరి ససొ సాొనిసారీ ససానిససీ స ర్‌సా 
అనుయ ద్యాంశ వ స్యాసుదానూసుఏ ర్యాయ చర్చ ఆఇయావుదంతి 


AY 


WA: 


చెణజాణలార వూ = నిసులు మోవముంచి!। 
కొొనియాడికోరని - కోర్కె_లందెదరు! 
మోాగెాప్పయిోోాని మా = మ్రీూ(ద రానిండు। 
దానికే మేల్చొగ హా డ్రన్లన్విగొను(డు! 
చెడని జవ్వనము సి = చ్చెడి కవలార 


(30) ఒంటిదర్వు, వంతులు క్యా వడి ళ, ఉసి ౩ 


పీన సీ చా రీ సాససాససానిసా రీసాస స సాసాస సీసా! 
చపషవాంస్తో మోఅశ్వినావకారి మా నోభిర్మసువా నాసువృ క్షీ! 
సీ సాసీసాసరి సా నీ సరీసీసారీ సాసాసీ సరీ సా 
యూతంవ ర్తి _స్తనయాయత్మ నేచాగ స్తే స్వెనాస త్యామదం తా 
బాటితి నిటు 'సరా = సరిగ మోాగొప్ప! 

మంచినడువడి వే - మాళ్నెజ్లు వెట్టి! 

తలంచినంతన్మిమ్మూం - దజుగుంబెవుళ్లు! 

కణువడిస్మీరుమా - = కడకు విచ్చేసి! 

మూబిడ్డలన్నమ్ము -" మన్నించభవలయు! 

వమూాటుని కలిమిన = మరు కనలార 


(3౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర 
స కీసాని సరి సానీ సనీసాస రినీ సారీ సొససాససాసోొ? 
అతారిష్మతమసస్బార మస్యపితివాంస్తో మోఅశ్వ నావభాయి। 
సాస రీ సానిసరిసానిసా రీనీ సా సీసా నీ సరీ నీసరీ సా 
వహ యాతంపథిబ్ధిర్లేవయా నెర్విద్యా మే వంవృజినం జీర డానుం 
జ విన్నునందుండి మా - విడిదికే తెంచి! 
సరిగ మాకు న్మేలు లా సమకూర్చినారు! 
మానేరముల నెల్ల = మన్నించినారు! 
దబ్బున సిడుముల - సాంటించినారు! 
చప్పుకొందుము మీరు = చేసినమంచి! 
కలకొల మలరు చ - క్కని కవలార 
(3౨) ఒంటిదరుగ, వంతులు 3, వడి ౫ 
స సిసాసారినీ సనిస రీ నీ సారీ న సా! 
యదదసిూపరావతియద రాంవత్వళింనా 
సారీ EN రిసనసి గా 
య ద్య్వాపురూపురుభుజాయ దంత రిశ్ష ఆగతం 
బ్య ఒక్కంస్పె పలుచోట్ల - నుండినలాని! 
దవ్వుల నలరిన - న్షగ్గరనున్న | 
మింట నొప్పినంగాని - మోరలిర్వురును! 
కదతీ రండిటకు. జ - క్క_ని కవలార 
(33) ముద్దరువు, వంతులు ౧క వడి క ఉసి ౫ 
నిసాసా రి నిసారిసా నిసా సారీ నిసారి సా 
ఇవా త్యాపురుభూత మాొపురూదం సాంసివిభ తా 
నిసీసా ని సారి సానిసానిసారిసా నినా! 
నర స్యాయామృ్యధి)గూహు వెతువిష్టమాభు జే 
బ్య ఒక్క_టస్హు మ్మెందలో - విల్చుచుందు?। 
జఇక్కురూపుల మీరు -. వెడలుచునుందు)! 


ll 


| 


డజారగింప నా - విడిదికి రండు! 
మోడు మోకు. జ = కని కవలార 


[ ceil 2 


(5౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్‌ వడి క ఉసి 9 
సీసా సాసరి నీసరీ నీనా సరీ స సాస సా! 
ఈర న్గద్వపుయే.వ పుశ్చక ౨౦ థస్య యేమధుః। 
నాని సాసారి సాని సాఫీ సాస రీ ససాసనా। 
పర్వ న్యానాహుపాయు గామహ్నార జాంసిదీ యథ! 
ఒక చేతమింటం బొ - ద్రూంపుచున్నారు! 
మము దిొప్పుచున్నారు _ మజియొక్క_చేత। 
విాచెప్పు చేంతెల స న్మైలంగు జగంబు | 
"కమాడు సోకు జ = క్మ_ని కవలార 
6... అయీ 


(3౫) ఒంటిదర్యు, వంతులు ర వడి ల్లా ఉసి ఆ 
సనీ సరీ నీ సానిసాసా సీ సానీ ససీ సరీ! 


తదూషువా మేనాకృతంవిశ్యాయద్యామనుస వే! 


సార్‌ సీ సారి సీససి ససీ సాసాని సౌరి సా 
నానాజా తావరేపసాసమ స్మేబంధు మేయథుః 
హాయిగా నాపాట - నాలించినారు। 
కోరనికోర్కుులు = కరొనసాగనిండు? 

చేర్చుడీ నన్నెడ - సినచెలికాండిం! . 

గై మొడు మూక జ = క్కి కవలార 

(3౬) ముద్దరువు, వంతులు ౧9, వడి ౩, ఉసి ౨ 
నాసారీ నీ సొసనీసారీ సనీ సనీ సరీ! 
ఆయ ద్య్వాంసూర్యార థంతివ్టద్రిఘువ్యదంసదా! 
సరిసాస నిసాస రీ ' ని సారిసాసనీసరీ 
పరివామరు పావ యోఫఘ్ముణావరంత ఆతపః 


2 


1 


య] 


ఎపుడుమూ జేరుమో - యిల్లాలు గడుపు! 
మనెదరు హాయిగా = ముంచివారపుడు! 
మంకులు మలవుల - మోడిపోయదరు! 
కడుసబ్బర ముగ 6 జ - క్కని కవలార 


(32) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౭, వడి భ, ఉసి 3 
ని సాసారీస సాసనిస రీ నీ సా నిసారిసా। 
యువోర తింన్చి కేతతినరాసు మ్నేనచేతసా। 
విసాసా రీ స నీసనీ సారీ సీ సౌ రినీసరీ 
ఫఘర్శంయ చామ ేపసంనాస త్యాస్నా భుర ణ్యతి 
మేలొ_నసాగించు _ మిముల గొనియాడి। 
కట్టడిక అవుము = క్కా_కలందీణు। 
-వేండియెండస్పండు - వెన్నల చల] 
గాంచెనాయబ్బ చ - క్క_ని కవలార 


(3౮) ముద్దరువ్రు వంతులు ఇక, వడి 3 
కిపారీ సనిసా నిసానీ సాసా రీససా నిసా! 
ఉగో వాంక కాహారాయయిఃశృ శ్వేయా మేషుసంతేనిః। 
సానసీ సారీససాని సారీ ససొనిసారిసా 
యదాగందంసోభిర శ్రి(నాత్ఫోర్నరావవర్శ తి 
మాయబ్బచేసిన = మనవాలకిం చి! 
యరదముతొమిర _ లరుదెంచినపుడు, 
పనుల విందు గా - వించి మారాక! 
కలకల నగవు చ = క్క_ని కవలార 


(3౯) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, నడి ౩౨, ఉసి ౧ 
సారి సీ సరిసా స నీ సాసీ. సరీ ససి స రీ! 
మధ్వటోషువుధూయు నారుద్భాసివ _క్తిసివ్యుపీ.! 


కుగాటాలతాన. 


శ! 


| 


ర. 


సా రి సీ సా నిసారిసనిసాంసా రీ ససాస సా 
యశ్పముడాతిప ర థపకాంకిప రంతవాం 
అ ట్రావ సమ - i pve 
వేడ్క_మూాయింటికి - విచ్చేసినపుడు! 
మరియాద నొనియాడి - మాయబ్బమిాకుం! 
గావించె విందు చ - క్క_ని కవలార 

(రం) ఒంటిదర్వు, వంతులు 2 వడి ర, ఉసి ౩ 
సీస సాసారిసాస సాని సారీ సాససీ సరి! 
సత్యమిద్దాఉఅశ్వినాయువామాహుర్శ యోభువా। 
సాసారీసానిసారినసీ సా సీసా రి నిసారి సా 
తాయామన్యామహూతే వమాయామన్నామృళయత్త వూ 
మేల్చేయువారని = మిము 'బెద్ద లెల్ల 
బొగడుకొొ నుట మిన్ను ఆ మునై నిక్కముగ | 
నూమనవాలించి = మాయింట విందు! 
గకొన రండు చ - క్క.ని కవలార 

(ర౧) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి ౩, ఉసి3 
నిసాసారీ నిసారినీ సారీ సాని సారిసా! 
ఇమాబ్బహట్టణివర్గ నాశ్వ భ్యాంసంతుశంతమా। 
సాసారీనిసరీ నిసారీ సాసని సాసరీ 
యాతశకూ మరథాం ఇవావోచామబ్బహాన్న మః 
తీరుగా వడింగి - 'తేర్పన్ను నట్లు! 
_కెవారమింపుగాయ = గావించినాండ। 
క కొని ననుహోయి - గాంభించుండీళు! 
క మోడ్తు మోాకుం జ - క్క_ని కవలార 

(ర 9) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ౮, ఉసి వ 
ససీ స రి నిసనీసారిసాసానిసారినీ సారినిసా నిసా రీ! 
అపస్వసురుషసోనగ్దిహీ తేరిణ_క్తికృ కీర రుపూయపంథాం, 


సారీస నీ సారి సాసా స సానిసనీసా నీ సరినీ సారి సాపా 
అశ్వామఘాగోమఘావాంహు వేమదివానక్ష ంశరుమస్మద్య్యు యోతిం 
బ॥ వేకవ' చెళ్లైలి - న్విడిచిరేయక,.! 
సరబడిం బగంటికి - సందిచ్చెనిపుడు! 
అదు నెజ్లపిలిచితి శ మటుగాన మమ్ము. 
గావరండిపుడు చ _ క్క_ని కవలార 
(68) చౌదరువు వుతులు ౧౭, వడి 3 
నిసా రీ సానీ సనీ సారీ వస ర పక స్‌ సరో! 
ఉపాయాతందాశుే పేమ తొబ్యాయర భేనవానమశ్యినావవాండా! 
ని ని సనీ ససరిసీ సరీ నీ సనీసారీ్‌ సా నీసారీసా సా 
యుయుతేమస్నదని గామమోవాంది వాన కృంమాధ్వీ తాసీథాంనక 
AY శెవులుపోడుశ్చెడు - తీయసనిమందు! 
"తేరునందిడియరు _ చెంచు డిచ్చటికి। 
మ వృరంజెజు(గని = మము “రేంబవళ్లు। 
కననిండు హోయి చ = కని కవలార 
(రర) చౌదరువ్తు వంతులు ౧౭, వడి ౩, ఉసి ౨ 
సాసీసరిసనిసాసీ రీ సాసాసీ సనీ స రిసాసాస సా సా! 
అవాంరథమవ నుస్యాంవ్యు హైసుమ్నూయవో వృషణోవర్శ యంతు] 
సా రిససాసస ని సానిసాసీ సా రి నీసరి సా నాససా సా 
స్య్యూమగభ స్తిన్భుతయుగ్భిర నై పరాశ్వినావసుమంతంవ కే యాథాా౦| 
ol మంచినడ్యడిగల = మానగిసు సులెల్ల! 
"వేకవతోనెర = ప్పింతుమిోా తేరు! 
ఫోరిక లెల్లం జే. కూర్చు గుజ్తముల। 
క వపూన్చిరండు చ  క్క_ని కవలార 
(5౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ౮ ఉసి 9 
సానీ సరీ స సనీసారినీ సారిసానిసాసరి సా నీస కి సా! 
ఊోవాంరథోనృపతీఅ సీన్‌ శ్రైత్రిబబధురోవసుమా ఉస యానూా। 


భం నం. eT కా హూ సా 
నవనానాసతగ్యోపయాశతమభియ ద్వాంవిశ్ళపోన్న జి గాతి 

“డకూర్కె అుక ము = వాఆజంగులహాయి!। 

కొల్పు తేరెక్కి వే - కువతోన రంకు! 

కొనియాడినాండు మో - గొప్పృమాయప్ప! 

కడువుంచినెలు చ - క్క_ని కవలార 

(రజ) చౌదరున్ర వంతులు ౧౭ వడి క్కి ఉసి ౧ 


విసాస రీ సానిసరీ స సానీ సనీసరిసా స స నీ ససారీ! 


= 
జ! లొ 


స 
యువ3చువానంజరనో2.ముముక ౦నిషదవ జోహధురాకువుశ్వ్యఎ 
సఫా sa 


ససాకి నీసకి సాసాది సాసీ సరీ ని సా కినిసాడ్‌ సనీ సా! 

నిరంహాస ్యమసాస్పతేణమతి౨ నిజా హు షంగిఏరేధాతమంతకకి 
బ॥ ముదిమిని జవ్వన - ముగ మార్చినార! 

రహీగాలీమోణ గు - ముం డార్చిసార। 

చప్పున. గార్చిచ్చు - చల్లార్చి నార | 

కవలార పేద క - క్క_ర దీర్చినార 


(౮౭) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి ౩ 

నిసా రి సీసాని సరీ స నీసానిసా రి నీసా రి సనాస సా సా! 
అయంమనీపాఇయ మశ్వినాగీరివూంసువృ ్రింవృపణాజు పేథాం! 
నిసాసారీససనిసారీసా నీ సారీసాసీ ససీసరీ సా 
ద్ర మాజి)హస్ట్రేణశియవయూ న్యగ్మనూ్య్యయం పాత స్వస్తి ఖ్రికస 
చై! కొొసియాడినాము మో = గొప్ప మేమిబ్లు! 
మనుచుండి హాయిగా - మము గవలార 


60 


దాన 


(రల) ఒంటిదగ్యు, వంతులు 2, నడి ౩ 
సనీసా రిసనిసారిసా,నిసాసా రి నీసారిసససా। 
విభిర్ద్వ్యాచరతవక యాసహపిప్రువా సేవవసతః। 

9 


66 మొక్కు బడీ. 


ఇర వడి గుజ్లమెక్కి క - వలు లేతఫపొ%జు! 
కల రి టు 
పడంతి సందిటనొక్క - పరిజొకక్ళుచుందు) 


అలానా సై 'వేల్పుటొబ్ల ౨౧ దగ్గులు, హహ = 
జై 


(౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫, వడి స ఉసి ౪ 
నిసా రీ సా నిసరిసాస సాస సానిసా రిసీసా రి నిసారిసాససా! 
గణానాంత్వాగణపతింహ వామ హేక వింక ఏనాముపమ శవస్యమం। 
సీ నిసానీ సారి సా సాస సాసనిసారీ నీ నానీ సరీసానిసారి సా 
జ్యే ఫఘ్రరాజంబి) హ్మణాంబివ్మణస్పత అ సఃశృణ్వన్నూూ తిఖిసీద సాదనం 
బ॥ గొప్పమెప్పులం జూటి గొనం = దగు జేజె! 
తగిన 'వేలుపులయా ౬ దలమానికంబ! 
మామనవాలించి _ మాకోర్కె లిచ్చి! 
మంచి తెన్నున నడ్చు = మము వేల్చుటొజ్జ 
(-౨) ఒంటిడర్వు, వంతులు స వడి స్మ ఉసి ౪౮ 
సీసా రీ సాససానీ స రీసనీ సరీ ససానీ సరీ నీ సరీ ససా। 
చేవాళ్సి శ్రే అనుర్యపృచేతనోబ్బృహస్స కేయ జ్ఞయంభాగమానశుః। 
సీసారిని సాసీ సా రిసానిసా సారీ సీసా రినిసాసారి సా ససా 
ఉసాఇవసూర్యోజ్యోతిపామెహాూవి శ్వే పా మిజ్ఞని కా బహృణామసి! 
బ॥ నీయాసరాచేశ _ నే మంచివారు! ' 
కోరినట్టులు హాయి _ కుడివెద రెపుడు! 
సరిగ మేలే కొన. సాగనిచ్చెదవు। 
'వెలుత్రురున్నవలట్లు = 'వేలువుటొజ్ఞ 
(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి స్యా ఉసి ౬ 


సానిసా రీ సనిసాసీస రీ సనీ సారీసా నీ సరి నిసారిసాససా। 
అన్‌ బాధ్యాపరిరాప స్తమాంసిచజో ర్థీతివ్మంతంర థమృతే సతి పసి! 


మొక్కు బడీ. 67 


స రీ ససాసీసరి సాని సాకిసాసానీ స రీ సానిసరీ నీ సవీ 
రకు ట్ల వాణంగ శృభిదంస్వర్వడం దం 
బ| చెడుగుల కేంచెడు = చీంక టిస్ష్ర్రంచి 
మంచిపనులమతళతి . మతి క. గ 
పగచారలం బటా - పంచలుచేసి! 
కజవుసడించి తొ - ల్క_రివాన"ెంచి! 
నగజెదు మింటి బం - డిన్వేల్పుటొజ్ఞ 


(ఈ) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫, వడి ౫ ఉసి ౫ 
నీ వినర స స.సిసా ఈ సీస వ్‌నానా నినా స స -శసాక 
నాససా! 
సునీతిభిర్నయసి తాయ న సెజనంయ స్తుభ్యందా శాన్నతమంెపాళూ 
అశ్నవనత్‌ | 
సానీ సనీ సరిసాసాని సారిని సరీ స నీస నిసారీ ససా నిసా! 
బ్రహ్మద్వివ _స్తపనొమన్యుమిోరసిబృ్బహ స్ప'తేనుహితి క్తేమహిన్వానం 
2} మేల్చేయువారి"కే - మె్లుయిదోడుప ఊదు! 
మంచివారల యిడు = మ 'లెడంబాపెదవు! 
నిను నొనియాడు వా - నికి గీడుబేదు; 
పఫాగరుంబోతులం దుద - ముట్టమా సెదవు! 
చేవనీతోయబుు _ జేజేలయొబ్డ 
(౫) ఒంటిదర్వు, హా సె వడి సో ఉసి ౬ 
సససా నీ సరి నిసాసరీ ని ససారీ ససాస సనీసా రి నీ సరీ! 
నతమంెపహాానదురితంకుతశ్చన నారాతయ స్పి తిరుర్నద్యయావినః। 
సాన్‌ సరీసా ని సనీ సరీ సని సా రి నీనాసారినాసాస సాస నా 
దనన వివాద సేయంసు నోపార క్షుసిబ్బిహ్మణస్స తే 
స్‌వు చేపట్టు వా _ సికిం జేటుబేదు! 
నినుగాల్చు నతనికి = స్టిడంటంబోదు; 


డొ 
(0 


2h 


సెబకు నదులు నె - చే పగవారు! 
జెదరుననుంమురో = 'వేలుపుటొజ్ఞ 


(=) ఒంటిదర్వు, వంతులు సృ వడి ౫, ఉసి ౬ 
సారీ షీ సా కినిసారి సానిసాసరీనిసారినిసరీస సాససా। 
త్వంనొగో పాకిపధికి బ్రద్విచతుణాస్త వవ తొయ మలిభిజః పే 
సనీసా రీ నిసాస కీ నిసాసా సారీ నాసనీస సస 
స్ప త యోనోఅభిహ్వూరొద న. స్పతీ 
బ॥ తొందీసికొన్నగో - తన్నడనిమ్ము! 
మచ్చరమున మము - మారఠ్కొను చెడుగు | 
నీనోములింతకం - చెన్టేయ లేము! 
కొనియాచెదము నిమ్న - గోరికెప్‌ర। 
సరిగనంతయు:గను - జగముకన్నీ ను! 
మంచితో ఎవంజూపు - మా వల్చుటొజ్జ 
(2) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫, ఉసి ౫ 
నిససీ సా రీ సాసనీ సరీ ససా సానీసాసా ఠీ సాని సాస రీ! 
వాయోనోమర్చయాద నాగసో=. రాతీవామత౯ క సానుకోనృశ క 
సరీ స నీసనిసారీ స సా నిసానిసా రీ నీసా నీసరీస సానిసా 
బృహ స్ప'తేఅ పతంవత౯ాయాపథిఃసుగంనోఅ సే స్రేష్టదేవవీకే యెకృథ 
బ॥ చొరవతో మాకున్న = సౌత్తులంకిం చి] 
యెడిరించియే నేర - మెజుంగని మమ్ము! 
నెగ్గించు తుంటరి - యేసునడంచి! 
హాయిగా మముంబెచు = మా వల్పుటొజ్జ 


ప్‌ 


at 


(ఆ 
జహా 


శి 


(౮) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు ౫ వడి సృ ఉసి 2 


క సారీ సానిసా రీ ససాని సా -రీసా స ససనీసారిసాని సా! 
తా తారంత్వాతనూ నాంహవామ హేఒ వ స్పత౭ ర ధివకార మస్కయు:। 
క్ట a 


మొ క్కు. బడి. 69 


స నీ ససాసావిసనీ సరీ స ని సాని సానీసారిసానీ స సాకి సౌ 
బృహస్ప క? దేవనివోనిబహజయమాదు నేవాజత్తర ౦సుమ్నమున్నశన్‌ 
బ॥ మాముప్పుతేప్పించు - మమ్మెల్లంగావు! 
మామనవాలిచు = మా యింటబంగు నున! 
మాకోశ్కె_లందీర్స్ను - మామంచినడతి। 
కుడుకు తుల్వనడంచు అ మో వేల్చుటొజ్ఞ 


(క ఒంటిదర్వు' వంతులు జ్యా వడి ౮ 


సరీనిసానిస రీ సాససాస సాసీ సొ సరి స నీ సా రిసాససా! 
OBS She 
సారీసీసానిసని సాసరీ న సీ ససారినీ స నీ సారి సీసరీ 
యాన దా రేతలిత “యాఅ రాత యో౭ భిసంతీజంభ యాఅనప్ప సః 
AY) దవ్వులన్నిమంచి ఆ దర్వులుబా డు! 
మమ్మావికాం డెల్ల - మన్నించుచుందు? 
నీపొపుగలుగ చం + చేలోబురాదు! 
మమునెదిరించు వెం = బరల నడంచు! 
గొప్ప తెలివి నేలు - కొను వేల్పుటొజ్ఞ 


(౧౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౨ వడి సృ ఉసి ౫ 


స రీ నిసరీ నిసారీసనీసనీ సరీ స నీసారినిసారి సాని సా! 
త్యయాభయము.లే తమంధీను హే హావ యోబ్బహస్స షృవీణాసన్నీ నాయుజా 
సా రీ నీ సారీ సససీ స రీసనీస నిసా రీ నిసరీసాససాససా 
మానోదుఃశంసోఅభిదిప్సురీశ తప్ఫీసుశంసామలిభి స్థారిపే మహీ 
బ॥ మరియోద కెప్పుడుం = బ్రతి కెద స మేము] 
కాబులాను దొర య - క్కఅగాండుమూాకు! 
చెడనిక ల్మిన్గుడి - చెదమ్ము నీవలన! 
బాంజదువుల మొక గ్రాక్‌ = బకు వేెల్చుటొజ్జ 


70 


(౧౧) ఒంటిదర్యు్యు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౭ 


ని సీ నిసా రి నిసాసారిసాని సాసారీసీసా నీ సరిసా ససానిసా। 
అనానుదోవృ పభోజగ్మిరా హవంనిష్టప్తాశతుంంప్పత నాసు సాసహిః। 


జబ 


సరినీస రి నినా రీ స సాససనీసా రిసాసని సారీసనీ సరీ 
అసిసత్యబుణయాబ పహ్మూణస్పతఉగిస్య చిద్దమి తాఏళువార్షి ౯కి 
సంతోసమిచ్చు పా - జదువులపెన్లై! 
సాటి లేక వెలుంగు - జగముచుట్టంబ! 
పగనారినందణ - నృరిమార్చుజోద। 
మరియాదనొక్క_కు = మన్నించు జేండ। 
పరకంతయున్మాట - పడనిమగండ। 
సిరు లల్ల చేలెడు జూ 'జేచెలయొబ్జ 


(౧-౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి సె ఉసి ర 


స రీసానిస రినీ సా రినీస రిని సానీ సా సారి సానీ సరీ ససా। 
అ చే వేసమనసాయోరిషణ్యతి శాసాముగో% మన్వ మా నోజిఘాంసతి। 


యు 


సరీ సనీసా స నీసారిసా నిసాసరీస నీ సా నిసారీనిసారిసా 
బృహస్ప లేమాపిణ క్రన్యనోవధోనిక ర్మమన్యుందు రేవ స్యశర్ణితః 


చెద్దలనూటలం జూ బెడ చెవి"పెట్టి| 
తలపడిపేదసా = దలనెల్లదిట్టి! 
మోసమువే టొొక్క - మున్వడిగట్టి! 
తగిన మానిసివ లె = దలపాగచుట్టి। 
కయ్యుమునకు ముందు - కాబ్దువ్వు మొండి! 
పసర మున్షోలువు = వ్వల వేల్పుటొజ్ఞ 


(౧౩) ఒంటిదర్వు, వంతులు గృ వడి ౪ 


సరీనిసాస్‌ స రిసొనినానీసా నిసార్‌ నిసరినీస రీ సస్మా 
భి శేషుహ్వవ్యోనమసోపసద్యోగ ౦తావాబేషుసని శ్రాధనంధనం / 


సాని సనసీసా 


wil 


A 


CA! 


0 
$5 
a 
a 
29 
a 
లో 
గ్‌ 
2p 
co 
Ge 
భో Pp 
aN 
గు 
i 


క్రూూళ కోంతెయు జుట్టు - కొనమంచివాడు] 
వురియాద_కవోరి - మజీతను వేడ! 
దెరెక్కిపగవారి - తిమురూడంగాట్టి| 
చెగ్గించి తేనబత్తు యు నికిసిరిగూ రె! 


అ ష్‌ అయా వడివెల్పు ae 


నస 


(౧౪) ఒంటెదర్వు, వంతులు గా వడి ౪ 


సాకిస సాసనిసానీసకి స నిసా రీ నిసారినిసానీస రీసా! 
తేజష్రయాతపనీరత్తస ప క న. "రేదృష్ట ఏర్యం! 
స. రీ: శాంతిని భర న మాసరినినార్‌ సాససో 
ఆవి _స్తలేే యద స poe బృవాస్ప తేవిష పరిరాపోఅక్షయ 
నిన్ను గడించని - నీబ్లుబోతులను! 

మయమరియాద దెజు(గని వా మంకులన్లాల్త। 

మట్టితివిప్పు జ - మగటివుళయావి 

యాక తాయలందు9ంచు - మా వక 


(౧౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి చ్చ ఉసి 3 


సరీ సనీసని ససీసా సారీ ని సాని సానీస రి నీ సరీసా! 
బృవాన్న కేఅతియ దర్యో అ క్లాద్ద్యు మది భాతిక ) తుమజ్ఞ నేవ 
నిసనీ స కిస ససాస సానినససీసాసీ స రిసాసాస సీసా 
యద్దీదయ చ వ సబుతేప్రజాతతద స్థాసుద9విణం భేహి చిత్రం 
ఎల్లమానిసులు పో = యిగ బదుకుటకుం। 
దలవోయుచుండిన = తగినవారలకు.। 

దమయిరుపార్దులెం = తోయు. గోరుకున్న | 

జేమేలిడు వ ని = మ్మో వేల్చ్సుటొజ్జ 


ర్త 


(౧౬) ఒంటివర్వు, వంతులు ౫, వడి ౫ ఉసి ల 


సా రీషీసొ నీ సానిసాని సాని సారినీ స రీ నిస సారీ స సాని సా। 
మానక నేభ్యూయేఅభిదుహస్స చేనిరామిణేోరిపవో2. న్నే షుజా గృభుకి 
సానీసానీ సారి నీసాసరీ ని ససరీ ససీసనిసాసా రీ ససా 
అచేవానా మోహ తేవివి యోహృదిబ్బహసృ తేనపరఃసా మ్నోవిదుః 
జ తో ఏవలుగాచి సా - దులసొత్తుదోంచి। 
"తాటోటుచేసి పే = దలకొంపద్‌సి! 
తుదకు నమ్మించి కు త్తుక తెగందు9ంచి! 
యూరక చెడమెక్కి_ - యొడలు కొవ్వెక్కి! 
తగుమానిసులవలెం - డంబము చూపు! 
చెడగులస్షవ్వుంచు - జే జేలయొజ్జ 


(౧౭) ఒంటిదర్యు, వంతులు న్యూ వడి రో, ఉసి ౧ 
సారీ నీ సానీ సరిసానీ స నీసాసారినీసా రీ సానా నిసా! 
వి జ్వేభ్యోహి త్వాభువ నేభ్వస్పరిత్వష్టాజన త్సామ్న'సామ్న!కవిః। 
సరి నిసరి నిసా సారి నీసరీ నిసొ నీసానిస నిసారి నీసరీ 
సబుణచిడ్భృణయ్య్మాబ్రహ్మణస్ప లి రుాహూ వాం తొమవాబుతే స్యధర రి 
బ॥| అందటిీకిన్న్మంచి - కదను జూపెదను। 
జగమునకంతకు = స్పత్తునివెాక ౫! 
నినుగొల్పు తగిన మా = నిసులంజేపట్టి। 
యేలెదప్పులు తీర్చి - యెల్లస్త్రసరిగం। 
బుట్టినాండవు మును - ముందు నీయంతం! 
గడుమేులుకె సేయం - గా "వేల్పుటొజ్ల 
యా టే 


(౧౮) ఒంటిదర్యు, వంతులు గా వడి త్ర ఉసి ౭ 
సరీని సారి ససానిసారి సీ సరీ వీసనిసరి సీస రదీససా! 
తవ శి యవ్యజిపీతపర్వతోగ వాంగోత్రముదసృ్ఫజోయ దంగిరః। 


సి | 


అజా 


Nas ద En 
సాకిస ని సాసరి సి ససీసనీసళ స 


ము క్కు LA) క 78 


సనిసా రీ సాసానిసా 


ని 
ఇంచేేణయు జాతమసాపరీవృతింబ్బహస్ప లేనిర పామౌొబ్దోఅర్జివం 
బి! ఆకిసంబున నడు = గంటిన నీరు! 


కార నిక డిన - కఅవువోంగొట్టి। 
పంటకు బదనుగా = వానగుర్యించు! 
వెరవు సీతోయిశై లం 'వెలువుటొజ్ఞ 


(౧౯) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩ 
సారిసాసనిసనసీసనీ సానీ సారి నా నిసరిసా ససాసా! 
బిహ్మణస్ప తేత్వమస్యయంతానూ క్తస్యబోధితినయం చజిన్వ। 
సానీసానీ సా స సరీ ససీసా ని సారి సాసనిస కీ నిసార్‌ 
విశ్వంతేద్భదగింయ దవంతి దేవాబ్బహద్వ దేమవిద ఖేసుప్‌ రాః 


బ॥ జగమెల్లనడుపు పాం - జదువుల జేండ! 


nll 


చర 
4‘ 


యందజతీి బితుకుల - కాదరుపివు! 
మామ్బుక్కు_లన్లొను క్‌ మమ్ముంగా పాడు। 
చేపట్టు మా మము జేజేలయొజ్ఞ 


(౨౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ౩, ఉసి ౨ 
సానీసా రీ ససాని సా రిసానిసా సీ సానీ సానిసారి సా! 
వాళీ మేకోబిభ తి౯వా స్తఆయ సీమంత బేల వేషునిధు)విః। 
బోరున "”లివించు = పోటరిబంట! 

'పేరుక్కుదుడ్డు తి) - స్పాడు 'వెల్చుటొజ్జ 


(౨౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯, వడి 3౩, ఉసి ౨ 
కిస సారీ ససాని సానిసా రి నీ సరి నిసా సరీ ససాససా। 
తిగ్మ మేకోబిభ తిలావా _స్తఆయుధంశు చిరుగా 9 జలా హభేవజః। 
వేలుప్రుమూూక న = డ్పించి రకి_సుల। 
వాలున€ దుుంచునే ఆః ర్చరి వల్పుటొజ్జ 
LO 


74 మొ క్కు బ వష 


అలు పొస్టువెల్పు ౧౯ దరుంలు. ఆకా = 
b 


బు 
(౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా వడి ర, ఉసి 3 


స నీ స నీసారిని సానిసా కిసాసా నిసా సరి నీసారి సానా 

ఉనుష్యు దేవఃసవి తొసవాయశ కర త్తమంతద పావహ్నిరస్థాత్‌ | 

సి సానీసా నీ సస సానిసానిస సారిసానీస రీ సాసీసా 

నూసుబే వేభ్యూవిహిధాతిర త్న మధాభ జ ద్వితెపహా్యాత్రేంస్వన్తా 
బి నిద్దుర మేలూల్సి - నిల్పి జగంబు! 

పనికొనసాగించి - బితుకులు పెంచి! 

తెనబత్తులకు నిండు = తసనంది=చి। 

మినుమానికము పొడ - 'మన్చొ)ద్దు వేల్సు 


(-౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా నడి ౪ 

సార దిపా సిావురీ సనన్‌ సా వి సరీ-వి సరసి సరిసా] 
విశ్వస్నహిళు9స్ట యి దేవ ఊోధ్వ౯8పి బాహవాపృధు పాణిఃసిసతి౯। 

సారీసనాసాని ససాసరీ సాని సా సీసా రీ సస నీసరీ సా 

ఆపశ్చిదస్య వక ఆనిమ్మగాఅయం చిద్వాతోర మేష రిబ్బన్‌ 
బ॥ పుడమినంతయునాొపు - బుజములుచాచి। 

తీయనీర్చాజించి - తీర్పుముడప్పి 

మన్నించుముసుగుక - న్మునిగాలిపఏీ చి। 

యలరుజగముచుట్ట : మాప్ఫోస్దు వేల్ప 


(3) చాదరున వంతులు ౧౭, వడి 9, ఉసి ౧ 
షీస రీసీ సొ స రి సాస నీ ససరీసని సరిసా సా నినారీ! 
ఆశుభిశ్చిద్యాన్విముచాతీనూనమరీర మదత మా నం చి'దేతోః। 
పీసా రీ సాసీరి సా సనీసా స్కరీ ని సారినిసాసీ సా రీ 
అహ్యషూ౯ "చిన్న రియా, అవిష్యామనువితంసవితుర్షోక్యాగాత్‌. 


బ॥ దిగులు నుట్లిచురా _ తిరిచలరేత్లోక ల 
వడివడింబగవారి - మంబకుచున్న | 
వార లున్లూడన వ ప్పబ్టున నంగ] 
మేరమోలణేనకొల - న్మింటంబర్వి కొడు! 
గుజ్రమున్దిగ్గది = గ్గునం బొ9ద్దువేల్పు 
(ఈ) చౌదరువుః వంతులు ౧౭ వడి 3 
సనీసరీ సీస రినీ సరీ నానీనాసా నీ 8 సీసా ని సార్‌! 
పునిసమవ్యద్వితతంవయంతీవుధ్యాక తో ౯ ర్నభాచ్చక్య్యధిర కి 
సానీ సారీ సీస, సా రిసాస నిసరి సాసనిసానీ ససారీ 
ఉత్సంహాయాస్థాద్వ్య ్రక్రేతూంర దధకారర మతికసవి తాదేవఆగాత్‌. 
'బ॥ మిళ్లిచు న్రై నేయి - మగ్గమువాఫు। 
సగములో. బనివాండు _ ఇవాలీ-చె- వాట! 
మబునాటివేంత మే - ల్మానిసి యెంచె। 
బలు మెలంకువవిడి _ వ డెంబొ9ద్దు వేల్చు 
(౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు స్మ వడి ౫ ఉసి ౭ 
సాసారీ నిసానీసానిసా నీ స రీససా స నిసాసాకి సీసా! 
నానెకాంసిదుర్యోవిశ నూయుర్వితిష్ట, తేపిభవఃకోకోఅగ్నోః। 
నారీనీ సానీ సరీ నీస సా నీసారీ ని సారిస నిసారిని సా 
జ్యేష్టుమా తానూ న వేభాగమాధాదన్వస్య కేతమిపి.తంసవి తా 
బ॥ ఎల్లమేనులకు వ _ చ్చెన్నల్లి తెల్వి] 
కదల సాగిరి నలు = గడల నందబజును। 
ము య్యిలోసల మును - ముందగ్జిరగి లెం1 
దోంచె వేకువరాణి = తోం బొద్దు వేల్పు 
(=) ఒంటిదర్వుః వంతులు జ్యా వడిభ్యా ఉసి 9 
నిసా రిసానిసారి సా స్షీసాసారీ నీ సొనీ సరిసానిసా రీ! 
సమావవతి౯ విష్టి తోజగీషుర్వి శ్వేపాంకామశ ర తామమాభూత్‌ | 


76 


మొక్కు బడిం 


సాక స్క సరిసా్సా సాని సరీ ని సారినిసో సారీ సొ 
న శజ్యాంఅ వోవికృతంహా తాాగాదనః వికంసవి తు-దే౯ వ్యస్య 


జై వోటుబంట్లు " దటి = న్ఫోర్మానుకోెనిరి! 


ఫండ్‌ 


ll 


సంగోరుపనిచేసి - చాభీంచుకోనిరి! 
ఇంటిమొగము వెట్టి = చెల్హ్లవారలును! 
గెలంకులంగనొ ర - గుబ షువేల్పు! 
(౭) చౌదరువ్హు వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసి 3 
స రీ నిససారినీస నీ సాసొసాసా రి నిస నీ సరీసొ। 
తయా హీలేమప్యమపు నభాగంధ నానా సమృ్మగయ సోవితేస్థుః 
సరీ నిసానీ సరిసానిసా రీని సా నీసారి సనిసారిసాసా 
వనానివిభ్యోనకిర స్య తానివీ తా దేవస్య సవితుర్శినంతి 
1 నిలిపెదవు నీగుమింట! 
న్స సెదవద్ధ్దాని(గారు - మెకములు దావన్‌ | 
చెలగింతు పెండపి టల! 
నలరింతువు చెట్లనడ - నారా పొడ్లా 


(౮) చొదరువు, వంతులు ౧౭ వడి క ఉసి ౨ 
ని సీస్కొ సరినీ సా నిసాని స రిససానిస నిసారి సాసా! 
యా చాధ్యం 3 వరుణో యోానివుప్వమనిళశి తంనిమివీ జరు రాగాశి। 
i రీ సానీ సానిససా నిసారీ నిసాసారీ ససనిసా సారీ 
విశ్వోమార్తాండ్‌ వ్రజమాపళు రాళ్ల ఎకోజ న్మానిసవి తావ్యాక రి 
పగలయి మేలైన = పనులు సల్పీందుః 
దగనిండ్రరాతిరై - తన్వింగున్కించు। 
శేపయి బయట! గో - ర్కు_లు సమకూర్చు; 
పయిపెంచు నె - మది పొద్దు వేల్పు 
(౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర వడి ౫ 
ససాసానీ సరినీసనీ సా నసిసరీ ని సా సని సార్విసా। 
య స్యేందోగవరు ణోనమితోగవిత మర్య మా నమినంతిరుదః। 


సార్‌సనీ సనిసానీ సని సా నీసారివిసా ఇ ననీ సా 
రాతయస్త మిదంస స్వస్తి హు వే బేవంసవి కారఠన మోబి? 
తండి? సరిగానీయేర్చర చిన। 
మరిచూద రవంత మైన జా వమార్చండరమ యె! 
వ్వరికై న నెట్టలెనన్‌ | 
నిర విర నామొక్కు_గొనుము - పలుంగుల జేడా 
(౧౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి కా ఉసి ౧ 
సనీసరీ నీసరీ నిసరీన సీ సాస్‌ సాస రీసా సాశా! 
ఛి గంధియంవాజయంతీకిప్రురంధింన రా శంసోగా, కస్య రొరొ అవా్మాః। 
నీసా నీ సారి సానిసారి నీ సా నిసా నీసారి సనిసా దీ నా 
ఆ యేవామస్య సంగ ఛేరయీణాం పియా దేవ స్యసవితుఃస్యా మ 
బు మాకల్మి మౌాబల్నీ - మాబతు కెల్ల! 
నిగ ప్పగించి ని - న్నేకొల్తు మేము! 
నీపేరు బాటుకొ - నెదమాడిపాడి। 
మతీమతి కోర్కు_లీ - మాపో సువేల్ప 
(౧౧); ఒంటిదర్యు, వంతులు గా వడి ర్క ఉసి 
నిసానీ సానిసానీ సా శి సీసా స రీ వీసా సానీ I 
అస్మభ స్టంలేద్దివ్‌ “అద నష్ట ప్పథధిప్యా స్త్వ్వ్రయొద త్ర పు స ఆగాక 
సాసా నీ సారి నీసనీ సీ స నినా రీ స సససాసనీసా 
శంయత్వత్ళభ్య ఆపయేభ నాత్ఫురుశంసాయసవితక్ణక కే త 
బ॥ మాకు మాచెలులకు - మూబందుగులకుం। 
'జెలువుగా నీవు పం - చిన సిరు లెల్ల! 
ముజ్జ్బగములనుండి - వోరివు కానిమ్ము! 
మేలుకావింప ర = మ్బూపొద్దు వేల్ప 
(౧-౨) ఒంటశర్వు, నంతులు లా వడి ర్క ఉసి ౧ 
సారిసానీస రినాసానిసారీ సనిసాసా నిసకి సీ సరీ పా} 
సూర్యరస్మిహః రి కేశ జుర స్తాత్సవి తాజ్యో తిగుద యాంఅజ సం! 


సారినీ సారి నిసారీ సనీసా నీ సాసీ సానీ స రిసాసనిసా 
అదం గ “Ou ఇ ౧ f ప 
తస్వపూ పప స వేయా తివి ద్వాన్హ్సంపశ్యేన్వి శ్వాభువ నానిగో పా 
హె! తద్దయుజగముసం - తసమలరింపం] 
'బెడ్షగాందూర్పున - వెలువ డెన్సొద్దు 
ది ది 


(౩) ఒంటిదర్వు, వాంతులు కా వడి ర్క ఉసి ౧ 
నిసా కీ నీస నిసాసారిసాససాసానిసా సా రిసానీ సరీసా। 
నృచక్షూస పదివోమధ్యఆస్త ఆపపివానో)దసీఅంతరిత్షం। 
సనీ సా రీనిసరీసా ని సారీసానిసాసా ని సరిసా ససీసా 
సవిశ్వాచీర భిచసేఘృ ఆాచీరన్మరాపూర పమపరంచ కేతుం 
| తోతెంచెంగిందుమోం. = దులవెలిగించి! 


మైకొలుపుల నై యా మన్నించు పొద్దు 


Pal 


(౧౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు గొ వడి ర్క ఉసి 3 
విసానీసానీసరినీసరీ నీ సారీ నీ నాసరీ నీ సీసా! 
రా యోబుధ్నఃసంగమనోవ సూ నాంవిశ్యారూ పాభిచ ఫ్రే.శ చిభిః! 
విస రిసపనిసా నీస సీసా నీ సరీసా సనినాసరీ సా 
"జేవ౭వసవి తాసత్యధ న్మేందోంనతస్థాసమ ₹ధనా*నాం 

సె! మంచివారల కెల్ల = మరియాదనిల్సీ! 
మించు సిరులమింట = మెలంగెడున్నొఏద్దు 


(౧౫) ఒంటిదర్వుః వంతులు ౯, వడి రా ఉసి ౨ 
సీసా రిసాసాససానీస సారీ సని సనీ సవిసాసీరీ సా! 
విశ్వావసుంసోమగంధర్య మాపోదదృశుపీస, దృ లేనావ్యాయన్‌ | 
సనిస నీ సారీ సొసనీ సరీ నీ సనిసా రీ స సనిసారిసా సా 
తదన్వవై. దింద్రోరార హోణఆ సాంపరి సూర్యస్య పరిధింఠ పశ్యత్‌ 
ఇగ తసమోా(ద హాయిగా = దరు పాడించి! 
గా ననుంబెంచు జగము నం - తెటనిండుపొగిద్దు 


"ము క్కు VA డా 79 


(౧౬) ఒంటిదర్వురు, వకితులు ౯, వడి క్రఉసి ౧ 
సీసా రిస నిససారీ ససా స వీసా డీ ఇసా స౭సాని సా రీ! 
విశ్వావసురభితన్నో గృణాతుదివ్యోగఐధర్య్వోర జనోవిమానః। 
సారీ సానీస ని ససాసన్షీస సరీ సానీ సాసని సాకీ సాసా 
య ద్వాఘాసత్యముతయన్న విద్మధి యోహా న్వానోధియ ఇన్నో అవ్వాః 
మై॥ మంచి లెల్విన్లాప్ప - మరియాదనొసంగి! 
చెంచు నన్నిండు త = న్విం బెద్దపోద్లు 


(౧౭) ఒంటిదర్వు, ,నంతులు ౯, వడి ర 


సారిస సాని స రిసానిసానీస రీ సనీ సనీసార్‌ స సాసా! 
సస్ని మవింద చ్చర ఇనది నామ పావృణోద్దురో అశ్నవిజూ నాం! 
సా రీసానీసా నిస రీ ససానిసా నీ సానీ సరిసాసానిసా రీ 
పోసాంగంధర్యో అమృ తానివొచదిందో9దత్షంపరిజా నాదహీనాం 
సె! జగమున మేల్కొ_న - సాగించి మిగుల. 
దగినవారల నెల్లం - దనియించు పొద్దు 


(౧౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క వడి ర ఉసి ౨ 


నిససారీసాసానిసారి సొస సా సీస రీససనీసా; 
పథనక:?వీపాయతస్క్రరోయథా (ఏవ వేదనిధీ నాం! 
న్నా] తో%వగాచెడుగడి - దొంగలండు నిమి! 
- మరియాదగాచువే - మజుపొద్దు వేల్పు 


(౧౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౪, వడి ర, ఉసి ౧ 
సాసా రిసస సీ సా సరీ స నీ సా 8 నీసాసి సరీసా; 
త్రత్యేక ఉరుగాయోవి చక ) మేయత 9 బేవాసోమదంతి! 
మూలమూలలుస్తొచ్చి - ముబ్జ్ఞగములను]। 
మేలుకొలుపుయారి = మినొస్పె9ద్వ వేల్పు 


ల్‌ 


&t) 


బుద 


శుక 


sy క్కు CA డీ, 


ఐవి "వేండివేల్పు ౨౩ దర్ఫులు, జాలం - 


(౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు 2 వడి ౮ 


కరీ నాసా సస ససా నిసాసా రీ ససీ సద్‌! 

సఖాయ స్త్వావవృవు హే బేవంమరగ్రాసజాత యె! 

నిసా స కీసాని సరీ నిసారిసానీ స దీ స సనీస రీ 
అపాంనపాతంసుభ గంసుదీదితంసుపొణూతి౯మ నేహూసం 
మాతేప్పుమన్నించు - మముహోాయింటబెంచు! 
మాకోర్కె లందించు = మమ్ము?ల్పించు। 
మజికొొఅమాలిన - మానిసు లేము। 

మాపాిను సీ నీవె చు - మ్నూవేండి పెల్ప 


[౨ వౌదరువ్హు వంతులు _౨౯ా వడి 3 
సా రి సా సానిసాసా నా ని నా సరిసానిసా! 
కాయ మానోవనాత్వంయ న్నాత్బార జగన్న పః! 
ససారిసాసాని స రీనిసారి నీ సొ సీ సాసానిసారిసా 
నత త్తేఅన్నో పుమృ ేనివతః౯ నంయద్దూ రేసన్ని హాభవి 
క్తులు -వెలింగింపం - గలిగాదవీను[ 
నిీటిలోచాంగండ - 'నేర్తువునీవు! 
మజియు మూయూపిరి - న్మలయుదుపీవు! 
మాబకుకీవె చు = మ్మూవే(డి వేల్చ 


(39) ఒంటిదర్యు, వంతులు ఇ వడి రా ఉసి ౧ 
నరినీ సాకిసానిసా సీ నని స రీ నసా!1 
లఅళిత్చష్టంవవవ్సీథా క్రైవసుమనాలఅసి। 
సానీ సాసా నిసానీస కీ సనీపొ రీ సీసా సరీని సా 
వు పా9న్యేయంతొపఠే వ్రన్వఆన తేయేసాంసఖ్యేఅసి వ్దీ గతేక 


ళా 


| 


| 


మరియాద తప్పక - మనుమందివారి! 
డెందముల న్మేల్ల - డించెదవివు! 
సరిమైనపని కొన - సాగింతుసివు! 
"హెచ్చుకగ్గులుకన స వెటవేండివల్ప! 


(ర) ఒంటిదర్వు, వంతులు 2 నడి ర్క ఉసి ౨ 
నీ ని సా నిససిస సీసారి నీసరినీస కీ! 
Sse తీర తిన సశ్చతః। 
సారీ సనాసాన నిసా రీసీన నీ స సీ స రిసావి సా 
అసమవిండ న్ని చిరానోఅ వ లావ ససింహామివ శతం 
మం చికోర్యంబోక - మరియాడలేక। 
జ్మ౩్మునకునికు - సల్సు చెడులను! 
Car ౧ 
బర్‌ఐరార్సి వీంగము ఆ వలెజాగునిన్ను | 
నోర్చరుల్టు వ్వెద క రోవే(డివేల్ప 
ద 


(౫) ఒంటిదర్వు, వాంతులు 2 వడి ర్క ఉసి ౧ 
నిసి సా రిస నీస సి సనీ సానిసా రి సొ 
సస్బవాంసమివత్మనాగి రాక 
సారీ ససానానిసా రీ సనీ సరీ సీసా రీ సనిసాసరీ 
ఏనంనయనా తేరి శ్య్వాపరావతో బే వేభ్యోమథితంపరి 
మగుల బంతుకురోసి - మింటంబొంచున్న] 
సీనుమంచిమాచనిసి - నమకితోక్రాచ్చి। 
షతనత్టివాటియం = దలు సంతేసిల్ల 
మరియోూద నిల్పు: గర్గ - మృజు వేండి వేల్ప 


(=) చౌదరువు, వంతులు ౯ వడి ఆ 

సా నీ సారీ ససానససీ సా రీ సాన సాససా। 

తం త్యామర్హాఅ గృజ్ఞత దే వేఖ్యో వావ్య బావాన। 
11 


బ॥ 


న. 
శాలకు 


2 


pe 


ము క్కు అ డి, 


సాస్‌ సానీ సా రినిసారి సా స నిససీకా రీ ససాసా 
షం అభిపాసిమానువతవక్ర"తాయవి ఫ్య 
చడలజాలపన్న త న్లదువరుల్పటి! 
ప. జై లు 
తెచ్చిరి బ్రతుకుల - న్లిరముకావపింప!] 
యు 
'మేనితాల్చుల కెల్ల వ మేలునిక న్న! 
నొరు(డు సలుపంజూల6 = డోవేండివేల్ప 


(౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు 2 వడి ౪ ఉసి 9 


సావీసా సరిసీ సనీ సారీ స సాస సస నా! 
తద ద9ంతవదంస నాపాకాయ చిచ దయ తి। 
సాస రీ సాని సరీనిసా రి సీసరీ సస ససానిసా 
త్వాంయదగ్నో పశ వఃసమాస తే సమిద్ధమవిశర్వ నే 
పసులమానిసులను - బితికింతుప్‌వు | 

మేని తాల్పుల కెల్ల - మేలిచ్చెద్‌వు! 
సీపాత్తుచేతనే = నెగడు జగంబు। 

కీకంేకు వేజటుండు = నేవే-డి వెల్ప 


(5) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౪్ర వడి ఈ ఉసి 2 


సారి సా సాసాని సానీసారీ నిసరీ ససా!। 
అజెహా తాస్వధ్వర-శీరంపావకళో చిమం। 

క్‌నా నీ సరి నిసావీ స సారీ సీసానీసా రిసాససా 
ఆశుందూతే మజిరంపత్నే విగాడ్యం క ప్పీ దేవంసపర్యత 
ఆంపతిదవ్పిక న లంతేటస్టిర్బe। 

దగు దినుసులలోన - దాగియున్న (డు! 

తగునట్లు కొొలుుడా న తనిమిోర లెల్ల! 
"ముయితాల్పులొర బిరా - మేలో రినట్టు। 
లలదించిపషెంచు మి = మ్మా వేండి వేల్పు 


యై 


బి 


బి 


(౯) ఒంటిదనుగ, వంతులు గ, వడి ళీ 
సారి నిసాసానిసా డీ నీ సా నీ నారి నిసాసరి సాససాసా। 
ప్ర స ప 
సారీ సి సానారి సానీ స రీ నీసాసొసాకీ నీకి సాససాసా 
BER టే తెర స్తృణస్సహిక౯ార స్మాఆదిద్ధా తారంన్యనా దయం ఎత 

న గేడనోరిన - మైతాల్పులెల్ల! 

ne నడ్చికున్కుము జా నని గుల కయి! 
నినుసరిగాంగాల్పి = సెిగడించుపొందు”! 
వురితూదగావాడు ఆ మా వేండ వేల్ప 

(౧౦) చౌదరువ్రు వంతులు ౧౭ వడి ౩ 
సరీ నీసానిస నీ సరీ నీ సరినీస రి సానిసా ని సారీ! 
అబోధ్యన్న£సమిధాజనాసాంప కేవ మివాయతీము పాస! 
సి సారినీసనిసానీసరీ నీస ని సరీసాస సీనానినాదీ 
య హ్వాజవపివయామ్యూహానాఃపృ భానవఃన్నిస తేనాక మచ్చ 
వురియాదకలవడు  మంచిమానిసులC!} 
దొందు న్వేకువ ల తో మేలుకొల్పు! 
తెగినవారల నడ _ తకు దోడుపకుము! 
పాలు పార మేలె స -ల్పుము వేడివేల్ప 
(౧౧) ఒంటిదర్వు, ర. గా వడి ౮ ఉసి 3 


సరీనిసా రి నిసర్‌ స నీసా పీ సా నీనా ని సరీ 
కి సరీ సా। 

అబోేధెహాోూ తాయజథాయ దేవానూర్థ్యోలగ్నిః కిసుమనోొకి 
(పాతర సాత్‌ | 


సరీ సానీ స సరిససానిసా రీ ని సొ వీసాసరి నీ సరిసాసా। 
సమిద్దస్సదుశ దదర్శి పొజోమహాోన్‌ దేవ స్తమనసోనిర మోచి! 
తలవాణినంతేలోం 4౩ దెల్వి పుట్టించు! 
వురియాదమోజని = మానిసి కెల్లః.. 


జగమున మేల్చల్పు = చదువరినడజత। 
పొదలి-చుమాపారి - పారి వేండి వేల్ప 
(౧౨) ఒంటిదర్వు. వంత్రులు ౯ వడి ర్క ఉసి 5 
సరీ నినారి సనిసాస రీ నీ స రిసానీ స 3నీ షా రినీసొ! 
యదింగణస్యరశ నామజీగఃళుచిరం కే ళు చిభిగో౯ ఛిరగ్నిః] 
సాసారిసాసా ససాసాని సా రీనీసానీ సొ రీససాని సారీ 
ఆద్దశ్స్‌ గాయుజ్య కే వాజయంత్యు త్తానామూ వ్రరేధయజ్జుహూ క 
జబ! మరియాదగలమంచి = మానిసినడత।! 
గడునడింబెంచు చీం - కటిక్రీడడంచు! 
తగుచారి బృతుకున( = దజుంగని తనివి! 
ఫొడిగించుచుండు'మె = ప్పుడు వేడి వేల్ప 
(౧౩) ఒంటిదర్యు, వంతులు ౫ వడి ౫, ఉసి ౭ 
సీస సారీ సాసని సా సరీ నిసారీ సానిసావీ సారినాసా। 
అన్నిమణా దేవయ తౌంమనాంసిచక్షరాంపీవ నూ కే సంచరంతి। 
సనీస రీ సానిసనీ సరీ సానీ సా నీనారీ స నీనా సీసారీ 
యదీంసువా తేఉషసావిరూ పేశ్వేతో వాజీజాయ తేల గేఅ హ్నం 
Oy మచ్చరం బెఅుంగని = మంచిమానిసికి| 
నిచ్చలుచెడని త. న్విం భొదలించు। 
చీశ టివడిమాన్సు అ చెలంగించు తెలి] 
మరియాద మన్నించు _ మావే,డివేల్ప 
(౧౮) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసి ౧ 
సరీనిస సానీ సానీ సారీ ని శౌ నిసా రి నిసాస రీసా! 
జనిష్టపి జేన్యో అ గే అహ్నాంహితో హీ లేవ్వరుసోవ వేషు! 
సరీ ససానీసనా నీ సరీ నీ సాసానీ సరినా నీ సరీ పా 
ద మేద మెసప్తర త్నాదధానో౭గ్ని రే తానిషసాదాయ జీయాన్‌ 
జబ శజెలవాజినంతందో = కెంచుచువుందు। 
ఆం లీదగల జ = ల్లార్సు చునుందు! 


ఏడురంగులయొడ - శ్నెదిగించుచుందు] 
చిలక డనుంతుత - న్విచ్వేండి వేల్ప 
(౧౫) ఒంటెదన్యు, వంతులు గా వడి కా ఉసిం 
సీసాసా నీ రిసానీస రీ సా నిసారీసనీ సారి నిసారినీ సా} 
అగ్నిర్షశ తాన్యసీదద్యజీయా నుపస్టేమాతు!సుర భాఉలో శే! 
స రీ నిసారి సనీస ని సారీ నీసారి సీసా ని ససారి సీసా 
యువాక విఃపురునిష్టబు తొ వాధ వాన్స్‌ప్‌ సాముతే ద. 
లు] మేలునడతేంబుట్టి = మలెకావింటు! 
తేగుమానిసుల నెడం - డలం దన నెదవు;। 
ని+ముజవ్వనమున - నిచ్చలుంకెదవు। 
చదువరిపిన్న నై - జగమలరింతు}! 
వెల్లెడన్లోంచెదీ - వే వేడివేల్ప 
(౧౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు జా వడి రృ ఉసి ౧ 
స సాసా సారిసానిసారి నీ సనీ సాసారీ ససా సనీస రీ సా 
పిణుత్యంవిప్రమధ్య రేషుసాధు వుగ్నిరెహాగా తార మోళ తేన మోఖిః! 
సాసానిసా నిసారిసానిసానిసా రీ స సాసనీసర్‌ ని సాకీ 
ఆయస్త తానరోదసీబు తే ననిత్యంమృజంతివాజినంఘృు తేన 
బ॥ వింత మేల్పనులు స - ల్పెదునెజుజాణ! 
సరిదారినగపర్చు - చమవరిమిన్న! 
మిన్నుమన్నుల నల = మిన నొప్పు వెలు! 
మన్నింపంబడెదు నె - మ్నుది 'వేండివేల్స 
(౧౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯, వడి ర ఉసి ఆ 
నీ నీ రీ సొస నీసాసరీ సొసనాస నీసాసరిసానిసారీ! 
వాజా౯ లోోమృజ్య తే స్వేద మూనాఃకవిప్రశ స్రోఅ తిధిఃశివోనః, 
నిసారి సా సాస నిసాసరీ సీ సారి సానీసరి సీసానీసా 
సహాసిశళృంగోవృషభ సృదోజావిశాం, అగ్నేసహసాపొస్యన్యాన్‌ 


జ॥ టీరిమిగలవుది - నొదవినతనిం! 
నిదుర లేచినతోడ - నేతోయ తెలి! 
బ్రతుకువిందున్ల డి _ బలియుచుట్టంబ! 
చదువరింబాదలించు - చక్కని వెలుంగ। 
తగవేయి తెజుంగుల - నలచూపు మేల; 
ఆసరాజగవుంత - కణ వేండి వేల్ప 
(౧౮) ఒంటిదర్వు, వంతులు, ౯ వడి రొ ఉసి ౩ 
వ వి సొసీసా సా నీ సొ రిససా నిసా రీ! 
పిసదో్యోఅగ్నోఅ త్యేవ్యన్యా నావయ౯ సై +ఛవారుత మోబభూధ।! 
నిసార్‌ సనీరీ నిసారీ నిసా నిసాసరినీ సా రి సాసా 
ఈశేన్యోవపుహ్యోవిభా వాపి యోవిశామతిధిమా౯నుపి.ణాం 
బ॥ దొడ్డతోంవన్లాలు - దొ ల్తందోంెదవు! 
తగవరిబితుకు మొ - దలుపెశ్లైదీను! 
నినుగొనియాడుమా - నిసి “పెంపుచెందు। 
జగమునకీవె నే - స్తము వే(డివేల్బ| 
(౧౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯, వడి క్క, ఉసి 3 
సారీ ససాసొనిస రీ ససాస నిసరీ సీసా రినిసాసనీ సో! 
తుభ్యంభ రంతిక్షి త యోయవిష్ట బలివు న్నే అంతితటకదూరాత్‌ | 
సాసారీసాస స ని సారిసాసససారీ సానీ స నిసారిని సా 
ఆభంది ఫ్రస్యసుమతించికిద్ధబ్బహ త్తైఅ న్నే మహిశర్మభ ద ౪౦ 
బ! ఎప్పంటిశలపాయ - మేపారు కెలివి! 
కూర్చుకొందురునిన్ను * గొనిడదూడువారు! 
మామనవాలించు - నుమ్ము మన్నించు] 
మాకు దన్నింబెంచు - మా వేండి వేల్చ 
(౨0) ఒంటిదర్వు, వంతులు, కా వడి ర్క ఉసి 
సాసస,రీ నాస సా సాని సా నిసాసీసారీ స నిసానీ సరీ స్ట 
ఆధ్యర థ "భాను మోభానుమంత్ర మగ్నో తివ్భయజ లేభిసమంతం, 


AY 


యు! 


fa 


£ 


మొక్కు బడి, ట్ర్‌ 


సీసా రి సీసాని సా. సరినిసా స సీసారి నిసా రీ ససాసా 
విద్వాన్సధీ నాముర్భంక్టి తరిక్ష మేహ ేవాస్గ న్ష్యవిర ద్యాయవ క్షి 
మఘామంచి నడువడి = నన్ని _చిరమ్ము] 

వమురయాద సాగించు - మూామేటి వెలుల; 

చేకొనుమా మొక్కు - జేజేలుఫొగడ! 
మాబ్బకుకంబెంచు అ మా వెండి వేల్ప 


నావ 


(2౧) చేెదరువ్రు వంతులు ౧౯ వడి వ ఉసి _ 


సరీ సాసనిస వీ సారీ నిసి నిసారిస నిసా ని సార్‌! 


అవోణామకవ య్‌ మేధ్యాయవ చొవందారువృషభాయవృ్తే క] 
సకస వనీ స రి నీ సారి సీసా నిరీసనీ స కషప పీతా. 
గవిష్టిరోనమసా పామమగ్నౌ దివివరుక్షమురువ్య నంచమ(కేత్‌ 
ల. క 9వన్లూవి = మరి మాదనిలిపి! 

కూరిమితోనూ సు - ర్కొ.న నాగనిచ్చి! 

ఇకుములడంచి హో - యిన్షనియిం చి! 


మూ వాటలాలి*చు - వూ వేడి వేల్ప 


(౨-౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క వడి ర ఉసి _౨ 
సా విసావిసారిసానీసా రి సీ సొనీసానిసారినా! 
'యోనిమేక ఆ ససాదదోోతనో ౭_౦టతే రై వేషు మేధిరః। 
ఈజగముంతయెం - కేమేలుకొల్పు] 

'జేజేల నెల్లమిం - చిన వెండివేల్పు 


(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్మ వడి ౮, ఉసి ౨ 


సారీ నిసానీస ని సారిసా సనిసానిసా రి ససాస సా! 
ఆర్బంతేవ కేమహి సొమమన్యత కేననూర మరోచయన్‌। 
మరియాదమిోజక - మదిపలొ_డల్లు! 

సరిచేసి నడుపు లె - స్పగ 'వేండి వేల్పు! 


వై ఏటివేలు ౧౯ దర్వులు, కా 


(౧) ఒంటిదర్యు, వంతులు గా వడి ర్క ఉసి 


ససారి సాసాసనిసానిసానీసారీ సనిస రినీసా రిసాసా! 

జ పర్వ తానాముశ తీఉపస్టాద శ్వేఇవవిపి. తేహాసమానే! 

సాకీస ఇసా నీ సరీ సని సాసరీ సనీ సొస రి సాససాసా 

గా వేవళు బే వాత రారిహాణేవి పాట్‌ ఛుతుదీ)పయసాజవే కే 
బక నొప్పపంబెంబాడు _ గుణ్బములట్లు। 

'లేంగలన్లుడుపమ - శేనుమొడన్రలటు। 

౧ లిం 
ఒండొరుసెపలే - కొడ్డులుమిం చి! 


చలా 


తగిలి పాణెన్షాండ - దరినుండి యేళ్లు 


(౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౬ 


సా రీ ససాస నిసాసారిసా నీసారీ సనీ సా సీ రీ ససాసా! 

ఇంబే)పి. లేప్రుసవంభిక్ష మాణేఅచ్చాసముదంర 'ఛ్యేవయా థః 

ని నీ నీ సాన్‌ సనీసారి సాసాసీసా రీ నీసా సారీ ససాసా 

సమా రాణోడార్మిభోవిన్వ మా నేఅన్యావామన్యామశ్యే తిళు భే 
బ| వేలుపుజేడు చె - ప్పినచొప్పుంబట్టి। 

నేంక్కిరచ్చశే - లెంచుబంటులటు, 

వళ్లుకడలి కెదు జా రేగుచున్నారు! 

దిబ్బల నెల్ల పం _ డించుచున్నారు। 

'మెలంగుచున్నారు నె - మ్మింబొంగిపొర లీ] 

కలియుచున్నారల - ల్లలివియొండొరుల 


(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్కా వడి ర్క ఉసి ౨ 
సాని సారీ నీసరిసాససా నీసరీ సనీ సాని సరీ ససాసా! 
అచ్చా నీంధుంమాళే తేమామయాసంవి పాశ ముర్వీంసుభ గానుగన్న! 


సీస ర ససీ సరీ సాససీ సారినీ సా సానిస కనీ సరీసా 
పత్సేమువమాతరాసంరిహాజకోసమానంయోనిమనుసంచరంతీ 
బ॥ కవగామొదవ్చలు లేం - గన్నాకనరుగు। 
చొప్పున మోరోక్క_ - వోటికేగౌెదరు। 
తేల్లులవ లెంగావం = దగువనేనులార | 
యిరువురన్మిముంగంటి - నెహారయినుంటి 
(5) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర ఉసి ౧ 
సీసాని సా సరి నీసారి సా నీ సని సౌ రీ సీస రి సీసరీసా! 
వనావయంపయ సావిన్వమూ నాఅనుయోనింేవ కృతం చరంతీః 
ససారి సాస నిసాసాకినాసానీ సాసా రీ సీ రీ సాససాసా 
ha ౯ Gr కృకింయుర్వి పో నదోోజో హపీతి 
బ| ఏర్గుమాణ్య ౯ ల్కని = ట్ల వేలమమ్ము; 
నాపణజూశేదు వేల్పు - నొనతి నేము! 
మశ్ఫివాటము కాదు - మాపయనమ్ము। 
సాగకతీటదా - సందమువలుకు 
(౫) చౌదరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౩, ఉసి ౩ 
సరీ సాని సససాసీ సా ని సరీ సనీసరి సనీ స సారీ! 
SCR ముహూతీ౯ మేవై 51 
స సానిసారీ స నిసారి నీసాసీ సరీ సా సనిసారి సీ సా! 
పృసింధుమచ్చా బృ హతీమనీపావస్యుర హేజకుశిక స్యనూనుః 
ండిం; చేంయకతీఅని పని మె! 
సీయడణజోవలయు నవపి = దొర బిడ్డం। 
డో యేళులార యొక్కిం! 
"లేయాంగుండు వాటుకొ చెద - నేమానొప సన్‌! 
(=) ఒటిదర్యు వంతులు కా వడి ర, ఉసి 3 
సా రీ నీసా రిసనీసా రి సానిసరీ సానీ సా రినిసానిసాద్‌! 
ఇందో )అణ్మాం అర వద్వజి) బా హుర పాహన్వ ఫో)” పరిథింనదీ నాం 
ll 


90 


cA) 


| 


KA] 


మొ క్కు బడ్‌, 


కరీ సా సనిసారి సీ సాసారిని సా రినిసారీ సనిసా 
"జేవోఒనయతృవి తాసు పాణిస్త్రస్కృన య పస వేయామటిర్వీః 
న 0 శ 
మిటినిటిన్మిగింగి య మెడలకున్నట్టి। 
కూళనుబునొటి - కురియించెవాన। 
టం ల ne ల 
చెలలించె మమ్ము నా - జవలటెయడు! 
ఒరువొకింతయునాొ(వ . వాటముకాదు! 
మూతరమాదాట * మాదొరమాట 


(౭) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర్క వడి ౫%, ఉసి ౧ 


ని సారీ సానిసానీనా, ససారీ నిసాని స సరీ సనీసా। 

థె వధ హె వ జస ది 

స్ఫ్తోవాచ్యంశే క్వ ఏర్యం తదిగదదస్సగ రృయదహింవివృశ్చత్‌. 
ససారీససనిసరీ సనీసాసీసాసా రిసనీసరీ సా 
వివ జేణపరిపదోజఘానాయ న్నా వోఒయ సమిచ్భమా నాః 
సీరరికట్టియెం - తేమింటనీల్లు! 

కూళర క్ర గ్రాసిమబ్బు _ కొవ్వడంగించి। 

కోరినట్టులు వాన6 = గురియించు వేల్పు! 

పోడను వేనోళ్ల. - బొగడంగవలయు 


(౮7) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౭ 


సిసాస రీ సససీసా రిసా నీనాసాని సా సీ సారి సాని సారీ! 
వలద్వచోజరిత ర్మాపిమృస్టా ఆయ శ్రేఘో పానుత్త రాయుగాని! 
సినారి సానీ స రిసాససాని సొ నీసరీ ససనీ సా సరీసా 
ఉశేషుకారో ప్రతిన జుషస్వమానోనికపురుప తానమ స్తే 
మముంజేర్చంబోకుమా - మానిసులందు। 

మంచిపనుల పట్ల ఆ మచ దల మా. 

మనమొండోరులత్‌ డ - మాటాడుకొంట। 

జగమున నిశశమి:౭దం - జాటుమొక్కె దము 


call 


శ 


మొ క్కు 2 డి 9| 
(౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడ ర్క ఉసి ౧ 


సాసారిసాసా నీసరీస సాసని సారీ నీ సాసరినీ సకీసా! 
ఓషుస్వసార ₹కార వేళ త చ రం ఛేన। 
ససా రిసా నీ సరిసాస నీ సారిసా వీసా రీ ససానీసారి 
నిషూ నమధ్యంభ వ తాసు పా రాఅధ్‌ "అక్షూ! కను - ధవ? న్య క్యా భిః 
మనవాలకించుండీ - మూయప్పలార। 

వాంక లారాకూర్మి జు వంగుండిప్పట్ల! 

నాయరదంబులు - న్నా బండ్ల మిమ్ము! 

ఊజాంటనిండిజుసుల 6 - న క. 

యే తెంచివాయణ చెం - జే దవుంనుండి! 

మొ) క్కె దస్పాజుండి జ మోయశ్యాాబంటి 


(౧౦) ఒంటిదర్వు, వుతులు గా వడి ర ఉసి ౧ 


సారీసాసాసససా ని సరీ సని సొరి నీ సాసరి సీసరీసా! 
ఆ తేశారోశృణబామావచాంసియ యాథదూరాదనసార శ్లేన] 
సరీ నాసాసానీసాసి సా నీసా రీ సాసనీ రీ సాని సారీ 
నితేనంసె సెవీప్యా నేవ యోపామర్యా యేవక న్యాశళ్వ వై తే 
అరదంబులస్పండ్ల = నరుదడెంచినాను! 

కడుదవ్వునుండియు . న్లనుక నీకో ర్కె! 

చెల్టింపవంగెదన్‌ = జిజబుతకు. బాలు; 

కుడువుతల్లిన్చోలి - కొనియాడు జేండ 


య. ఒంటిదర్వు వంత్రులు ౯, వడి రో ఉసి _ 
నీసారీ సనిసా నీ సరీ సానీసొసా రి సనిససా ర సాసో 


యదంగ త్యాభర తాః సంత రయుర్ల్షవ్యన్హాామఇషి, మ 


సానీస రీ స నిసాసారీసావిసారీ ససాస ని సానీ న రీ సా} 
అగాదహప్రిసవః సరత క “ఆవోవృ ణతేసువుతీంయ జి యానాం! 
రా య 2 క్షా 


2|| 


| 


మీ! 


నాకు దో9వనొసంగి - సారుమోపట్ల! 
నిక మోా౭దనాబవారి - కిడుండిట్లు దారి | 
మోమేలు మబువము - మిమునేళులార।! 
నేను నావారలు - న్మెచ్చెద మెవుడు 


(౧౫౨) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి ర్క ఉసి3 


సరీ ససాస నిసాసీసనీ సస దీ నిసా రీ స నివానినాతీ! 
అ తారిషుర థర తాగవ్నవఃసమభి క్ర విపఃసుముతింనది నొం! 


సరీసా స నిస రీ సాని సానీసానీస రీ నిసారీ నీ ససారీ 
ప్విపిన్వధ్వమి షయంతీసు రాధా ఆవ క్ష ణాపృణధ్వం యాతే శీభఆ 


తననారిలో,గూడ - దాంటియా యేళ్ల! 
సా చదువరిమిన్న - యనె వానితోడ। 
రీవాకలారషూ = రొప్పుగాం బంట] 
బండించుడీకౌలు - వలనిండిపాతేీ। 
దగదీర్చి జగమునం - తేకుం దీయ నీట! 
మునుపటివ లె సంది _ మున్గూడంజనుండు 


(౧౩) ముద్దర్వు, వంతులు ౧౩, వడి ౩, ఉసి ౩ 


సారి సీసాసారీ నీ సా నీ సా రీ ససా ససా। 
ఉద్యకోర్మికిశ న్ఫూహంత్యాపో యో క్తాణిముం చత। 
సా రీస నీరీససీ సాసానిసారి సా 
మాదుహ్మృతే వ్యేన సాఘ్మా్టశూనమార తాం 
అంటబోకుండు నొగ - లలల వేమూరు । 
బండశులేకయ = న్వల కేగనిండు। 

గడ న్‌ 
జూయిగొె సుముదాటు = నంచాక మమ్ము! 
బోవుఃడి కనికర - మున నేళులార 


(గిర) ఒంటిడర్యు, వంతులు జ్యా కడి ర ఉసి 


సాసా రినీ సౌ రి సాసాసనీ సాసరీససానిసని సారి నిసా! 

ప్రాక్షోద సా ధాయ సాసస్రఎ షాసర స్వతీధరుణ మాయ నీపూ॥1 

ని సారిసా సానీరీ ససా నిసారీ నిసా కి ని సాసారి నీసా 

ప్రబాబధానార భృవయాతివి స్యాఅపోమహ నొసిండుర న్యాః 
ల పోతపోసినయుక్కు = వోోలటు మెజసి! 

యిదురగువంకల = నెల్లనతంచి। 

'అక్షుగానక యొగు - నరీదమువలేను] 

బయలంటునలలతో. - బాజుంబె శైజు 


(౧౫) ఒంటిదర్వు వంతులు గా వడి ౪ 


సారీసానీస కీససొనిసానీ స రీ దీ సొనిసానిసారినీ సా; 
వ'కాచేతత్సర Ste ల పాలీ 
సీసా సా రీ సీస రిసానిసారీని సొసరీ సససీ సారి సాసా 
"రాయ శ్పెతం తీభువన సత గేసం క నాహు సాయ 
A గట్టుమొదలుకొని = కడలీయంజాక॥ 
బాబు చెళ్లైడంబంటం - బండించుకొనుచు! ' 
చలువతీయనిసీట _ జగముసత్ర రవు! 
ఒప్పుగా నిల్సిన - దొక్క పెజ్రేజె 
(౧౬) చాదరువ్రు వంతులు ౧౭, వడి నగ ఉసి ౨ 
సరీ ససీసాసీ సొరిసానిసనీసరీన ని పీ సరీ సొ 
నహానృ భిసరో్యి యూద డానువృషాకిరుర్భ ద భాయ యాస 
ససీ సరీ నిసరీసా ససాని సనీ సరీసి రీ సాససాసా 
నవాజినంమఘువ వ్ళ్యోదధాలివి సాత యేతన్వంమామృ జీత 
తండి మొట్టమొదట దలచూోపుచు! 
నట్టనడుమ జవ్వనంబు - నంబంటలతో। 


ర్స 


జ్ర 


1 


మొక్కు బ డీ 


మట్టుమిగిలి యిల్లాలటు! 
కట్టకడన్లగముగ్‌ొప్ప - గనుపిెదేతా 
రు జ గ) 


(౧౭) ఒంటిదర్యు, వంత్రులు గ, వడి ర్మ ఉసి 3 


నిసాసా సీసరీ ససాసనీ సా రీససాని సరీ సీ సాసిసో! 
ఉత స్యా నఃసర స్వతీజు పొణోపశ్ళవత్సుళ గాయ జ్ఞఅస్మి౯ | 
వినారిసాస సీ రీ స సీ సానీ సాని సానిసారి నీ సరీసా 
మితేజ్ఞుభిర్న మ సే ఫ్రరియా నారాయాయుజాచిదుత్త రాసఖభ్యః। 
చెరాయక రిల్లుచు మేము - మొోక్కు_చున్నాము। 
మామనవాలించు = మమ్ముమన్నించు! 
చెడ కెప్పుడున్మి ల్ఫు షై సిరులుమాకిన్ను! 
వేడుకొంటిమినిన్ను - 'బెళ్టేటివేల్ప 

(౧౮ ఒంటిదర్వు, వంతులు ౯ వడి ౮ ఉసి 3౩ 


నిసా సొరీ సానీ స సొాసరీ నీ స సీసారీ ససాససససాసా! 
ఇమాజుహాసాయు హ్మదాన మోభి!ప్ర తీన్లోమంసర స్వతిజుషస్వ! 
ససిసారీ ని స రీనీ సరీ నీ సరీసాసా ససనిసా సనీ సా 
తవశ రృన్స్రియతీ మేదధా నాఉపసేయామశ ర ఇంనవృక్షుం 
నినువేడిమాకో రె, = నేముపొంచెదము! 

మంచిగా నూ'ేండ్లు మము = బ్రతికించు] 

వేతికందినపండ్ల - ఇెట్టునీప్రొపు! 

విడిదినీకడ నూకు = 'బెళ్లాటి వేల్ప 

(౧౯) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి ౩, ఉసి ౧ 

సి స రి సౌససాసనిశరీసీ సారీ నిసారిససనీరీ సా 
అయము కేసర స్వతివ శిజ్ధోద్వా రావృతస్య సుభ చేన్యావః। 
సారి సాసా సనిసారీ నిసారీ నీ సా రీసాఫీ సనీ సరీ సా 
వధ౯ శుఖిస్తువ కే రాసివాజాన్యూయంపాతస్వస్తి భిఃస దొనః 


ముక్కు బడి, 95 


బ॥ నొవముంచిపాటకు - న్షలుపులు దెజుతు! 
హాయిగా నాసాల్క._ - నాడుమా నీవు! 
కోరనికోర్కె_లు - కురియించునాకు! 
వెడ్క_దీయనినీటి _ "పెళ్టెటికేల్ప 


——_ కడ వేల్పులు ౧౫ దర్భలు. ~~ = 


(౧) కవ వేల్పులు, ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫, ఉసి ౬ 


సరీ స సానీ సరిసాస ఫీస సీసారిసాసాసాసని నా రీససా। 
యుత స్వగో పావ ధితిష్టథ్రోర థభంసత్యధ రాణాషర మేవ్వోమని। 
స సారి సాసా సనిసారిసాని సహ. క్‌ రి సాసాస సానిసా 
యమత్రమి తావరుణావథోయువంతక మైవృష్టిర్ణధువత్పిన్వ తేదివః 
బ|! మూాందికాదరు వెన = మింటిపెనుండ్‌। 
యై యాల 
కురియించుచున్నారు - కోరిన సిరులు! 
యంచివారలసనెల - నును చున్నారు! 
౧౧ లు 
కనుపడుండీమాకుం - గవ వేల్పులార 


(౨) ఒంటిడర్వు, వంతులు ౫ వడి సి ఉసి ౪ 


సీ సా రీ సీస సరిసాస సాస నీసా రీ సససొనిసరీనీస రీ! 
సమారిణా Das భేస్వర్ష శో! 
సీసాని సారీ సస నీసరీ సనీ సారీ సనిసాసకిసాశసీస రీ 
వృష్టంవాంరా థొ అత్మ. పహ డద్యావాప్టథిపివిచరంతిత న్వ్యవః 
ఖు టు. - నెరపుచున్నారు। 
ఎల్బజగంబు మొ - - రేలుచున్నారు! 
మేలు దారిన్మమ్ము - మెబపుచున్నారు। 
నిక్క_ము తెలిసిన - నెజజాణలీరు। 


మేటి వెల్లునమింట - మెణయుచున్నారు! 
మాయింటికినండు - మూవిందుగొనుండు! 
బితికించుండీపాడి - పంటలన్మమ్ముం! 
గావుండిహాయిగా. _ గవ వేల్పులార! 
(3) ఒంటిదర్యు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౪ 
సీసా రీ సీసా రి నిసానిసాసరీస నీసా నీ సా సరిసీ సరీ స సా 
సమా జాఉగానృవఖాదివస్సతీపృధివ్యా మితావరుణా విచషళణేీ! 
ఓీసారిసీ సా పరిసాససీ ససీ సా రీస న నీసరిసాస నీ న రీ 
చ శ్రేధిర ఖై ఏ రుపతిప్థసోరవం ద్యాంవహాయధోఅసురస్య మాయ యా 
బక} ఎంతయుచేచేల - నేలుచున్నారు! 
నిక్క_వు మరియాద - నిల్పుచున్నారు! 
మంచికాచెదరిశు = నములదొలంగించి! 
మమునవానంగురియించి = మన్సుచున్నారు! 
వై_కొండుమా మొక్కు. = కవ వేల్పులార 


(ర) ఒంటిదర్యు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి రో 

సి సా రీ సాసా సససాసిసొనిసా సాని సా రీన సస 

సీస సారి సా 

నూయావాంమితావరుణాదివిశి తా సూ ర్యోజ్యోలిశ్చరతి 

చితమాయుధం] 
ననీ సారి శీ సా రీ స సా నిససారీ సాసీ సౌ సరి సా ససాసస్తా 
తమభ్రేణవృష్ట్యాగూహాధోదివిపజ౯న్య దగ పా మధుమంతే ఈర తే 

బక మవూగొప్పయెంతయు - న్మిన్నంటి వెలయు] 

'జెలీపొ9ద్దు క్రై దువుం _ దృిప్పుచున్నారు! 

పగ ఆమబ్బులమజ్లు జా పర్చుచున్నారు। 

చలువవానలు వెద - చల్చుచున్నారు] 

కణుజగముస్తాచు _ కన వేల్పులార 


(౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు సి, వడి ౫% ఉసి ౬ 
సరీ సా ససాని సరీ ని సానిసాసా సీసరీ సా సస నీ సరీససా! 
రథంయుంజ లేమరుతఃళు భేసుఖంళూరోనమి తావరుణాగవిష్టిషు। 
సరీ సనీసా స రిసాసనీస రీ నిసారీ సా నీ సరి సాససాససా 
ర జాంసిచితావిచరంతితన్య వోది కిసమాంజాపయ సానఉక్షతం 
ప|| వడిగా లిగుజ్తము ఐం నరుగు వెట్టించి। 
ముదిరిన కారువము - బ్బులకొ9వ్వుదు)ంచి! 
కఅవురాకాసి వా - గరు చక్కడంచి! 
కలిగించుండివాన - కవవేల్పులార 


(=) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి ౫ ఉసి ౭ 
సానీసరీ సాససనీ సరీ ససాసీసారీ నీ సా రిసవీ సరీ ససా। 
వాచంసుమి త్రావరు ణావి రావతీంపర్ణ న్యశ్చితాంవద తీత్విపీమతీం। 

సస రి పసన వస్‌ వస్‌: స స్‌: సూరన స నననసి సారిస్తే సరీ 
అభావ సతమరుతఃసుమాయ యో ద్యాంవ వాయత మరు ణామశేపసం 
బ| మేనితాలుపులెల్ల - మేలనిమెచ్చ] 
'మెజుపుణ్ముచిజునవ్వు ఎ మేళముగట్టి॥ 
వానహాయినూంచ = వలయు చేంబగలు! 
చై_కొండుమా మక్క. జూ కవ వేల్ప్చులార 


(2) బఒంటిదర్వు, వంతులు ౫ వడి స్వో ఉసి ౬ 

సారి సాసా సా సససాససాస సాని సారీసా నీసరిసాససీ న రీ! 
ధర్మణా మిఈా9వరుణావిపశ్చి తవ తార శ ఫేలసుర స్యమాయయా। 

ని సానిసాసీ సరిసీసరీ ససీసాని సా రీసొనిససాసీ సరీ 

బు లేనవిశ్వంభువ నంవి రాజథశనూ ర్యమాధళ్లోదివిచిత్యింరథం 

ఖు॥ మంచివారల కెల్ల = వురియాదసనిల్పీ! 
నెమ్మిగానదునుల = న్నియు నడివిం చె! 
12 


ర్రిట్రి 


"మెరు కు A) డి 


జగ ముశకున్మేల - సల్చుచున్నారు। 
కలిసి నానాటికి - నవ వెల్పులార 
(౮) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి 3 
సానీ సారీ ససససీ సరీసానీసరీ సానిసారీ ననీ సా 
ఉద్య్వాంచత్షుర్వరుణసు పితీకం దేవ యో నేతి సూర్య స్తత న్వాన్‌। 
నిస సా సానీ సరిసొనిసాని ననీ సా సానీ సా రిసాసా 
అభియోవిశ్వాభువనానిచ స్టే సమన్నుంవున్తేలీస్వా చి కేత 
జం చెలివితోం గోక్క_లు జా చేకూర్చుమిమ్ము! 
నగపర్చు జగము క = న్నందతేి కెపుడు! 
మేల్నడువడిమప్పి = మిముంబోొగ డించు. 
గలిసిమంచి న్చెం ఈ జా కవ వేల్పులార 
(౯) ఒంటిదర్వు, వంతులు గా నడి ర 
సవీ నరీ సా సససాని సా నీసానీ సౌరీ ససాని సరిస్తాసా। 
పవాంసమి తావరుణావృ తవావపోోమన్నానిదిఘళళుదియర్సి | 
సాస్‌ సారీ న పిన సి. సరీ నిసాసాసా పఏిసవినసొనిసా (రీ 
యసన్యబ్రహస్టీణిసుక తూ అ వాథఆయ త్ర_ త్వానశర డిప్ప జే 
బ॥ చదువునేచ్పునకు మే - ల్ఫల్పునడ్వడికి। 
వాగడాందునారూషప్ప = ఫొగజెమోగొప్ప! 
మరియాదతీప్పని = మానిసిబ్బతుకు। 
కల కాలము న్చెంచు _ కవ వేల్పుళూర | 
(౧౦) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి ౩ 
సా సారీ సా సససాసనీనా సనిసనీ సా రి ధి సారి సాసా! 
పోంరోర్షి తాొవరు ణాప్ఫధివ్యాక ప్రదివబిపాద్సహతఃసు దానూ। 
నా రీ ససానీసారిసాసనీ స రీని సా సరిసనీ సారి సాసా 
స్పర్శోదధా భేఓపధీషూవిత్వ్వ ఫథగ్వల్‌ అనిమిషంర క్ష మాణా 
బ| కిిక్కిర్సియున్నారు - క్రిందుమూందులను! 
లే దెద్దియున్మీరు జ లేనట్టిోటు! 


నూటబురూపులు మోకు - మైతాల్పులెల్లం 
గ నెదరు మరియాద _ కవ వేల్చులార 
(౧౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు జా వడి క్క ఉసి ౧ 
సారీ నీసా నిసరి సాని సొని సొనీ సొరిసాసాససాససీ సా! 
Sa స పల es 
సనీ సానీ సరీ స సానిసానీ స సీసరీ నాని సరీ ససాసా 
అయ న్మాసాఅయజ్వ నామవీ రాక ప్రయజ్ఞమన్నావృజనంతిరా శే 
పొత్తుగ ల్పెడు చేలు - వుల్లోశ్కెలిచ్చు! 
వేలుపుల్మిమ్ముంబే - శ్వేరషుచ్చెదను! 
మి" టికి స్మటికి - సలి పెట్టివ మేలు! 
కాపాడుచులదురో - కవ వేల్పులార 


జ్ర 


కా. 
వుల. 


(౧౨) చౌడరువ్రు వంతులు ౧౭, వడి 9 


సరీ సీసౌరీ సశసానిసా సీస సా రినసీసా సరి నీససీ సొ! 
అ ళా పల తరత 
స లీ ససానీసరి సీ నరీసీ సరీ సీసాని సరీ ససాసా 
దుహఃసచం తేఅన్ఫతాజనా నాంనవాంనిణ్యాన్య చి లే అభూవశ్‌ 
|| నింగి శేలలనిండు - చిబజూణలార | 
మా తెలుగ నినిండు = మగవారలార। 
కోల్లలిశ్చకములు - కానవ్రుమానుడులు! 
కాదొకబ్బరము పొ = గడ్తమిాయెడల! 
మంచిమానిసులు డం _ బము చూపలేరు! 
వె ళొండుమామొక్కు - కవ వేల్చులార 
(౧౩) చెడరువు, వంతులు ౧౭ వడి ౨, ఉసిం 
సానీసొరిస సీసరీ సొని సారీ సాసా సససోనిసా రీ! 


స రి 
స మువారయ జ్ఞంమహాయంన మోభిహుళా వేశాం మితోవరుణాస బాధ? 


సొరీ ని సనీసరీ సని సాసీసారి సససానిసా రీ 
cise న్నాన్య ఇచ సేనవానికృతానిబహ్మాజుజుపన్ని మాని 
బ॥ వేడెద భిమ్మునొ చెలి లి దీర్పుటకు! 
సుంతయు నొరుల యు - సురుపోసికొనక | 
కడువింతపింత పొ - గడ్భగాపింతు! 
కె కొండు నా మొక్కు ల కచ వేల్పులార 


(౧౮) ఒంటిదరు సః వంత్తులు ర్యా వడి ర, ఉసిం 


సుపారీ సనసో న! రీ నీ సొరి సాసా సససాససాసా! 
SESS స WS 

సారీ సనీ సారిససానిసారీ సి సారీసానీ సనీసరీ సా 

విశాానిదున్దాపిపృతంతిరోనోయూయం పాతస్వస్పి ఫిిసదానక 

ఎపుడు మోకూర్శ్మిమా - యెడందిప్పు వెరను। 

మిముంబొగడుటకు = మి౦చియిం కెద్ది| 

మూమసవాలించి = మమ్ముమన్నించీ! 

కడగంక్షృ పాపుడి - కవ వేల్పులార 


ళు! 


(౧౫) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౪, వడి ౪, ఉసి ౧ 
సవనీ సారీ సాసొసనిసొ నిసనీ సొ రీ నీస రీ ససొ। 
సటో ద్వాచకా) కేఉపమాదివిసా మా) జా సర్పిరాసుతీ। 

యైదోతు॥ తివిరియొండొరు నిండు = తీయరుసిరకుల(] 

గవవేలుపులుమింట - గలిసి వెల్లైదరు 


అము ఎటుకువ ౯ దరువులు ఆజా 
(గ) ఒంటిదర్వు, వంతులు ర వడి ర్కే ఉసి 3 


నీసానీ సనిసా సానీ సరీ సోసనసీ సరీ! 
'బేవాసాంనువయంజా నాప్రిబోచావువిపన్యయా | 


వా 


[21 


fot 


ము క్కు. బ డి, [101 


సిసారి సిస రీ సానిసాసా నీ సారి సొనినా 
ఉ కేషుశ న్యమా'నేషుయ!పశ్యాదుత్తే ెబేయుోో 
వెప్పుచున్నానిట్టు = జే జెలంగూర్చి! 
ఎప్పటికిన్నిలు అ చేనన్న మాట 

(2) ఒంటిదర్వు, వంతులు ౩3, సడి ౫ ఉసి ౧ 
సారినీ స రిసీసా సానీసా రిససాససా! 
బిహ్మణసృతిరే తాసంక రార ఇవాధమత్‌ | 
సీసారీ నీ సా నిసా రినీ సరిసాసనా 
దేవానాంపూ రే యుగే౭.. సతకిసదజాయతే 
నిప్పూందు కమ్మరి జా చేర్పునరూపు! 
తెప్పించే సున్న కెం నా 'లేందొల్లించెల్వి! 
కెలబోనలేని జ = గముతోంచునట్లు! 
వెలంగుంగ ల్రయొడక్లు - జేజేల కెల్ల 

(9) ఒంటిదర్య్య వంతులు 3, వడి ౫ 

సీసా రీ ని సారిని సా రినీ సరిసాసనా। 
జివానాంయుగేపిథ మే. సతోసద జాయత! 
ససాసీ సారి సాసొ నిస రీ నీ సరినీస రీ 

త డా శాఅ న్వజాయంతతదు త్త్రానపన సృరి 
అచ్చముగాందొల్లి యా నలరుచుం బెల్వి! 
ముచ్చట కెరూవు - భొంచెందనంతే! 

చదలు దెసల్పెలు - చందోంచెనంత6। 
బదపడి చెట్టుత్త అ బయ లెగంబాంకె 

(ఈ) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి 5 ఉసి ౨ 
సారీ ససానీ సరినా నిససారీ ససాసా నా] 
భూజకఖ్ర ఈ తానపడో భువ ఆ శాఅజాయంలే। 
సరి.నీసా రీ సస్తాస నిసానీ స రినీ సరీ 
అది తేదళక్షోఅ జాయతదత్షూద్వదితిఃపరి 


102 ముక్కు బడి, 


ww ఒడకలను చెట్టున = కొద వెజెందంబు! 
ఎడ(భనుండి మజియు - నేతేంచెమేను! 
వింతగాందనకుండా - వేజురూపులను। 
గాంతతాలిచి యాడు - కొొనుచుండు చెబుక 


(2) ఒంటెదర్వు, వంతులు ౩, వడి స్కో, ఉసి ౧ 
సరిని స రిసానిసానిసా రిని సాసర్‌! 
అదితిహాక్య్వాజనిప్టద తయయావహితాతవ | 
సా నీసాసారి సా ఫా సనీసా నిస రిసాససా 
'తాందేవాఅన్యజాయంతభ చా" /అవాతేబంధవకః 

హై! తలంవు నీకూతు క - కు 
చెడనిమేలిచ్చుజే - - జేలనుగనియె 


(౬) ముద్దరుప్పు వంతులు ౧౩, వడి ౩ 
సా రీసా సనారిస్‌సాస రీ సానీ సరీససా। 
యజ్రైవాఅదఃస సలిలేసుసంర భ్రాఅతి భత 
సారీ” న్‌సా రి సాస సనీసా సీస సరీ ససా 
అ ఆాఏవ్‌ నృత్య తామివతీవో9రేణుర పాయత 
తొడరి తెల్వింజిందు క వొ)క్కు_ జేజేల! 
అడుగుల దుమ్ముపా” = ధైమింటనలరు 


గ్‌ 


(2) ఒంటిదర్వ్యు, వంతులు క వడి ౫ 
సారీనీ సరిసాసనీ సిసి సరీసనాొ; 
a gen భువ వాన 
సాకీ స ససాని స సా సా రి, సససాస సొ 
అతాస సముద్రంగా. మా సూార్యమజభతలాన 
“గీ పంటకాలున తెచ్చు లా పనినాండఫ్పివ లెను; 
వింటంబొొద్దలరింతు) = మేలి వేలుపులు। 


E 


(౮) ముద్దరువు, వంతులు ౭, వడి ర, ఉసి 3 
నీసానీ నా ష్‌ సరిసీసా నీ సానీసా. స! 

అ హౌవు తాసోఅది తేయే౯జా తాస్త న్వక్తె స్పరి। 
నాం సనా మును ని నరనా ను సుర్‌ సా 
దేవాంఉపసెగిత్సప భికిప రామా తాక౯ండమాస్యత్‌ 
ఎనమండగింగొడుకుల - చెదకనియుకోని! 
మినుచక్కి_ కెగురంజి - మ్మన్యొ ్పద్దుచేసి 

(౯) ముద్దరువు, వంతులు ౧౩, వడి ౩, ఉసి 9 
సరీ నీసా* సరిని ననీసా నీ సౌ నిసా! 

సప్త భిపుత్రరదికి తీరుప చ we 
నిసారీనీ స రీసి స రీిసాసీ ససా కి సా 
De 
వఏచురంగుల జగం - బెదిగింపనుడుప। 

వేదుకనా సందున - డ్పించెకు నెజుక 


27 


వా రౌయబారము ౧౧ దరున్రలు లూ 


(౧) ఒంటిదర్వు, వంతులు క్యా వడి ర్క ఉసి ౩ 


సనీ సా గీనిస నీ సాస రీ సానీ సాసానీ స రిసాసన్‌ సా! 


(Al 


కిమిచ్చం తీసర మా పేదమా న కదూ రేవ్నా ్థరస్టంగరోపరామే 8| 

సాసా రి నీ సాసరిసాసాసాని నానిసా a సుర. సా 
కా స్నెహితిః టా. కపయాంసి 

ఎంతదవ్యకు 'దెంచి - యిశువములందితివి। 

మటీమళచ్భీపో రాని - మా చెంతికిపుడు] 

వలచేద్ఫిమ్మరీ _ యే తెంచినావ్చ! 

కటిక-చీంక టిచేయి = గడిచినా వెట్లు। 

దరిలేనిమున్నీరు = "జాంటంగల్లితివ। 

ఎవరు నిన్నంకిరో - యెటింగించుమూకు 


104 


ట్య 


జ 


CA] | 


మొక్కు బడి, 


(౨) చౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి క్రి 
సొరీస నీ సారినిసారిసా సని స సీ సా రీసన సా నిసార్‌! 
ఇంది స్య నూతీరిపి తాచ ళామిమహణ చృంతీపణ యో నిధీన్యః। 
నిన్‌ న .రీ నిన నీసారినాసిన రీ నిసా రీ: సన సిన ీ.సా 
అతివ్మదోభియసొతన్న ఆవతథార సాయా+-అతరంపయాంసి 
రాయ వారిని నేను - రక్కొ_సులార। 
'జేజేలరాయని - -సెలవందినాను! 
కొంక కవిరార్రాంచి లా కొన్న సొమ్ములను! 
కొండలోయ న్వెద = కుచునుంటిసిచట! 
'వేలుపుజేనికి - వెజచి మున్నీరు! 
నన్నక్షుబకు వాబు- నాకు దోడ్పడియొ, 

(3) ఒంటిదర్వు, వంతులు సి వడి స్మా ఉసి ౬ 
సీసాసా రీ ససనీ సారి సీసాసా నీ సావీ సాసరి సాసనీ సా! 
రేదృజ్జింద )సర మేకాద్భశీకాయ న్యేదందూతీర సరఃపరాశకాత్‌ | 
సానిసారీ సీస రీ సాసనీ సా నీ సనీ సారిసాసాససాసా 
ఆచగచ్చాన్మిత్స మే నాదధా మాథాగ వాంగోపతిర్నో ఛి వాతీ 
ద్రిమ్మరీ వేలుపు - జేలెట్టవా"ండు] 
వాణి వెంబడిందోడు - పడుమూ(క ముంత, 
“కాగలంజడాయాల6 - గాపరివూాకు 
రహిగుక్క రాయ బా - రము వివరించు 

(5) ఒంటిదర్వు, శంతులు గా వడీ ర ఉసి ౧ 
సాసా సారీ నిసాని సనీస సా నీ సా వీసాసకిసాసనీ సా। 
నాహంళం వెదిదభ్యంద భత్సియ స్యేదందూతీర సరంవరాకాత | 
ససా రీ సా సానిస కీ ననీసాని సాసా రీస సససా ససాసా 
నతంగూహంతిసృనతోగ భీ రాహతాఇం టేణపణయ:శయ భ్వే 
వేల్సుజే-జెవరికి - స్వీంగు కే నెతుంగ! 
సెవ్వని సెలవు న ని ౧తిదన్వవి"పె! 


మొ క్కు ణు డిం 105 


కరాళరక్క_సులార షు గొబ్బునమిమ్ము। 
నంజణున్సడంగరాల్సు - నతనిక డ్లోది 
(౫) చౌదరున్రు వంతులు ౧౭, వడి 3 
నిసా సారీ సవన నాసా సీ సరినిసా సొ లీ న ననిన ఖా! 
ఇమాగావఃసర మేయాఐ చృఃపకిదివోఅం తాన్తుభ గేపతంతీ! 
సారిసానీసరిస ని సరీఏి సా సాని సారి సాసాసనీసా 
క స్తవ నాఅవ నృజాదయధ్వ్య్యు తాస్మాకమా యుధాసంతితిగ్మా 
ఖు ముద్దుపల్కు లకూర్సు లూ ముత్యాలసరమ। 
పరిక్ష ee జ చ్చి తేమింటినుండి! 
క ఆకు. దువుసాము = గండగిలన్మమ్ము! 
గెలువక సొమ్ములం - కించిపోండరమ. 
(౬) ఒంటిదర్వు, వంతులు _ వడి ౫ 
నినీసారీ ససనీ సరి ససనీసా నీది సాసనీ సా! 
అ సేన్యావిపణయోవచాంస వ వ్యాన్నన్వ!స తు పావీ!! 
సరీ సానిసానిసారీని సొన్‌ స విప రీస సని సా వరి హొ 
అధ్భోవ ఏత వాఅ స్తుపుథా బృహ స తిర్వఉభ యానమృశాథ్‌ 
కండి 9] ఇదిగో రక్క_్ససులారా। 
వదరకుండిటుపనికిరాని = పచ్చెపుమాటల్‌ | 
తుద శకెట్టివార ల నన్‌ | 
బూదవి 'మిముదుంంచువే వేలు - పుల జేండువడిన్‌ 
(౭) చెదరువు, వంతులు ౧౭ నడి ౩, ఉసి ౧ 
ని సా నిసారిసనీ సారిసా నీ సానిసారీ సీస రి వీరీ సా; 
అ యంనిధికసర మేఅద్రిబుధో్నో గోభిర శ్వేభివకాసుభినళ్యా ఎపీ! 
సారీ నిసానిస సీ సారి నీసాసారి నినస రిని సా రిసాషా 
రత్షంతితంపణ యో యేసు గోపారేకపదమలక మాజగంథ 
ఒక కకొ్క్క-ండగండిలో - నెల్ల సొమ్ములను! 
కట్టడి రక్క_ను - ల్కా_చుచున్నారు। 
18 


106 


హు. 


ర్ట 


మొక్కు బడ్‌, 


పనికిమూలీిన రాయ - బారభుంకేల! 
దిమ్మరీవచ్చిన - తెన్ను నంబొమ్ము 

(౮) చౌదరువు, వుతులు ౧౭ వడి 3, ఉసి ౨ 
సాసరాని న రి సీ సారి ససానిసా నీ సారిసషీ నరీసా! 
వహగమన్న స్రషయ 3సనోమకి తొఅయాస్యోఅంగిరసోనవ గః 
సనిస ని సా సరిసానిసా సీ సనీసాస రీ నిస సీ సనీ నా! 
తవతిమూ ర్వంవిభజంతగో నామ శ్రేతద్వ చిపణయావమన్ని త్‌ 
జగమున కెల్ల మే లు ల్పలి పెడుగొప్ప 
చతువ రుల్తామ్ముండు) జ చయ్యనవచ్చి | 
తుంటరులార మో _ దొంగ సొమ్ములను] 
పంచుకొ చెదరు మీ _ పల్కు_బద్దగును 

(౯) చెౌదరువు, వంతులు ౧౭, వడి ౩ 

పీస్తానీ సా సరిససానిసాని సరీ సనీసరి షీ సా రీసా। 

ర చాధి తాసపహాసా చె దై వ్వేన। 
రిసాసాససనీసాసరీ నీ సరినీస రీ స ససాససాసా 
స్వసారం త్య్వాకృణ నై మాపునర్తాఅప తకేగవాంసుభ-గేభజామ 
వేల్పుల బలిమిచే - విచ్చేసినావు। 
కాని మా యై గూర్చి క్‌ క లదానవఏవు, 
మన్నించెనము నిన్ను - మాయప్పవలెను। 
మంచిచానన్ర నీవు _ మాసొమః శలెల్ల! 


గ 7] 


తూనిక వేసి నూ - తోం బంచుకొనుము! 


వగా యింటమనుమి(క - మల్ళిపోవద్దు 
(౧౦) ఒంటిదర్వు, వంతులు కా వడి రా ఉసి ౨ 


సాసా రీసాసా నీ సా సారి నీస నారీ సనిసాకిససాస నీ నా] 
నావాంవెద భాత్త ీక్వంనోన్వ సృత్వ మిందో )వి దురంగిర సశ్చఫో రాః। 


సారీ సో సిసాస స్స సా ని ససా కిసససస నీ సరీసా 
ess 


ము క్కు బడి, 


అు॥ బూత్తిగా జజఆఅులందో. - బుట్టుఅయునికి | 
చదువర్హ వేలుపు = సామినిందప్ప। 
నామ్ముల వెదకి వ = చ్చుటకిటునాకు! 
“జనెిలవొసంగినవాండు _ జేజేలతఆేండు, 
చఛొండుమోాదాంచునొ - మ్సుల నప్పుగిం చి! 
బృతుకుకావలసిన = రక్కాసులార 


(౧౧) చెౌవరున్రు వంతులు ౧౭, వడి ౨, ఉసి ౧ 


కీ సరి నసస నీ సరీ నిసాసా రీ సౌ స సనిసా ని స్తారీ। 

దూర మితపణయోావరీయణ దావోయంతు మినతీబుఃా చేశ! 
పను సన సన రీ సీస రి సాసానసీ సారీ నిసరి సాని సాకీ 

బృవాస్సతియా౭౯అవిందన్ని గూ శ్లాఃిసో మోగా వాణబుహయశ్చపి పాకి 

| జగమునకున్షీడు - స ల్పెడుమిోకు! 

నవయంతయెననో - రక్క_సులార। 

యా 

మళ నిసౌమ్ములు - చదున్రల నేర్పు! 

కొఆజగాదిెరులమంచి జూ కొ అకు. బాటాథ్ళదు]! 

వారల కేయన్ని - వన్నియ నెచ్చు! 

యి 

వేల్పులకుంద7ప అ వింతసొమల్టలను! 

టొంగిలించిరిమోరు = తుంటరుల్లనుక | 

శబ్బున జేజేలు - తన్నకముం బె! 

సొమ్ములువిడిచియి - చోట కేనియొండా 


స౦పూ రక్ష ము, 


ఆజా చిం == 





కే మండు 
ర్ట